Erdoğan, krizi körükler mi?

Avrupa Futbol Şampiyonası’nda (EURO 2024) son 16 turunda nefes kesen bir mücadele sonunda Avusturya’yı eleyen Türkiye, yarı final bileti için Hollanda ile karşılaşacak. Berlin Olimpiyat Stadı’ndaki çeyrek final maçı bu akşam TSİ 22.00’da başlayacak.

Berlin’deki karşılaşmayı AKP’li Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da tribünden izleyecek. Erdoğan, UEFA’nın Merih Demiral’ın hareketiyle ilgili soruşturma başlatmasının ardından Azerbaycan ziyaretini iptal edip Türkiye-Hollanda maçını stadyumda izleme kararı almıştı.

‘İstenmeyen misafir’

Erdoğan’ın Berlin’e geleceğini duyurmasının Almanya’da rahatsızlığa yol açtığını belirten Kronos’tan Ömer Murat, şunları yazdı:

”Alman Şansölyesi Olaf Scholz (SPD) Almanya ziyareti sırasında Erdoğan’la görüşmeyeceğini açıkladı. Alman hükümet sözcüsü dün akşam “Türkiye Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Federal Şansölye Scholz arasında cumartesi günü bir görüşme planlanmıyor” dedi. Tercih eden devlet ve hükümet başkanları milli takımlarının maçlarını seyretmek için evsahibi ülkeye ayrıca bir davete gerek kalmadan gidebildiklerinden Erdoğan’ın ziyaret talebini reddetmeleri büyük bir diplomatik krize yol açacağı için mümkün değil…

Scholz’un Erdoğan’la görüşmemesi eğer maç başkentte değil de başka bir şehirde olsaydı belki normal karşılanabilirdi. Oysa Türkiye’nin cumhurbaşkanı başkent Berlin’e kadar geldiği halde kısa süreli bile olsa bir araya gelmeyecek olmaları pek kibar olmayan bir şekilde AKP liderine “istenmeyen misafirsin” dedikleri anlamına gelir.

Nitekim ana muhalefetteki Hristiyan Demokratların (CDU) sözcüsü Stefan Heck Erdoğan’ın ziyaretini Almanya’nın içişlerine müdahale olduğunu söyleyerek eleştirdi. AKP liderinin Türkiye-Hollanda maçına gelmesini “açık bir provokasyon” olarak niteleyen Heck “Erdoğan’ın Berlin’e sportif nedenlerle gelmediğini varsaymak lazım.” dedi.

Alman medyasında Erdoğan’ın provoke etmek için statta bulunduğu sırada bozkurt selamı yapabileceği belirtiliyor. Berlin polisi, Türkiye-Hollanda karşılaşmasını “yüksek riskli” kabul ederek maçta normalden daha fazla polis görevlendireceğini, komşu eyaletlerden ilave polis gücü talep edildiğini açıkladı. Tüm bu gerginliğin Milli Takımımızın performansına, futbolcularımızın motivasyonuna olumsuz tesir etmesi muhtemel… Keza bunlar Almanya’da sayıları 2-3 milyona ulaşan Türklerin hayatını da kolaylaştırmayacaktır. Ama meselelere bizim baktığımız bu açılardan değil de “Siyaseten benim için en karlı olan nedir?” şeklinde bakan popülist Erdoğan rejiminin Türkiye’nin çıkarlarına zarar veren bu tatsız neticeleri umursadığı pek söylenemez.”

‘Şiddet temayüllü’

Murat’ın Alman haber kanalı olan rbb24’ten aktardığına göre, Demiral’la ilgili gelişmeleri haber verirken izleyicilerini şu şekilde bilgilendirdi: “Bozkurt selamı genellikle Türk aşırı sağcı Ülkücü hareketine ve ideolojisine bağlılığı veya sempatiyi ifade eder. Örneğin Türkiye’de, Recep Tayyip Erdoğan hükümetinin ortağı olan aşırı milliyetçi MHP tarafından kullanılmaktadır. [Alman] Anayasayı Koruma Teşkilatı, [yani Alman iç güvenlik servisi] Ülkü Ocaklarını ve bu ideolojiyi benimseyen çeşitli örgütleri aşırı sağcı, aşırı milliyetçi ve şiddet temayüllü olarak tanımlamaktadır.”

“Bozkurt” krizi nasıl çıktı?

Melih Demiral 2 Temmuz’da Türkiye ile Avusturya arasında Leipzig’de oynanan son 16 turu maçında, A Milli Takım’ın ilk golünü attıktan sonra “bozkurt işareti” olarak bilinen el işaretini yaptı.

Şampiyonaya ev sahipliği yapan Almanya’da yoğun tartışmalara neden olan bozkurt işaretine tepki gösteren İçişleri Bakanı Nanc Faeser, X hesabı üzerinden yaptığı açıklamada, “Türk aşırı sağcıların işaretlerinin bizim stadyumlarımızda yeri yok. Avrupa Futbol Şampiyonası’nı ırkçılık için bir platform olarak kullanmak kabul edilemez. UEFA’nın olayı araştırmasını ve yaptırımları değerlendirmesini bekliyoruz” ifadelerini kullandı. İç istihbarat kurumu Anayasayı Koruma Teşkilatı’nın (BfV) Almanya’daki Ülkücü Hareket ile ilgili analizinin linkini de paylaşan Faeser, “Güvenlik birimlerimiz Almanya’daki Türk aşırı sağcıları yakından takip ediyor. ‘Bozkurtlar’ Anayasayı Koruma Teşkilatı tarafından izleniyor” dedi

Türkiye ile Almanya arasında diplomatik gerilime neden olan olayda her iki ülke birbirlerinin büyükelçilerini dışişleri bakanlıklarına çağırdı.

UEFA ise Melih Demiral’ın hareketiyle ilgili disiplin soruşturması başlattı. UEFA’nın soruşturma kararını “kabul edilemez” olarak nitelendiren Türkiye Dışişleri Bakanlığı, Alman yetkililerin açıklamalarını da kınadı. Federal Anayasayı Koruma Teşkilatı’nın Eylül 2023 tarihli raporuna atıfta bulunulan Dışişleri Bakanlığı açıklamasında “Raporda, her bozkurt işareti yapanın aşırı sağcı olarak nitelendirilemeyeceği vurgulanmışken ve ‘bozkurt’ işareti Almanya’da yasaklı bir simge değilken, Sayın Demiral’a Alman makamları tarafından gösterilen tepkilerin bizatihi kendisinin yabancı düşmanlığı içerdiği değerlendirilmektedir” denildi.

Açıklamada, “Bir spor müsabakasındaki sevinç kutlaması sırasında, tarihi ve kültürel bir sembolün, hiç kimseyi hedef almayan biçimde kullanılmasına yönelik siyasi amaçlı tepkileri kınıyoruz” ifadelerine yer verildi.