Anadolu’nun ilk ‘kaya mescidi mağara’ turizme kazandırılıyor

(Serbest Görüş) – Kars’ta Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü ile Kafkas Üniversitesi işbirliğinde Ani`de yürütülen kazı çalışmaları, 8 farklı noktada devam ediyor. Kazıda rastlanan ve Anadolu`daki ilk kaya mescidi olarak değerlendirilen mağaranın turizme kazandırılması için çalışma başlatıldı.

Arpaçay Nehri`nin geçtiği vadide yer alan ve Bizanslıların yönettiği Ani, 16 Ağustos 1064`te Selçuklu Sultanı Alparslan tarafından fethedilmişti. Yaklaşık 100 hektarlık alana sahip, tarih boyunca Bagratlı Hanedanlığı, Bizans, Büyük Selçuklu, Gürcü Krallığı, Moğollar, İlhanlılar, Karakoyunlular, Akkoyunlular ve Osmanlı Devleti`nin hüküm sürdüğü Ani Ören Yeri`nde geçmişte Hristiyan ve Müslümanlar yan yana yaşamıştı.

MAĞARAYA MERDİVENLERLE YOL YAPILIYOR

Gelecek ay turizme açılması hedeflenen mağara etrafında hummalı çalışma yürüten ekipler, turistlerin rahatlıkla inip, çıkması için de merdivenlerle yol yapıyor.

Ani Ören Yeri`ndeki kazı çalışmalarını inceleyen Vali Ziya Polat ve Kafkas Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Hüsnü Kapu, Ani Ören Yeri Kazı Başkanı Doç. Dr. Muhammet Arslan`dan çalışmalar hakkında bilgi aldı.

Vali Ziya Polat, Ani Ören Yeri`nin Türk ve dünya tarihi açısından çok önemli bir yer olduğunu söyledi. Ani bölgesinin ilklerin şehri olduğunu vurgulayan Vali Polat, şöyle konuştu: “Anadolu`da fethettiğimiz ilk topraklar, Sultan Alparslan Han`ın ilk fethettiği topraklar. İlk Türk camisinin, ilk Türk mezarlığının, çarşısının olduğu şehir. Burası ilk suda doğumun olduğu şehirden bahsediyoruz. Kazı ekibimizin değerlendirmesine göre Anadolu`daki ilk kaya mescidinin önündeyiz, burada kazı çalışması yapıyoruz. Arkadaşlarımız buradaki temizlik çalışmalarını ve yürüyüş yollarını yapıyorlar. İnşallah temmuz ayında burayı da turizme açacağımızı düşünüyoruz.”

ANİ’NİN ETRAFINDA YÜZLERCE MAĞARA VAR

KAÜ Öğretim Üyesi ve Ani Ören Yeri Kazı Başkanı Doç. Dr. Muhammet Arslan ise Orta Çağ`ın en önemli kentlerinden olan Ani Ören Yeri`ndeki 2024 kazı ve koruma çalışmalarının haziran ayı itibarıyla başladığını söyledi. Ani`de şehrin etrafını çevreleyen yüzlerce mağaranın olduğuna işaret eden Arslan, şunları kaydetti: “Arpaçay`ın kenarında bulunan, Divin Kapısı yakınında olması dolayısıyla Divin Kapısı Kaya Mescidi olarak adlandırdığımız bu bölge de İlk Çağ`lardan kalma, önemli bir ibadethane. Ani`nin etrafında yüzlerce mağara söz konusu, bunlar İlk Çağ`daki dönemlere ait ve konut, mezarlık olarak inşa edilmişken ilerleyen dönemlerde bunlar ihtiyaca binaen şapel, kilise ve mescit olarak işlevlendirilmişler. Arpaçay kenarında bulunan bu mağara, öncelikle şapel olarak kullanılmış, ardından kentin Müslümanlar tarafından fethedilmesiyle birlikte mescide dönüştürülmüş.”