Merkez Bankası’nın açıkladığı tarihi zarar ne anlama geliyor?

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, 2023 yılında rekor zarar açıkladı.

Resmi Gazete’de yayımlanan bilanço verilerine göre banka 2023 yılında 818,2 milyar TL zarar yazdı. Merkez Bankası, 2022 yılında 72 milyar TL kâr açıklamıştı.

Resmi Gazete’de yayınlanan bilançoya göre, değerleme hesabı kalemi 817,8 milyar TL seviyesinde gerçekleşti.

Merkez Bankası’nın zararı likidite yönetimi açısından önemli, çünkü önceki yıllarda TCMB elde ettiği kârdan ihtiyat akçesi olarak Hazine’ye aktarım yapmıştı.

TCMB eski başekonomisti Ali Hakan Kara, X hesabından yaptığı paylaşımda şu ifadelere yer verdi:

“Merkez Bankası zararını 900 milyara yakın tahmin etmiştim ama 818 olmuş. Dünyanın en pahalı iktisadi deneyinin faturasının ilk taksidi.”

Koç Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Selva Demiralp TCMB’nin açıkladığı zarar hakkında Bloomberg HT’ye yaptığı değerlendirmede şunları söyledi:

“Merkez bankaları kâr amacı güden kuruluşlar değil, dolayısıyla kağıt üstünde Merkez Bankası’nın kâr etmesinden veya zarar etmesinden çok nihai hedefine ulaşabiliyor mu ulaşmıyor mu ona bakmak lazım.”

“Performansını değerlendirirken sen zarar etmişsin demek bir Merkez Bankası’nın tek başına ne iyi olduğunu gösterir ne kötü olduğunu gösterir. Bu kadar ciddi bir zarar söz konusuyken esas hassasiyetin bunun bir servet transferi olması ile ilgili, doğrudan Merkez Bankası’nın para basıp Kur Korumalı Mevduat (KKM) tutabilecek olan daha varlıklı kişilere kaynak aktardığını görüyoruz. Bu bir opsiyon ve KKM’den elde ettiğiniz faiz o dönemdeki dövizdeki değer kaybı daha fazla olursa Merkez Bankası doğrudan kaynak aktarımı yapıyor.”

“Benim esas eleştirim bu konu, bir Merkez Bankası’nın hiçbir zaman için özel sektörle veya şahısla doğrudan bir ilişkiye girmemesi gerektiği dünyada kabul edilmiş bir hassasiyet var”

Ekonomist Mahfi Eğilmez: Yanlış ekonomi politikasının sonucu

“Merkez Bankası 2023 yılı için 818,2 milyar TL zarar açıkladı.  Bunun olacağını 12 Ocak günlü paylaşımımda yazmıştım (aşağıda). Yanlış ekonomi politikasının sonucu…”

Ekonomist Uğur Gürses: KKM’lerin yarattığı devasa zararın fotoğrafı bu

“1. Yanlış politikaları örtülemek için uydurulan, ‘çok parlak enstrüman’ diye topluma anlatılan KKM’lerin yarattığı devasa zararın fotoğrafı bu. “2. El atılıp hortumlanan ihtiyat akçeleri duruyor olsaydı bu zararın bir kısmı karşılanırdı.”