İsrail, Gazze’yi bombalayan silahları nereden alıyor?

7 Ekim’den bu yana Gazze’de çoğu çocuk ve kadın olan 33 binden fazla insanın ölümüne sebep olan İsrail’in saldırıları durmak bilmiyor. Gazze’de açlıkla mücadele eden yüzbinlerce insana yardım dağıtmak için seferber olan, batılı ülkelerin vatandaşlarının da aralarında olduğu, 7 World Central Kitchen (WCK) insani yardım görevlisinin geçtiğimiz günlerde İsrail tarafından bombalanarak öldürülmesinin ardından Netanyahu’ya tepkiler artıyor.

İsrail’in Gazze’deki Refah sınır kapısına yapmayı planladığı saldırıya batılı ülkeler yeşil ışık yakmazken Netanyahu’dan Gazze’ye olan insani yardımın artırılması ve ateşkesin sağlanması isteniyor.

Silah satışı konusunda baskı artıyor

Diğer taraftan batılı hükümetlere İsrail’e yapılan silah satışları sebebiyle yapılan baskı da giderek artıyor. Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Konseyi’nde bugün kabul edilen karar tasarısında İsrail’e tüm silah satışlarının durdurulması çağrısında bulunuldu. Cenevre’de bulunan BM İnsan Hakları Konseyi, İsrail’e silah satışının durdurulmasını talep eden bir karar tasarısını kabul etti. İnsan Hakları Konseyi’nin 47 üyesinden 28’i karar tasarısının lehinde oy kullanırken, Arjantin, Almanya, ABD’nin aralarında olduğu 6 ülke aleyhte oy kullandı. Fransa, Hindistan ve Gürcistan ise çekimser kalan 13 ülke arasında yer aldı.

Peki Gazze’yi yaklaşık 6 aydır bombardımana tutan ve 33 binden fazla insanın ölümüne sebep olan İsrail, tarihin gördüğü en uzun süreli, yıkıcı hava saldırılarını nasıl gerçekleştiriyor? Harekatı yürütmek için ihtiyaç duyduğu uçaklara, güdümlü bombalara ve füzelere nasıl erişiyor? İsrail’in silah ihracatının askıya alınması gerektiği birçokları tarafından savunulurken İsrail’e bu silahları kim sağlıyor?

İlk sırada ABD var

Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü’ne (SIPRI) göre, İsrail’e en fazla silah satan ülkeler arasında açık ara farkla ABD ve Almanya yer alıyor. ABD, İsrail’in açık ara en büyük silah tedarikçisi olurken, 2019-2023 yılları arasında İsrail’in silah ithalatının yüzde 69’unu tek başına karşıladığı görülüyor. İsrail’in ordusunun ithal ettiği 3 silahdan 2’sinden fazlası ABD’den geliyor.

İsrail’in ABD’den ithal ettikleri arasında tabii ki dikkatleri en çok F-35 savaş uçakları çekiyor. İsrail, ABD’nin F-35 sattığı ve savaşta kullanmasına müsaade ettiği ilk ülke oldu. Gazze’de “ayrım gözetmeksizin bombalama” yapan İsrail, şu ana kadar 75 adet F-35 sipariş verdi ve 30’dan fazlasını teslim aldı. İsrail’e, ABD tarafından yıllık 3,8 milyar dolar askeri yardım sağlanırken bu fonun bir kısmı Demir Kubbe gibi füze savunma sistemleri için de kullanılıyor.

Hamas’ın 7 Ekim saldırısından sonra ABD Başkanı Joe Biden, İsrail’e ek askeri yardımların artırılacağını dile getirmişti. 7 Ekim’des bu yana ABD sadece iki satışı kamuoyuna açıklarken ABD medyası Başkan Joe Biden yönetiminin İsrail’e 100’den fazla askeri satışı sessizce gerçekleştirdiğini aktarıyor. Kamuoyuna açıklanan satışlar arasında 106 milyon dolar değerinde 14.000 adet tank mühimmatı ve 155 mm top mermisi yapımında kullanılacak 147 milyon dolarlık parça yer alırken kamuoyuna açıklanmayan ama İsrail’e gönderilen binlerce hassas güdümlü mühimmat, küçük çaplı bombalar, sığınak deliciler ve küçük silahların olduğu belirtiliyor.

Almanya yaklaşık üçte bir paya sahip

Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü’ne göre Almanya, 2019-2023 yılları arasındaki ithalatın %30’unu gerçekleştirerek İsrail’e en çok silah ihraç eden ikinci ülke konumunda yer alıyor. Almanya, İnsan Hakları Konseyi’nin kabul ettiği karar tasarısında ABD ile beraber red oyu veren 6 ülkeden biri. Almanya, kararda Hamas’ın açıkça kınanmaması nedeniyle red oyu verdiğini savunuyor.

İtalya, İsrail’in en büyük üçüncü silah ihracatçısı olmasına rağmen 2019-2023 yılları arasında İsrail’den yapılan ithalatın sadece yüzde birinden daha azını oluşturuyor. İtalya’nın, İsrail’e ihraç ettiği ürünler arasında helikopterler de bulunuyor.

Birleşik Krallık’ın verilerine göre İsrail’e yapılan silah ihracatı 2022 yılında sadece 42 milyon sterlin civarındayken Silah Ticaretine Karşı Kampanya (CAAT), İngiltere’nin 2008 yılından bu yana İsrail’e toplam 574 milyon sterlin değerinde silah ihracat lisansı verdiğini belirtiyor. İngiltere’den İsrail’e gönderilen malzemelerin çoğunu ABD yapımı savaş uçaklarında kullanılan ve İsrail’e giden parçalar oluşturuyor. Sunak hükümetine İsrail’e yapılan silah ihracatının askıya alınması için yapılan baskı giderek artıyor.

Büyük tedarikçiler halinden memnun

İsrail’e yapılan silah satışlarında 2013 ve 2023 yılları arasındaki 10 yıllık süreçte de yüzde 29.7 ile Almanya yine yüzde 65.6 ile ABD’nin ardından ikinci sırada yer alıyor. İsrail, her ne kadar İtalya ve İngiltere gibi diğer ülkelerden silah alımı gerçekleştirse de Almanya ve ABD dışındaki ülkelerin İsrail’e yaptığı satışlar nispeten çok küçük kalıyor. 2019-2023 yılları arasında İsrail, satın aldığı silahların yüzde 99’unu ABD ya da Almanya’dan alıyor.

İsrail ordusunun açık ara farkla en büyük silah tedarikçileri ABD ve Almanya olurken iki ülkenin de İsrail’e silah satışının durdurulmasını talep eden karar tasarısını reddeden 6 ülke arasında yer alması dikkat çekiyor.

Her ne kadar 5 Nisan Cuma günü Berlin’deki avukatlar tarafından Alman hükümetine karşı İsrail’e savaş silahı ihracatına verilen iznin durdurulması için bir dilekçe yazılsa ve İsrail’e silah sevkiyatının derhal durdurulması talep edilse de İsrail’e yapılan silah satışlarının askıya alınması gibi bir ihtimalin söz konusu olmadığı belirtiliyor.