İNCELEME | İran ile İsrail arasında dün gece ne yaşandı?

ARİF ASALIOĞLU* | İNCELEME

Dünya dün gece İran ile İsrail arasındaki ‘yüksek tansiyondan’ dolayı korkulu anlar yaşadı. Günlerdir beklenen ‘intikam’ saldırısında İran, İsrail’i drone’lar ve 300 kadar füze ile hedef aldı. Tel Aviv ateşlenen füze ve dronların yüzde 99’nun havada imha edildiğini duyurdu. Zaten İran’ın drone ve füzelerinin İsrail’e ulaşması bile beklenmiyordu!

Bilindiği üzere İsrail, İran’ın Şam’daki büyükelçilik konutuna 1 Nisan’da hava saldırısı düzenlemişti. Saldırıda, İran Devrim Muhafızları Ordusundan 2’si general rütbesinde toplam 7 kişi ölmüştü. İran lideri Ayetullah Ali Hamaney, İsrail’in Şam’daki İran konsolosluğuna saldırısının ülkesinin topraklarına saldırı anlamına geldiğini belirterek, “Kötü rejim bir hata yaptı, cezalandırılmalı ve cezalandırılacak.” ifadelerini kullanmıştı.

İşte dün gece yaşananlar cevabi saldırılardan oluştu. Günler öncesinden bizzat İranlı yetkililerin davul zurnalarla duyurduğu saldırılar farklı yönlerden gerçekleşti. İsrail kamu yayın kuruluşu KAN’ın ordudan aktardığı bilgiye göre İran, dün gece yaklaşık 100 balistik füze, 30 seyir füzesi ve 160 kamikaze İHA ile İsrail’e saldırı düzenledi.

Füzeler İsrail’e ulaşamadan imha edildi

İran’ın saldırısına eş zamanlı olarak, İsrail’e Lübnan’dan da yaklaşık 40, Yemen ve Irak’tan da bireysel olarak füze ve İHA fırlatıldığı belirtildi. Ayrıca İsrail ordusu, savaş uçaklarının ABD öncülüğündeki diğer ülkelerle birlikte İsrail toprakları dışında “20’den fazla seyir füzesini imha ettiğini” iddia etti.

Haberde, önemli bir detay olarak İsrail’e herhangi bir seyir füzesinin ulaşmadığı, isabet eden balistik füzelerin ise altyapıya hafif hasarlar verdiği kaydedildi. Hayatını kaybedenler olmadı. Sadece bazı insanlara aşırı heyecan ve panikten dolayı tıbbi destek verildi. Bir kız çocuğu bu yoğunlukta yaralandı. İsrail sağlık servisine göre, İran’ın saldırıları sonucunda doğrudan yaralanma olmadı. 31 kişiye tıbbi yardım yapıldı.

Tahran operasyondan memnun olduğunu açıkladı

İran tarafından yapılan açıklamalarda dün gece İsrail’e yapılan askeri operasyonun amacına ulaştığı ve “tekrar yanlışlıkların yapılması durumunda” daha sert cevapların verileceği belirtildi. İranlı Tümgeneral Bagheri, “Operasyon başarıyla tamamlandı. Biz bu operasyonu tam bir sonuç olarak görüyoruz ve operasyonun devamına yönelik bir düşüncemiz yok.” ifadelerini kullandı.

Peki gerçekte dün gece İran ile İsrail arasında ne oldu?

İran, Batı’nın yaptırımları ve Hamas-İsrail savaşı nedeniyle psikolojik bir baskı altındaydı. İsrail’in Şam’daki konsolosluğuna saldırması sonrasında İran’ın asıl amacı verdiği yanıtla dünya kamuoyuna algı etkisi oluşturmaktı. Bu hedefe ulaşıldı.

İran, kendisine yapılan saldırının cevabını vermiş gözüktü. Öldürülen kendi generallerinin hakkını gözükürde savunmuş oldu. İran’ın yanında duran bütün Şii dünya için “İran İsrail’le ve Amerika ile mücadele ediyor” imajını tazelemiş oldu.

Bunu yaparken aynı zamanda İran, bölgede büyük bir savaş başlatmaktan kaçınması, yani İsrail’de büyük kayıp olmamasını sağlaması gerekiyordu. Muhtemelen bölgesel bir savaş İran’ı daha da çıkmazlara sokabilir… Bundan kaçınmış oldu.

İsrail nasıl bir cevap verecek?

İran ile Biden yönetimi paslaşması ile Washington, Netanyahu’yu şimdilik dizginledi. Fakat yine de top şimdi Tel Aviv’de. Netanyahu’nun da cevap vermesi gerekecek. Aslında bütün soru bundan sonra gerilimi tırmandırıp tırmandırmayacağı. Savaş başlatma arzusu, İran’ın aniden saldıracağı anlamına gelir. Tüm dünya bu saldırıyı saatine kadar biliyordu. Üstelik İsrail tarafına saldırıyı püskürtmek için hazırlık yapma fırsatı da verildi.

Her ne kadar medya bu geceki olayları benzeri görülmemiş bir şekilde, “İran’ın İsrail’e yönelik doğrudan ilk saldırısı” olarak tasvir etse de, olayların boyutu abartılıyor. Bütün çizgileri Washington çiziyor Bundan sonra Biden yönetimi bir şekilde Netanyahu’yu görevden alması gerekiyor…

Biden’dan Netanyahu’ya ‘garanti’

Netanyahu’nun da Biden’ı ortadan kaldırabilmesi için petrol fiyatlarını düşürmesi gerekiyor. Yani bu ikili birbirini artık istemiyor. Gelen kulislere göre Biden, İran saldırısının başarısız olması nedeniyle Netanyahu’ya olayı bir zafer olarak değerlendirmesini tavsiye etti. Biden, Netanyahu’ya ABD’nin İran’a yönelik herhangi bir saldırı operasyonuna girişmeyeceğini bildirdi. Ayrıca İsrail’in İran’a yönelik herhangi bir saldırısına karşı çıkacağını söyledi.

Acem siyaseti yine sahnede!

İsrail bugüne kadar İran’ın 30 generalini öldürdü. İran ise ilk kez karşılık verdiği ‘patates’ operasyonuyla bir İsrail askerinin bile burnunu kanatmadan görevi tamamladı! Üstüne üstlük İsrail, Lübnan’a çok yoğun saldırılar yaptı, bir çok kritik askeri hedefi imha etti. Ve bundan sonra İsrail, bu vesileyle Filistin’i haritadan belki silecek, çevre ülkelere yoğunlaşacak.

Erdoğan, gelecek kredileri düşünüyor

Ankara ise sözde saldırıya sessiz kaldı. Söz aldığı bazı kredileri heba etmemek için Moskova kadar bile açıklama yapamadı. Haliyle Batı ile ilişkiler yeni yoluna konulmuşken, ABD’nin IMF ve Dünya Bankası üzerinde etkisi olduğu biliniyorken elbetteki Erdoğan böylesi bir riske girmez.

Yani sonuç olarak Tahran iç kamuoyuna pozisyonu kurtarmış oldu. Tabii ki çatışmaların artmaması sevindirici. Umarım öyle olur ve çok zorda kalmış Netanyahu bunu kendisi için bir koz olarak kullanmaz.

*MİRNAS Direktörü