İNCELEME | Emekliler sadaka değil; insan gibi yaşayacakları bir maaş istiyor!

TR 724 EKONOMİ | İNCELEME

AKP’li Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 2024’ü ‘Emekli Yılı’ ilan etmişti ancak bayram ikramiyesinin 2 bin TL’den yüzde 50 zamla 3 bin liraya çıkarılması tam bir hayal kırıklığına neden oldu. Zira 2018’de ilk verilmeye başlandığında bir emekli, 1.000 liralık bayram ikramiyesiyle 215 dolar ya da 3 çeyrek altın alabiliyordu. Bugün ancak 97 dolar alabiliyor. Çeyrek altın ise 3 bin 500 lira civarında olduğu için alamıyor!

AKP iktidarı döneminde özellikle 2008 yılında emekli maaş hesaplamalarında yapılan düzenleme sonrası emekliler sefalete mahkum edildi. SGK uzmanı Özgür Erdursun, geçtiğimiz ay Halk TV’de yaptığı açıklamada, söz konusu düzenleme yapılmasaydı en düşük emekli maaşının bugün 25 bin lira civarında olacağını söylemişti. O düzenlemeyle emeklilerin maaş hesaplamalarında değişikliğe gidilmişti.

AKP’nin emeklileri nasıl açlığa mahkum ettiğini somut rakamlarla anlatalım; 2002’de net asgari ücret 184 lirayken, en düşük emekli aylığı 252 liraydı. En düşük emekli maaşı asgari ücretin yüzde 37 üzerindeydi! Bu yıllar içerisinde en düşük emekli aylığı ile asgari ücretin eşit olduğu bir tabloya dönüştü.

2016’da en düşük emekli aylığının 1242 lira, asgari ücretin ise 1300 lira olmasıyla tablo asgari ücret lehine değişti. Sonraki yıllarda da asgari ücret en düşük emekli aylığının sürekli üzerinde oldu.

‘En düşek emekli maaşı’ rejimin ayıbını örtüyor!

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz açıklamıştı yine geçtiğimiz ay… Bugün 5-6 bin TL kök maaşı olan emekliler bile var hem de milyonlarca… İşte bu nedenle hükümet, 2019 yılında ‘en düşük maaş’ uygulamasını uydurdu. Temel amaç, maaş hesaplama sisteminin neden olduğu ayıbı örtmekti ve o dönemde en düşük emekli maaşı 1.000 TL’ye tamamlandı… Sonraki yıl rakam 1.500 TL’ye, ardından 2 bin 500 liraya, sonra 3 bin 500 liraya yükseltildi.

Yetmedi, zira ülkede korkunç bir enflasyon vardı ve ‘en düşük maaş’ 2023 yılı Ocak ayında 5 bin 500 liraya çıkarıldı… 4 ay sonra rakam 7 bin 500 lira olarak ‘müjde’ gibi duyuruldu. Geçtiğimiz ay ise 10 bin lira oldu! Görüldüğü üzere rejim, sebep olduğu devasa ekonomik kriz nedeniyle, 5 yılda en düşük emekli maaşında 7 kez düzenlemeye gitmek zorunda kaldı. Zira iktidarın ekonomi politikası enflasyonu patlattı, maaşları ‘kuşa’ çevirdi…

2002’deki gibi asgari ücretin 1,37 kat üzerinde olsaydı bugün en düşük emekli maaşı 23 bin liranın bile üzerinde olacaktı… Ancak yukarıda da aktardığımız gibi, kök maaşı 5-6 bin TL olan emekliler bile var!

Kök maaşları e-devlet üzerinden öğrenebilirsiniz

Bugün Türkiye’de milyonlarca emekli aslında gerçek maaşının, ‘kök aylığının’ ne kadar olduğunu bilmiyor! Zira maaşını almaya gittiğinde hesabında 10 bin TL görüyor. Esasında gerçek maaşı o değil; ancak rejim, 5-6 bin TL olan kök maaşını görüp de ‘kızmasın’ diye ‘en düşük emeli maaşına’ zam yapıyor!

Bu arada, e-devletten ‘Emekli Aylığı Bilgisi’ kısmından giriş yapıldığında ‘kök maaş’ bilgisini görmek mümkün…

Peki rejim neden kök maaşları artırmak yerine ‘en düşük emekli maaşı’ uygulamasına gitti? Bunun sebebi ise ‘zam’ların kök maaş üzerinden yapılıyor olması. Ülkede 14 milyona yakın emekli var! Kök maaşı 15 lira olan emekliye yüzde 50 zam yaptığınızda yeni maaşı 22 bin 500 liraya çıkıyor! 7 bin 500 lira zam almış oluyor… Ancak kök maaşı 5 bin TL olan emekliye yüzde 50 zam yaptığınızda sadece 2 bin 500 lira fark ödüyorsunuz!

Görüldüğü gibi AKP’nin maaş politikası emeklileri korkunç bir sefalete sürükledi. Rejim her seçim öncesi günü kurtarmak için adım atıyor. Zor ama geçtiğimiz ay 10 bin liraya yükseltilen en düşük emekli maaşının seçimden hemen önce 12 bin liraya çıkarılması sürpriz olmayacak. Zira milyonlarca emeklinin aldığı maaş, 7 bin 500 liradan sadece 10 bin liraya çıkarıldı. Yüzde 49,25 zam açıklandı ama gerçekte maaşlar yüzde 37 civarında artmış oldu.

Peki emekliler ne istiyor?

Emekliler maaş hesaplama katsayılarının düzenlenmesini ve insan gibi yaşayabilecekleri bir maaş bağlanmasını istiyor. Yılda iki bayramda aldıkları toplam 6 bin TL hiçbir dertlerine derman oluyor. Bugünkü Türkiye ekonomisinde velev ki her bayram 10 bin lira bile verse anlamı yok… Zira bir kilo beyaz peynir bile 300 lira! Emeklilerin talebi en düşük emekli maaşının, kök aylığın asgari ücret seviyesine, bugünkü rakamla 17 bin liraya çıkarılması…

Kısa vadede bu mümkün değil; ancak rejim 31 Mart’tan da ‘zafer’le çıkarsa korkarız ki ‘uzun vadede’ de bu pek ihtimal dahilinde görünmüyor…