Merkez Bankası açıkladı; kısa vadeli borçlar rekor düzeye ulaştı

Erdoğan’ın mimarı olduğu ‘Türkiye ekonomi modeli’nde rekorların arkası keslmiyor… Merkez Bankası verilerine göre kısa vadeli dış borç stoku, geçen yılın kasım ayında 2022 yıl sonuna kıyasla yüzde 15,3 artarak 171,9 milyar dolara çıktı. 1 yıl içinde ödenmesi gereken dış borç ise 226,3 milyar dolar düzeyinde gerçekleşti. Kısa vadeli dış borçlar, son 5 ayda 20 milyar dolar artarak üst üste beşinci kez rekor kırılmış oldu!

Merkez Bankası eski Başekonomisti Prof. Dr. Hakan Kara, son verileri, “Haziran’dan sonra Merkez Bankası rezervlerindeki toparlanma daha çok kısa vadeli sermaye girişi ile sağlanmış görünüyor.” paylaşmıyla değerlendirdi.

Haziran’dan sonra Merkez Bankası rezervlerindeki toparlanma daha çok kısa vadeli sermaye girişi ile sağlanmış görünüyor. pic.twitter.com/gNeBmJgXjs

— Hakan Kara (@ali_hakan_kara) January 18, 2024

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından Kasım 2023 dönemine ilişkin kısa vadeli dış borç istatistikleri açıklandı. Buna göre, kısa vadeli dış borç stoku, kasım sonu itibarıyla 2022 sonuna kıyasla yüzde 15,3 artarak 171,9 milyar dolar düzeyinde gerçekleşti.

Bu dönemde, bankalar kaynaklı kısa vadeli dış borç stoku yüzde 8 artışla 67,3 milyar dolara, diğer sektörlerin kısa vadeli dış borç stoku da yüzde 7,9 artarak 58,3 milyar dolara yükseldi.

MB’ndan yapılan açıklamada şöyle denildi:

Kasım sonu itibarıyla, kısa vadeli dış borç stoku, 2022 yıl sonuna göre %15,3 oranında artışla 171,9 milyar ABD doları olarak gerçekleşmiştir. Bu dönemde, bankalar kaynaklı kısa vadeli dış borç stoku % 8,0 oranında artarak 67,3 milyar ABD doları olurken, diğer sektörlerin kısa vadeli dış borç stoku % 7,9 oranında artarak 58,3 milyar ABD doları düzeyinde gerçekleşmiştir.
Bankaların yurt dışından kullandıkları kısa vadeli krediler, 2022 yıl sonuna göre %24,6 oranında artarak 13,4 milyar ABD doları seviyesinde gerçekleşmiştir. Banka hariç yurt dışı yerleşiklerin döviz tevdiat hesabı %8,0 oranında azalarak 19,9 milyar ABD doları, yurt dışı yerleşik bankaların mevduatı da %13,5 oranında artışla 19,1 milyar ABD doları olarak gerçekleşmiştir. Ayrıca, yurt dışı yerleşiklerin TL cinsinden mevduatları geçen yıl sonuna göre %13,9 oranında artışla 15,0 milyar ABD doları seviyesinde gerçekleşmiştir.
Diğer sektörler altında yer alan ithalat borçları, 2022 yıl sonuna göre %6,0 oranında artarak 51,7 milyar ABD doları seviyesinde gerçekleşmiştir.
Borçlu bazında incelendiğinde, tamamı kamu bankalarından oluşan kamu sektörünün kısa vadeli borcu 2022 yıl sonuna göre %15,8 oranında artarak 33,4 milyar ABD doları olurken, özel sektörün kısa vadeli dış borcu %5,4 oranında artarak 92,2 milyar ABD doları olmuştur.
Alacaklı bazında incelendiğinde, özel alacaklılar başlığı altındaki parasal kuruluşlara olan kısa vadeli borçlar yıl sonuna göre %27,3 oranında artarak 94,6 milyar ABD doları, parasal olmayan kuruluşlara olan borçlar %1,9 oranında artarak 75,4 milyar ABD doları düzeyinde gerçekleşmiştir. 2022 yıl sonunda 676 milyon ABD doları olan kısa vadeli tahvil ihraçları, 2023 Kasım sonu itibarıyla 1477 milyon ABD doları olarak gerçekleşmiştir. Aynı dönemde resmi alacaklılara olan kısa vadeli borçlar 395 milyon ABD doları olarak gerçekleşmiştir.
2023 Kasım sonu itibarıyla, kısa vadeli dış borç stokunun döviz kompozisyonu %50,0’ı ABD doları, %23,5’i Euro, %10,0’ı TL ve %16,5’i diğer döviz cinslerinden oluşmuştur.
2023 Kasım sonu itibarıyla, orijinal vadesine bakılmaksızın vadesine 1 yıl veya daha az kalmış dış borç verisi kullanılarak hesaplanan kalan vadeye göre kısa vadeli dış borç stoku, 226,3 milyar ABD doları düzeyinde gerçekleşmiştir. Söz konusu stokun 17,5 milyar ABD dolarlık kısmı, Türkiye’de yerleşik bankaların ve özel sektörün yurt dışı şubeleri ile iştiraklere olan borçlarından oluşmaktadır. Borçlu bazında değerlendirildiğinde, toplam stok içinde kamu sektörünün %20,2, Merkez Bankası’nın %20,4, özel sektörün ise %59,4 oranında paya sahip olduğu gözlenmektedir.