Lavrov, savaştan sonra ilk kez bir NATO ülkesinde

50’den fazla ülkenin üst düzey diplomatları Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) zirvesi için Perşembe günü Kuzey Makedonya’nın başkenti Üsküp’te biraraya geldi. Rusya dışişleri bakanı Sergey Lavrov, Ukrayna savaşının başlamasından bu yana ilk kez NATO üyesi bir ülkeyi ziyaret etmiş oldu.

AGİT zirvesine katılanlar arasında Rusya dışişleri bakanı Sergey Lavrov’un da olması batılı bazı ülkeleri kızdırdı. Ukrayna, Estonya, Letonya ve Litvanya Sergey Lavrov’un katıldığı zirveyi boykot etme kararı aldı.

Estonya Dışişleri Bakanı Margus Tsahkna, “Rusya bu fırsatı kendi propagandasını yaymak ve Batı’nın birliğini zayıflatmak için kullanacaktır” ifadeleri kullandı ve ekledi: “Lavrov’un yeri AGİT masası değil, özel bir mahkeme olmalıdır”

Rusya ile Ukrayna arasında devam eden savaşın zirvenin gündemini domine etmesi beklenirken Avrupa Birliği Dış İlişkiler Şefi Josep Borrell, Rusya dışişleri bakanı Lavrov’un zirvede bulunmasının iyi bir fırsat olabileceğini dile getirdi. Rus diplomatın AGİT üyesi ülkelerden “Rusya’nın neden kınandığını ve izole edildiğini” duyabileceğini söyledi.

Toplantıya katılan Almanya Dışişleri Bakanı Annalena Baerbock, zirvede Rusya’nın “emperyal çılgınlığına” karşı durmanın gerekli olduğunu vurguladı.

Zirvenin açılışında konuşan Kuzey Makedonya Dışişleri Bakanı ve AGİT Dönem Başkanı Bujar Osmani, “Rusya’nın Ukrayna’ya karşı yürüttüğü saldırganlık bu örgütün değer verdiği her şeye ters düşmektedir.” dedi.

Bulgaristan Lavrov’un uçağına geçiş izni vermedi, konuşması protesto edildi

Bulgaristan, Lavrov’un uçağının Üsküp’e giderken kendi toprakları üzerinden uçmasına izin vermezken Rus dışişleri bakanı ve ekibi Yunanistan üzerinden daha uzun bir rota izleyerek Üsküp’e ulaşmak zorunda kaldı. Zirveye ev sahipliği yapan Kuzey Makedonya ise Lavrov’un Üsküp’e gelebilmesi için geçici olarak uçuş yasağını kısa süreliğine askıya aldı. Türkiye ve Yunanistan üzerinden Üsküp’e uçmak zorunda kalan Sergey Lavrov ve ekibi uçuçlarını 4-5 saat uzatmak zorunda kaldı.

Rus tarafı, batılı ülkeleri kendilerinin toplantıya katılmasını engellemeye çalışmakla suçladı. Bu tür girişimlerin örgütün varlığını tehdit ettiğini belirtti. Zirvede söz alan Lavrov, AGİT’in uçurumun eşiğinde olduğunu ve Batı’nın teşkilatı yeniden canlandırma şansını yok ettiğini söyledi. Sergey Lavrov ayrıca Avrupa’ya savaşın geri dönmesinden “NATO’nun Doğu’ya doğru pervasızca genişlemesini” ve “Batı’nın Kiev’deki neo-Nazi rejimine” hoşgörü göstermesini sorumlu tuttu.

Rus bakan konuşmasını yaparken bazı diplomatlar toplantıyı terk etti. Sergey Lavrov da yaklaşık on beş dakikalık konuşmasının ardından salondan ayrılırken Danimarka Dışişleri Bakanı Lars Lokke Rasmussen, “Rusya’nın kendi tercihleri için başkalarını suçlama çabaları gayet açıktır” dedi.

29 Kasım akşamı Üsküp’ü ziyaret eden ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken’in, Rus heyeti gelmeden önce zirveden ayrıldığı bildirildi.

Diplomatların yapılacak görüşmelerde AGİT’in dönemsel başkanlığını yapacak ülkeyi de belirlemesi bekleniyor. Estonya gelecek yıl için AGİT dönemsel başkanlığını üstlenmek isterken bu teklife Rusya ve Belarus karşı çıkmıştı. Gelecek yıl teşkilata Malta’nın başkanlık yapması bekleniyor.