2023 yılında dünya genelinde 45 gazeteci görev başında öldürüldü

Sınır Tanımayan Gazeteciler, son iki ayda Gazze’de yaşanan ölümlere rağmen bu yıl görev başında öldürülen gazeteci sayısının düştüğünü açıkladı.

RSF’nin perşembe günü açıkladığı yıllık rapora göre, 2023’ün ilk 11 ayında, mesleklerini icra ederken öldürülen gazeteci sayısı 45 oldu. 

Bu rakam, 61 gazetecinin öldürüldüğü geçen yıla göre önemli bir düşüşe işaret etti. Düşüşün nedeni Latin Amerika’da öldürülen gazeteci sayısındaki azalmadan kaynaklandı. 

33 gazetecinin öldürüldüğü 2002 yılı, bu sayının en düşük olduğu yıl olmuştu. 

Rapora göre bu yıl rehin alınan gazeteci sayısı da 54 oldu. 2022’de toplam 65 gazeteci rehin alınmıştı. 

Gazze’deki savaşın etkisi

İsrail ile Hamas arasında çatışmaların başladığı 7 Ekim’den bu yana Orta Doğu’da 63 toplam gazeteci öldürüldü, ancak bu ölümlerin sadece 17’si görev başında gerçekleştiğinden RSF’nin istatistiklerinde yer aldı.

RSF’nin 7 Ekim’den bu yana Orta Doğu’da mesleklerini icra ederken öldürüldüğünü saydığı 17 gazeteciden 13’ü Gazze’de İsrail ateşiyle, üçü Lübnan’da ve biri de İsrail’de Hamas tarafından öldürüldü.

RSF ve Af Örgütü, bu ölümler nedeniyle Uluslararası Ceza Mahkemesi’ne “savaş suçu” işlendiği gerekçesiyle şikayette bulunduğunu açıkladı.

AFP geçen hafta yaptığı açıklamada, İsrail tank ateşinin 13 Ekim’de Reuters kameramanı Issam Abdallah’ın ölümüne ve aralarında AFP fotoğrafçısı Christina Assi’nin de bulunduğu altı kişinin yaralanmasına neden olduğunu gösterdi.

İsrail ordusundan bir sözcü gazetecilerin güney Lübnan’da “aktif bir çatışma bölgesinde” olduklarını söyledi ki Deloire bu cevabı “tatmin edici değil” olarak nitelendirdi.

RSF Genel Sekreteri Christophe Deloire AFP’ye verdiği demeçte “Gazze’deki trajediden hiçbir şey eksiltmiyor ancak düzenli bir düşüş gözlemliyoruz ve 2012’de ve 2013’te Suriye ve Irak’taki savaşlar nedeniyle öldürülen 140 gazeteci sayısından çok uzaktayız” dedi.

Bu düşüşün, hükümetler arası kuruluşlar ve sivil toplum kuruluşlarının cezasızlıkla mücadele çabalarının yanı sıra muhabirlerin daha “sağduyulu” olmalarından kaynaklandığını söyledi.

Ukrayna ve Latin Amerika’daki durum

RSF, Ukrayna’daki savaşın 2023 yılında AFP muhabiri Arman Soldin de dahil olmak üzere iki muhabirin hayatına mal olduğunu ve bu muhabirlerin “kendi ülkeleri dışında hayatını kaybeden tek muhabir” olduğunu belirtti.

Ukrayna’da çatışmaların başladığı Şubat 2022’den bu yana toplam 11 muhabir öldürüldü.

Latin Amerika’da ise mesleğini icra ederken öldürülen gazeteci sayısında keskin bir düşüş yaşandı ve 2022’de 26 olan ölüm sayısı altıya düştü. 

Meksika’da da bir önceki yıl 11 olan sayı dörde düştü. RSF, Meksika’nın gazeteciler için tehlikeli olmaya devam ettiği uyarısında bulunarak, kaçırma ve saldırıların sürdüğünü belirtti. Dünya çapında kayıp olarak sayılan 84 gazetecinin yaklaşık üçte biri Meksikalı.

Hapisteki muhabirlerin sayısı da 2022’de 569’dan 521’e düşerken, Belarus gazeteciler için “dünyanın en büyük üç hapishanesinden biri” olarak Çin ve Myanmar’a katıldı.

Raporda, Türkiye ve İran’ın da gazetecileri defalarca hapse attığı belirtildi.