Erdoğan ile Scholz, yüksek gerilimli basın toplantısının ardından ‘bir dizi konuda işbirliği sağladı’

– Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Berlin’de Almanya Başbakanı Olaf Scholz ve Cumhurbaşkanı Frank-Walter Steinmeier ile görüşmesi Avrupa basınında geniş yer alırken, Erdoğan ile Scholz’un gergin basın toplantısının ardından oturdukları akşam yemeğinde işbirliği mesajları verdiği belirtildi.

Dün akşam Scholz’la ortak basın toplantısına Erdoğan’ın “Bakın ben rahat konuşuyorum çünkü bizim İsrail’e borcumuz yok. Borçlu olsak bu kadar rahat konuşamayız. Ama borçlu olanlar, rahat konuşamıyorlar. Biz Holokost cenderesinden geçmedik” sözleri damga vurdu. Ardından Alman basını, Türkiye Cumhurbaşkanı’nın Hamas ile ilgili açıklamalarından sonra Almanya ziyaretinin tartışmalı hale geldiğini ve Erdoğan ile Scholz’un kamuoyu önünde zıt pozisyon alarak ters düştüklerini yazdı.

TAGESSCHAU DENİZ YÜCEL’E SORDU

Alman Birinci Televizyon Kanalı ARD’ye bağlı Tagesschau, “Sahnede net görüş ayrılığı” başlığını attı. Haber sitesi, Türkiye’de hapis yatmış gazeteci Deniz Yücel’in görüşlerine de yer verdi. Ziyareti “yanlış” diye eleştirirken, “Erdoğan’ın Hamas’ın elindeki İsrailli rehineleri İsrail’de hüküm giymiş Filistinli teröristlerle eşitlemesinin duyulmamış bir şey olduğu” iddiasını ortaya atan Yücel “Bu, Hamas zihniyetidir” yorumunu yaptı.

TAGESSPİEGEL: ERDOĞAN BU SAHNEYİ HAK ETMEDİ

Tagesspiegel de Christopher Ziedler’in “Erdoğan bu sahneyi hak etmedi” yorumunu başlığa taşıdı. Yorumda “Tam bir diplomatik felaketin eşiğinden dönüldüğü” görüşüne yer verildi.

Alman İkinci Televizyon Kanlı ZDF, “Çok farklı bakış açıları” başlığıyla duyurduğu haberde, Scholz ile Erdoğan’ın Ortadoğu’ya ilişkin görüş ayrılıklarının ortaya çıktığını belirtti.

DER SPİEGEL: ERDOĞAN KONTROLÜ KAYBETTİ

Der Spiegel, “Erdoğan’ın Berlin’e çok hassas ziyareti” üst başlığı altında “Bizi tehdit etmemelisiniz” başlığını attı. Cumhurbaşkanı’nın bir Alman gazetecinin sorusuna kızıp “Bizi bununla tehdit edemezsiniz” demesine dikkat çeken haber sitesi, Erdoğan’ın gazetecinin sözlerine sinirlendiğini vurguladı.

DİE WELT: SCHOLZ UCUZ KURTULDU

Die Welt gazetesindeki yorumda “Erdoğan’ın yaşının ilerlemesine rağmen hala siyasette çok profesyonel olduğu” görüşüne yer verildi. “Scholz’un basın toplantısından sağ kurtulduğu için mutlu olduğunu belli ettiği” izlenimi paylaşıldı.

DİE ZEİT: SCHOLZ KORKAKÇA DAVRANDI

Die Zeit gazetesi “Utanç verici bir ziyaret” başlığını kullanırken, “Türkiye Cumhurbaşkanı’nın Hamas hakkındaki teorilerini Berlin’de yaymasına izin verildiği ve Scholz’un buna karşı çıkmadığı, Alman Başbakanı’nın bu tutumunun diplomatik değil korkakça olduğu” görüşleri sıralandı.

FRANSIZ RADYOSU: TÜRKİYE’YE ROL BİÇİLİYOR

Fransız RFİ radyosunun “Erdoğan’ın Berlin’e gergin ziyareti: Almanya ve Türkiye’nin birbirine ihtiyacı var” başlıklı haberinde, Erdoğan ile Scholz’un gergin bir bağlamda Almanya’da bir araya geldiği belirtildi. Türkiye’nin önemli bir müttefik olduğuna dikkat çeken haberde, Batılı güçlerin Ortadoğu’da çatışmanın tırmanmasını engellemek adına Türkiye’ye rol biçtiği hatırlatıldı.

‘HOLOKOST YÜZÜNDEN ALMANYA KONUŞAMAZ MI?’

İngiliz The Telegraph gazetesi “Erdoğan’a göre Holokost, Almanya’nın İsrail-Hamas savaşı hakkında konuşamayacağı anlamına geliyor” başlığını kullandı.

‘ERDOĞAN’DAN BOMBARDIMAN’

Hollanda’nın De Telegraaf gazetesi, Erdoğan’ın Berlin’de İsrail’i şiddetli eleştirdiğini vurgularken “bombardıman” ara başlığı altında şu açıklamalarına yer verdi: “Şu an itibarıyla malum 13 bin Filistinli çocuk, kadın, yaşlı ne yazık ki öldürülmüştür. Bunun yanında artık neredeyse Gazze diye bir yer kalmadı, her taraf yerle yeksan oldu. Şu anda yatıyorlar, kalkıyorlar, Hamas, Hamas, Hamas… Hamas’ın silah varlığı ve gücü ile acaba İsrail’in silah varlığı, gücü mukayese edilebilir mi? Şu anda İsrail’in nükleer silahı var mı? Var ama bunu İsrail’e sorarsanız ‘var’ demez.”

YUNAN BASINININ DERDİ EUROFIGHTER

Erdoğan’ın kısa Berlin ziyaretine Yunan basını büyük yer ayırdı.

Kathimerini, ana sayfadan verdiği haberde, Türkiye’nin savaş uçağı tedarik etme planına dikkat çekti. “Erdoğan: Savaş uçaklarını başka yerden alırız” başlığı altında Cumhurbaşkanı’nın Alman bir gazetecinin sorusu üzerine “Savaş uçakları üreten başka ülkeler de var, bizi tehdit etmeyin” dediği aktarıldı.

Ta Nea Gazetesi, ana sayfadan verdiği habere, “Scholz ile Erdoğan’ın Hamas için kameralar önünde çatışması” başlığını attı. Haberde, “Alman Şansölye Olaf Scholz ile Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın buluşması kameralar önünde çatışma ile başladı” denildi.

Eleftheros Typos, “Erdoğan’ın Almanya’ya zor seyahati” başlığı altında Sholz’un Türkiye’ye Eurofighter savaş uçağı satmaya yanaşmadığını savundu.

ALMAN HÜKÜMET ÇEVRELERİNDEN GÖRÜŞMENİN SONUÇLARININ YER ALDIĞI LİSTE

Basın toplantısının ardından geçilen 2 saatlik çalışma yemeğinde ise Alman haber ajansı dpa’ya göre bir dizi konuda anlaşma sağlandı. Görüşmenin ardından Alman hükümet çevreleri, görüşmenin sonuçlarının yer aldığı uzun bir liste dağıttı.

‘TÜRKİYE’YE GERİ DÖNSÜNLER’

Buna göre son aylarda Türkiye’den Almanya’ya artan iltica başvurularını gündeme getiren Scholz, koruma statüsü alamayan kişilerin Türkiye’ye geri dönüşünü talep etti. Şansölye, bu konuda “sağlam bir mekanizma gerektiğini” söyledi. İki lider, iki ülke içişleri bakanlıklarının yeni oluşturduğu çalışma grubunun çabalarını memnuniyetle karşıladı ve bu çalışma grubunu kısa süre içinde bir mutabakata varmaları konusunda görevlendirdi.

İki lider, Türkiye’den imam alımının kademeli olarak sona erdirilmesi amacıyla Almanya’da imam eğitiminin hızla genişletilmesi konusunda mutabakata vardı.

Scholz şubat ayında meydana gelen ve on binlerce kişinin hayatını kaybettiği yıkıcı depremin ardından Türkiye’de eğitim kurumlarının yeniden inşası konusunda Erdoğan’a destek sözü verdi.

‘RUSYA, ERMENİSTAN MUTABAKATI’

İki lider, “Ukrayna’ya yönelik saldırganlık savaşını sona erdirmesi için Rusya’nın hâlâ acil olarak sıkıştırılması konusunda” da mutabakata vardı. Bu yıl Ermenistan ile Azerbaycan arasında barış anlaşması yapılması için de mutabakat sağlanırken, Türkiye-Ermenistan sınırının açılması da görüşüldü.

‘İSVEÇ’İ SORDU’

TBMM’de beklemede olan İsveç’in NATO’ya katılımının onaylanması sürecinin akıbetini soran Almanya Başbakanı, onayın hızlı şekilde sonuçlanması konusunda çağrıda bulundu.

YUNANİSTAN’LA GERİLİMİN DÜŞMESİNDEN MEMNUNİYET

Scholz, Türkiye ile Yunanistan arasındaki ilişkilerin yumuşadığını kabul edip bundan memnuniyet ifade etti. Erdoğan 7 Aralık’ta Atina’ya da gidecek.

SÜDDEUTSCHE: EUROFIGHTER ONAYI PEK OLASI DEĞİL

Cumhurbaşkanı’nın Berlin ziyareti öncesi, Ankara, Eurofighter jetleri satın almak için Almanya’nın evet demesi talebini gündeme getirmişti. Savunma Bakanı Yaşar Güler, önceki gün yaptığı açıklamada, Türkiye’nin 40 savaş uçağı almayı planladığını ve Britanya ile İspanya’dan onay aldığını söyledi. Basın toplantısında Scholz, Almanya’nın Türkiye’ye Eurofighter ihracatını kabul edip etmeyeceği konusunda yorum yapmadı. Süddeutsche gazetesi, bununla ilgili “Silah ihracatına evet yanıtı pek olası görünmüyor. Federal hükümet yıllardır NATO ortağı Türkiye’ye yalnızca küçük miktarda askeri teçhizat onayı verdi” yorumunu yaptı.

‘TÜRKİYE’NİN ENERJİ MERKEZİ OLMASI GÖRÜŞÜLDÜ’

Görüşmede Türkiye’nin coğrafi konumu itibarıyla bölge için bir enerji merkezi haline gelmesinin mümkün olabileceği de ele alındı. Scholz ile Erdoğan, 30 Kasım-12 Aralık’ta Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) başkenti Dubai’de gerçekleştirilecek BM İklim Zirvesi COP28’e ilişkin olarak iklim hedeflerine ulaşmanın yollarını da tartıştı ve Almanya’nın Uluslararası İklim Girişimi fonu aracılığıyla Türkiye’nin uyumunu desteklemesi üzerinde durdu. (Dış Haberler, AA, dpa, Deutsche Welle)