İşte ülkenin gerçek gündemi: Gıda fiyatları yıllık yüzde 84,29 arttı

Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu (TÜRK-İŞ)’nun Ekim ayı açlık yoksulluk araştırmasını yayımlandı.

ASGARİ ÜCRET AÇLIK SINIRININ ALTINDA

Geçtiğimiz ay açlık sınırı 13 bin 334 lira iken bu ay 13 bin 684 liraya yükseldi. Yoksulluk sınırı ise Eylül ayında 43 bin lira iken Ekim ayında 44 bin lirayı aştı.

YILLIK GIDA ENFLASYONU YÜZDE 100’E YAKLAŞTI

Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu (TÜRK-İŞ)’in araştırmasına göre, Mutfak enflasyonu aylık yüzde 2,62 , on iki aylık yüzde 84,29, yıllık ortalama yüzde 99.96 oranında arttı.

Türk-İş’in verilerine göre “mutfak enflasyonu”ndaki değişim; Ankara’da yaşayan dört kişilik bir ailenin “gıda için” yapması gereken asgari harcama tutarındaki artış bir önceki aya göre yüzde 2,62 oranında gerçekleşti. On aylık değişim oranı ise yüzde 68,30 oldu. Son on iki ay itibarıyla değişim oranı yüzde 84,29 şeklinde gerçekleşti. On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı ise yüzde 99,96 olarak hesaplandı.

Harcama gruplarına göre ise Ekim 2023 itibarıyla değişim şöyle:

Süt, yoğurt, peynir grubunda;

Süt ve peynir fiyatları geçen ayki seviyesini korurken, yoğurt fiyatları Ekim ayında yüzde 11 arttı.

Et, tavuk, balık, yumurta, kuru baklagiller, yağlı tohum ürünlerinin bulunduğu grupta;

Mayıs, Haziran, Temmuz ve Ağustos aylarında yağışın iyi olması saman fiyatlarının düşmesi ile et fiyatlarında pek artış gözlemlenmemişti. Özellikle Eylül ve Ekim aylarında et fiyatları biraz yükselişe geçti. Et ve Süt Kurumu’nun (ESK), Ankara Gıda ve İhtiyaç Maddeleri Perakendeciler Derneği bünyesinde faaliyet gösteren marketlerin bir kısmına, Nisan sonu itibarıyla ithal edilmiş olan karkas etleri düşük fiyattan vermesi sayesinde dana kıyma 190 TL, kuşbaşı 210 TL’den satılmaya başlanmıştı. Bu ürünler sırasıyla Ekim ayı itibarıyla dana kıyma 289 TL ve dana kuşbaşı 355 TL’den satıldı.

Bunun dışında Ankara’da yerel marketlerinden pek çoğunda dana kıyma ortalama 332 TL’den, dana kuşbaşı ise ortalama 369 TL’den reyonlardaki yerini aldı. Geçen ay tezgahlarda 100 TL’den satılan hamsi bu ay kısmi bir düşüşle 95 TL’den satıldı. Tezgahlarda en çok talep gören deniz balıkları bu ay ortalama 178 TL’den satılmaya devam etti.

Bu grupta yüzdesel olarak en yüksek artış kuru fasulyede görüldü. Kuru fasulye geçen aya göre ortalama yüzde 24 artış gösterdi. Nohut fiyatları yüzde 10, yağlı tohumlarda (kuruyemiş) yüzde 8, yeşil mercimekte yüzde 15, kırmızı mercimekte yüzde 6 artış gözlemlendi.

Dana ve kuzu etinde bir önceki aya göre yüzde 2, tavukta ise yüzde 8’lik bir artış oldu. Marketlerde yer alan yumurtanın tanesi ortalama 4,30 TL olarak satılıyor.

Ekmek ve tahıllar grubunda;

Ankara’da 200 gramlık ekmek fiyatı 7 TL’den satılmakta. Böylece geçen ay olduğu gibi 4 kişilik ailenin aylık sadece ekmek masrafı 735 TL’dir. Bu grupta yüzdesel olarak en yüksek artış makarna fiyatlarında görüldü. Ekim ayı içinde makarna fiyatları yüzde 12 artmış olup pirinç, bulgur, un ve irmik fiyatları ise geçen aya göre sınırlı seviyede arttı.

Taze sebze-meyve grubunda;

Bu ay sebze fiyatlarında ıspanak ve kıvırcık marulda yüksek fiyat düşüşü gözlemlendi. Geçen ay kıvırcık marul pazar tezgahlarında ortalama 25 TL’den satılırken bu ay ortalama 15 TL’den satıldı. Ispanak fiyatları ise geçen ay ortalama 40 TL’den satılırken bu ay pazar tezgahlarında 15 TL’den satıldı. Semizotu, yeşil soğan, kabak, patlıcan, sivri biber, salatalık ve kara lahana fiyatları tezgahlarda geçen ayki fiyatlarını korudu. Ekim ayı itibariyle sezonundan kaynaklı tezgahlara ayva, nar ve mandalina giriş yaptı. Ayva ortalama 40 TL fiyatla tezgahlarda yerini alırken, bu ay en düşük fiyatlı meyve 20 TL ile mandalina oldu.

Ortalama sebze (ana yemekleri tamamlayan maydanoz, kıvırcık gibi salata yeşillikleri dâhil değil) kg fiyatı 26,19 TL, ortalama meyve kg fiyatı 30,53 TL oldu. Hesaplamada -bu ay- 24’ü sebze ve 7’si meyve olmak üzere toplam 31 üründeki fiyat değişimi dikkate alındı. Ortalama meyve-sebze kg fiyatı 22,55 TL olarak tespit edildi.

Temel yağ ürünlerinin bulunduğu grupta;

Geçen aya göre yağ fiyatlarında sınırlı seviyede bir artış yaşandı. Zeytinyağı ve tereyağı fiyatları Ekim ayında yüzde 5 arttı. Ayçiçek yağında ise yüzde 4’lük bir artış gözlemlendi. Ankara’da zeytinyağı fiyatları ortalama 289 TL iken ayçiçek yağı fiyatları ise ortalama 50 TL olarak raflarda yerini aldı.

Son grup içinde yer alan gıda maddelerinden;

Bu grupta yüzdesel olarak en yüksek artış yeşil zeytin fiyatlarında görüldü. Yeşil zeytin fiyatı Eylül ayına göre yüzde 13 arttı. Bu grupta yer alan siyah zeytin, çay, pekmez, reçel ve bal fiyatlarında bir değişiklik yaşanmadı.