2023 Nobel Edebiyat Ödülü’nü Norveçli yazar Jon Fosse kazandı

Nobel Edebiyat ödülünü sahibi belli oldu. Bu yılki ödülü Norveçli yazar Jon Olav Fosse  kazandı.

İsveç Akademisi tarafından yapılan açıklamaya göre bu yılki ödül için “söylenemez olana ses veren yenilikçi oyunları ve düzyazıları” nedeniyle Fosse’e layık görüldü.

Nobel Kimya Ödülü’nde yaşanan aksilik bu kez yaşanmadı, ödüle layık görülen adayın ismi son dakikaya kadar gizliliğini korudu.

Yazar hakkında bilgi veren Nobel Edebiyat Komitesi üyesi Anders Olsson, Fosse’nin eserinin “Norveç kökeninin diline ve doğasına” dayandığına vurgu yaptı.

“Şaşkının ve biraz da korkuyorum”

Ülkesinin en çok sahnelenen tiyatro yazarlarından biri olan 64 yaşındaki Fosse, 40’a yakın oyunun yanı sıra romanlar, kısa öyküler, çocuk kitapları ve denemelerin yanı sıra, şiirleriyle de tanınıyor. 

Ödülün açıklanmasının ardından yayınevi aracılığıyla görüş bildiren Fosse “Şaşkınım ve biraz da korkuyorum. Bunu, her şeyden önce edebiyat olmayı amaçlayan edebiyata verilen bir ödül olarak görüyorum.” dedi.

Fosse, Nobel Edebiyat Ödülü’nü kazanan dördüncü Norveçli yazar oldu. Ödülü 1903’te  Bjørnstjerne Bjørnson, 192’de Knut Hamsun ve 1928’de Sigrid Undset layık görülmüştü.

Bu yıl, Japon yazar Haruki Murakami, Kanadalı yazar Margaret Atwood ve İranlı yazar Salman Rüşdi’nin de adaylar arasında yer alıyordu.

Nobel ödülünü kazananlara, İsveçli mucit Alfred Nobel’in bıraktığı mirastan 11 milyon İsveç kronu (yaklaşık 1 milyon dolar) nakit para ödülü ile birlikte 18 ayar altın bir madalya ve diplomaları Nobel Ödülü ile birlikte aralık ayında yapılacak törenle takdim edilecek.

Ödül 1901’den bu yana veriliyor

Nobel Edebiyat Ödülü “edebiyat alanında ideal bir yönde en seçkin eseri üretmiş olan kişiye” veriliyor.

Geçtiğimiz yıl ödüle Fransız yazar Annie Ernaux layık görüldü. Ernaux, ödülü veren İsveç Akademisi’nin deyimiyle, kuzeybatı Fransa’nın Normandiya bölgesindeki küçük kasaba geçmişine dayanan kitaplarındaki “cesaret ve keskinlik” nedeniyle ödülü kazandı.

Ernaux, Nobel Edebiyat Ödülü’nü kazanan 120 kişi arasında 17’inci kadın oldu. Ödül uzun zamandır Avrupalı ve Kuzey Amerikalı yazarlara fazla odaklandığı ve erkek egemen olduğu eleştirileriyle karşı karşıya.

İlk defa 1901 yılında sunulan ödül geçtiğimiz yıllarda Orhan Pamuk, Ernest Hemingway, Toni Morrison ve Jean-Paul Sartre gibi ünlü edebiyatçılar layık görüldü. Sartre, 1964’te layık görüldüğü ödülü reddetmişti.