• Ana Sayfa
  • Gizlilik politikası
  • Görüş & Analiz Gönder
  • Newsletter
Serbest Görüş
  • Haberler
    • All
    • Bilim ve Teknolji
    • Dünya
    • Ekonomi
    • Kültür - Sanat
    • Politika
    • Spor
    • Yaşam
    Üretim üssünde yılın ilk hasadı başladı: Türkiye’nin yüzde 42’lik ihtiyacını tek başına karşılıyor…

    Üretim üssünde yılın ilk hasadı başladı: Türkiye’nin yüzde 42’lik ihtiyacını tek başına karşılıyor…

    Robert Pattinson kimdir? Yeni James Bond Robert Pattinson’ın tüm yapımları ve en iyi filmleri…

    Robert Pattinson kimdir? Yeni James Bond Robert Pattinson’ın tüm yapımları ve en iyi filmleri…

    Yazarımız Mesci, İsmet Küntay Ödülü’nü cezaevindeki gazetecilere adadı: 51 yıllık gurur

    Yazarımız Mesci, İsmet Küntay Ödülü’nü cezaevindeki gazetecilere adadı: 51 yıllık gurur

    Yapay zeka ile dertleşmek psikolojik olarak tedavi olmanızı sağlamaz

    Yapay ile üretilen çocuk istismarı içeriklerinde korkutan artış; İhbarlar yüzde 8 bin 400’den fazla arttı

    Eski Milli Futbolcu Timuçin Cuğ Kimdir? Timuçin Cuğ’un futbol kariyeri ve oynadığı takımlar…

    Eski Milli Futbolcu Timuçin Cuğ Kimdir? Timuçin Cuğ’un futbol kariyeri ve oynadığı takımlar…

    Güney Kore’de üniversite sınavında yapay zeka ile kopya çekme krizi

    Güney Kore’de üniversite sınavında yapay zeka ile kopya çekme krizi

    Trending Tags

  • İnsan Hakları
    Jandarma karakolunda işkence: İki kişi öldürüldü; biri karakol bahçesine gömüldü

    Jandarma karakolunda işkence: İki kişi öldürüldü; biri karakol bahçesine gömüldü

    DEM Partili Kamaç: Diyanet’in 19 dilli yayınında Kürtçe yok!

    DEM Partili Kamaç: Diyanet’in 19 dilli yayınında Kürtçe yok!

    ‘Mansur Yavaş her şart altında aday’

    Adliye binalarımız güzel ama adalet var mı?

    Batman’da sert müdahalede bulunan polisler hakkında soruşturma başlatıldı

    Batman’da sert müdahalede bulunan polisler hakkında soruşturma başlatıldı

    Esenyurtlular kayyıma tepkili: Hukuksuzluk ve adaletsizliktir

    Esenyurtlular kayyıma tepkili: Hukuksuzluk ve adaletsizliktir

    En Yakınındaki İsim Konuştu: Mansur Yavaş Esenyurt'taki Mitinge Neden Katılmadı?

    En Yakınındaki İsim Konuştu: Mansur Yavaş Esenyurt’taki Mitinge Neden Katılmadı?

    Trending Tags

  • 15 Temmuz
    Akın Öztürk: Başta Hulusi Akar olmak üzere 15-20 kişi konuşmazsa bu iş açığa çıkmaz

    Akın Öztürk: Başta Hulusi Akar olmak üzere 15-20 kişi konuşmazsa bu iş açığa çıkmaz

    Akın Öztürk: 15 Temmuz önlenirdi ama 2 buçuk saat refleks göstermediler

    Akın Öztürk: 15 Temmuz önlenirdi ama 2 buçuk saat refleks göstermediler

    ”15 Temmuz gazisi” nasıl yakalandı? Kabinden çıkmaya ikna edilmesi yaklaşık 20 dakika sürdü

    ”15 Temmuz gazisi” nasıl yakalandı? Kabinden çıkmaya ikna edilmesi yaklaşık 20 dakika sürdü

    Tel Aviv’de taciz şüphesiyle gözaltına alınan Türk görevli ”15 Temmuz gazisi” çıktı

    Tel Aviv’de taciz şüphesiyle gözaltına alınan Türk görevli ”15 Temmuz gazisi” çıktı

    Ertesi gün ne yapacaklardı? Ben Serhat Telli, 15 Temmuz günü yaşadığım olayları anlatmak istiyorum

    Ertesi gün ne yapacaklardı? Ben Serhat Telli, 15 Temmuz günü yaşadığım olayları anlatmak istiyorum

    15 Temmuz’u kimin yaptığı sonuçlarında gizli

    15 Temmuz’u kimin yaptığı sonuçlarında gizli

  • Kürt Meselesi
    Schengen vizesi: Yaptırım altındaki Rusya, Türkiye’den daha fazla kabul oranına sahip

    Schengen vizesi: Yaptırım altındaki Rusya, Türkiye’den daha fazla kabul oranına sahip

    Tutsaklar için Adalet Bakanlığı önünde süresiz oturma eylemi başlatılacak

    Tutsaklar için Adalet Bakanlığı önünde süresiz oturma eylemi başlatılacak

    İstanbul’un eski Kürt börekçileri

    İstanbul’un eski Kürt börekçileri

    Sûr esnafı ile çözüm arayışı

    Sûr esnafı ile çözüm arayışı

    Sağlık Bakanlığı bütçesine tepki: Koruyucu hizmetler ihmal ediliyor

    Sağlık Bakanlığı bütçesine tepki: Koruyucu hizmetler ihmal ediliyor

    Esenyurt Belediyesi soruşturmasında 3 kişi tutuklandı

    Esenyurt Belediyesi soruşturmasında 3 kişi tutuklandı

    Trending Tags

  • Görüş & Analiz
    Sonuna kadar gidecekler ama soygunu örtmek için!

    Sonuna kadar gidecekler ama soygunu örtmek için!

    Ballon d’Or’un favorisiydi, şimdi ıslıklanıyor: Vinicius’a ne oldu?

    Ballon d’Or’un favorisiydi, şimdi ıslıklanıyor: Vinicius’a ne oldu?

    Prof. Dr. Mehmet Ateş’in Kilitsiz Zindan’ı…

    Prof. Dr. Mehmet Ateş’in Kilitsiz Zindan’ı…

    Gazelle: Sürgünün görünmeyen hapishanesi

    Gazelle: Sürgünün görünmeyen hapishanesi

    Messi’nin son dansı: Arjantin’e gözyaşlarıyla veda etti

    Messi’nin son dansı: Arjantin’e gözyaşlarıyla veda etti

    Türkiye’nin sorunu Montella’dan çok daha büyük

    Türkiye’nin sorunu Montella’dan çok daha büyük

No Result
View All Result
  • Haberler
    • All
    • Bilim ve Teknolji
    • Dünya
    • Ekonomi
    • Kültür - Sanat
    • Politika
    • Spor
    • Yaşam
    Üretim üssünde yılın ilk hasadı başladı: Türkiye’nin yüzde 42’lik ihtiyacını tek başına karşılıyor…

    Üretim üssünde yılın ilk hasadı başladı: Türkiye’nin yüzde 42’lik ihtiyacını tek başına karşılıyor…

    Robert Pattinson kimdir? Yeni James Bond Robert Pattinson’ın tüm yapımları ve en iyi filmleri…

    Robert Pattinson kimdir? Yeni James Bond Robert Pattinson’ın tüm yapımları ve en iyi filmleri…

    Yazarımız Mesci, İsmet Küntay Ödülü’nü cezaevindeki gazetecilere adadı: 51 yıllık gurur

    Yazarımız Mesci, İsmet Küntay Ödülü’nü cezaevindeki gazetecilere adadı: 51 yıllık gurur

    Yapay zeka ile dertleşmek psikolojik olarak tedavi olmanızı sağlamaz

    Yapay ile üretilen çocuk istismarı içeriklerinde korkutan artış; İhbarlar yüzde 8 bin 400’den fazla arttı

    Eski Milli Futbolcu Timuçin Cuğ Kimdir? Timuçin Cuğ’un futbol kariyeri ve oynadığı takımlar…

    Eski Milli Futbolcu Timuçin Cuğ Kimdir? Timuçin Cuğ’un futbol kariyeri ve oynadığı takımlar…

    Güney Kore’de üniversite sınavında yapay zeka ile kopya çekme krizi

    Güney Kore’de üniversite sınavında yapay zeka ile kopya çekme krizi

    Trending Tags

  • İnsan Hakları
    Jandarma karakolunda işkence: İki kişi öldürüldü; biri karakol bahçesine gömüldü

    Jandarma karakolunda işkence: İki kişi öldürüldü; biri karakol bahçesine gömüldü

    DEM Partili Kamaç: Diyanet’in 19 dilli yayınında Kürtçe yok!

    DEM Partili Kamaç: Diyanet’in 19 dilli yayınında Kürtçe yok!

    ‘Mansur Yavaş her şart altında aday’

    Adliye binalarımız güzel ama adalet var mı?

    Batman’da sert müdahalede bulunan polisler hakkında soruşturma başlatıldı

    Batman’da sert müdahalede bulunan polisler hakkında soruşturma başlatıldı

    Esenyurtlular kayyıma tepkili: Hukuksuzluk ve adaletsizliktir

    Esenyurtlular kayyıma tepkili: Hukuksuzluk ve adaletsizliktir

    En Yakınındaki İsim Konuştu: Mansur Yavaş Esenyurt'taki Mitinge Neden Katılmadı?

    En Yakınındaki İsim Konuştu: Mansur Yavaş Esenyurt’taki Mitinge Neden Katılmadı?

    Trending Tags

  • 15 Temmuz
    Akın Öztürk: Başta Hulusi Akar olmak üzere 15-20 kişi konuşmazsa bu iş açığa çıkmaz

    Akın Öztürk: Başta Hulusi Akar olmak üzere 15-20 kişi konuşmazsa bu iş açığa çıkmaz

    Akın Öztürk: 15 Temmuz önlenirdi ama 2 buçuk saat refleks göstermediler

    Akın Öztürk: 15 Temmuz önlenirdi ama 2 buçuk saat refleks göstermediler

    ”15 Temmuz gazisi” nasıl yakalandı? Kabinden çıkmaya ikna edilmesi yaklaşık 20 dakika sürdü

    ”15 Temmuz gazisi” nasıl yakalandı? Kabinden çıkmaya ikna edilmesi yaklaşık 20 dakika sürdü

    Tel Aviv’de taciz şüphesiyle gözaltına alınan Türk görevli ”15 Temmuz gazisi” çıktı

    Tel Aviv’de taciz şüphesiyle gözaltına alınan Türk görevli ”15 Temmuz gazisi” çıktı

    Ertesi gün ne yapacaklardı? Ben Serhat Telli, 15 Temmuz günü yaşadığım olayları anlatmak istiyorum

    Ertesi gün ne yapacaklardı? Ben Serhat Telli, 15 Temmuz günü yaşadığım olayları anlatmak istiyorum

    15 Temmuz’u kimin yaptığı sonuçlarında gizli

    15 Temmuz’u kimin yaptığı sonuçlarında gizli

  • Kürt Meselesi
    Schengen vizesi: Yaptırım altındaki Rusya, Türkiye’den daha fazla kabul oranına sahip

    Schengen vizesi: Yaptırım altındaki Rusya, Türkiye’den daha fazla kabul oranına sahip

    Tutsaklar için Adalet Bakanlığı önünde süresiz oturma eylemi başlatılacak

    Tutsaklar için Adalet Bakanlığı önünde süresiz oturma eylemi başlatılacak

    İstanbul’un eski Kürt börekçileri

    İstanbul’un eski Kürt börekçileri

    Sûr esnafı ile çözüm arayışı

    Sûr esnafı ile çözüm arayışı

    Sağlık Bakanlığı bütçesine tepki: Koruyucu hizmetler ihmal ediliyor

    Sağlık Bakanlığı bütçesine tepki: Koruyucu hizmetler ihmal ediliyor

    Esenyurt Belediyesi soruşturmasında 3 kişi tutuklandı

    Esenyurt Belediyesi soruşturmasında 3 kişi tutuklandı

    Trending Tags

  • Görüş & Analiz
    Sonuna kadar gidecekler ama soygunu örtmek için!

    Sonuna kadar gidecekler ama soygunu örtmek için!

    Ballon d’Or’un favorisiydi, şimdi ıslıklanıyor: Vinicius’a ne oldu?

    Ballon d’Or’un favorisiydi, şimdi ıslıklanıyor: Vinicius’a ne oldu?

    Prof. Dr. Mehmet Ateş’in Kilitsiz Zindan’ı…

    Prof. Dr. Mehmet Ateş’in Kilitsiz Zindan’ı…

    Gazelle: Sürgünün görünmeyen hapishanesi

    Gazelle: Sürgünün görünmeyen hapishanesi

    Messi’nin son dansı: Arjantin’e gözyaşlarıyla veda etti

    Messi’nin son dansı: Arjantin’e gözyaşlarıyla veda etti

    Türkiye’nin sorunu Montella’dan çok daha büyük

    Türkiye’nin sorunu Montella’dan çok daha büyük

No Result
View All Result
Serbest Görüş
No Result
View All Result
Home Güncel

Heran’ın tarihe ışık tutan antik kentleri

SG by SG
1 Ağustos 2023
in Güncel
0
Heran’ın tarihe ışık tutan antik kentleri


RIHA – Heran’da tarihe ışık tutan Şuayip ve Soğmatar antik kentleri, gerekli ilgi ve bakımın gösterilmemesi nedeniyle yok olma riskiyle karşı karşıya. 

 

Riha’nın Heran (Harran) ilçesine 38 kilometre uzaklıkta bulunan Şuayip Antik Kenti ile 53 kilometre uzaklıktaki Soğmatar Antik Kenti tarihe ışık tutuyor. Ancak Kültür ve Tarih Varlıkları arasında yer almasına rağmen tarihi yapılara gerekli ilgi ve bakımın gösterilmemesi nedeniyle antik kentler yok olma riskiyle karşı karşıya. 

 

ŞUAYİP ANTİK KENTİ

 

Şuayip Antik Kenti, kendi adıyla anılan Şuayip Mahallesi’nde yer alıyor. İzmir’de bulunan Efes Antik Kente benzerliğiyle ilgi uyandıran mimarisinin Geç Roma dönemine (M.S. 4-5. yüzyıl) ait olduğu belirtiliyor. Tipik Roma evleri tarzında yapılmış üçgen alınlıklı, çatılı ve etrafı duvarlarla çevrili avlular ile birbirini bağlayan mağaraların yer aldığı antik kentin çevresinde sur kalıntılarının yanı sıra kaya mezarları da yer alıyor. Şuayip Peygamberin bir zamanlar burada yaşadığı ve bölgedeki mağaraların ikisini ibadethane olarak kullandığı, antik kentin isminin de buradan geldiği ifade ediliyor. 

 

 

YERALTI MAĞARALARI

 

Antik kentin her bir köşesinde çeşitli amaçlar için kullanılan pek çok yeraltı mağarası ve yapı bulunuyor. Duvarında döneminde Heran’a ait olduğu düşünülen bir haritanın bulunduğu ve çeşitli dinlerin sembollerini içeren, zindan olarak kullanıldığı düşünülen “Resimli mağara” bunlardan biri sadece.  Şuayip Peygamberin ibadet yeri olarak kullandığı mağara, “ Şuayip Peygamberin mağarası” olarak anılıyor. “7 kapılı tünel mağara” olarak bilinen ve toprak kaymaları sebebiyle 3 kapısı kapalı olan mağaranın da yine toplu olarak ibadet edilen bir mekan olarak kullanıldığı düşünülüyor. Yüzden fazla mağaranın bulunduğu  bilinen kentteki çoğu mağara toprak kayması ve deprem gibi afetler nedeniyle kapanırken, açık olan mağaralar ise ziyaretçilerin bıraktığı atık çöp yığınlarıyla dolu. 

 

 

BAKIMSIZLIK, ÇÖP YIĞINI VE DEPREM

 

Yüzeyde yer alan yapılarda, kilise olduğu düşünülen duvar kalıntıları bulunuyor. Duvarların hemen yanı başında kökeninin Afrika’ya dayandığı bilinen Mangala isimli oyunun bulunduğu taşlar yer alıyor. Bir tepeyi boydan boya kaplayan antik kentin diğer ucunda da yine yerleşim yerine ait olduğu düşünülen kalıntılar ve heykeller mevcut. Mereş merkezli 6 Şubat’ta gerçekleşen depremlerin ardından kentte ayakta kalan bazı yapıların da yıkıldığı belirtiliyor. 

 

 

SOĞMATAR

 

Milattan Sonra (MS) ikinci yüzyılda inşa edilen Soğmatar Antik Kenti de, eşsiz görüntüsüyle görenleri kendisine hayran bırakıyor. Abgar Krallığı döneminde Tektek Dağları bölgesinde yapılan yerleşim yerinin, ay ve gezegen tanrılarına tapınma merkezi olarak kullanıldığı belirtiliyor. Arapça “Yağmur” anlamına gelen “Matar” kelimesinden ismini alan Soğmatar, kışın bol yağış alan bir bölgede bulunuyor. Bu nedenle bölgedeki çok sayıda sarnıç ve kuyuda biriken su, dağlarda otlatılan koyun ve keçi sürülerinin yaz aylarındaki su ihtiyacını karşılıyor. Bu özelliğinden dolayı bulunduğu mahalle günümüzde “Yağmurlu” olarak adlandırılıyor. 

 

 

AY TANRISI SİN 

 

Cumhuriyet’in kuruluşuna kadar Süryanilerin yerleşim yeri olan Soğmatar, tıpkı Şuayip Antik Kenti’nde olduğu gibi tepelerin üzerine kurulu bir kent olma özelliğine sahip. Çevresinde bulunan 7 tepede de yıldız ve gezegenlerin gözlemi için kullanıldığı düşünülen kaleler inşa edilmiş. Kentte bugün bu kalelerden sadece ikisi ayakta kalırken, çok sayıda mağarada kabartma yazılar, heykel ve figürler bulunuyor. Tarihi yapıların yer aldığı tepelerin etrafı ise hem taştan yapılmış evlerle hem de ibadet mekanları olarak kullanıldığı düşünülen bölmelerle sarılı. Mahallede irili ufaklı çok sayıda mağara yer alırken, çevre güvenlik amaçlı oluşturulan savunma kuleleri ile donatılmış. Mahallenin girişinin sol tarafında bulunan tepede, Ay tanrısı Sin’in kabartma heykeli yer alıyor. Sin’in yanında da başka bir kabartma yer alıyor. Sin’in heykelinin bulunduğu tepenin üzerindeki kayalık zeminde de taşların oyulmasıyla oluşan uzunca kabartma yazılar bulunuyor.

 

 

POGNON MAĞARASI

 

Mahallenin girişinin sağ tarafında çok sayıda mağara bulunurken, “Pognon” olarak bilinen mağarada, 12 tanrı olarak adlandırılan kabartmalar yer alıyor. Kare ve yuvarlak desenli ana kayada yapılmış çok sayıda kaya mezar da mağarada bulunuyor. Ancak uzun yıllar denetimin sağlanmadığı bu yerleşim yerinde, mağaranın bir kısmı “mutfak” olarak kullanıldığı için tahrip edilmiş. Mağaranın 100 metre ilerisinde ise Hz. Musa’nın asasını vurduğu yer olduğuna inanılan “Hz. Musa kuyusu” da yine tarihi bir yapı olarak görenleri etkiliyor. 

 

 

5 BİN YILLIK TARİH

 

Cumhuriyet’in kuruluşu ardından ailesi Heran’ın Yağmurlu Mahallesi’ne göçen Salih Demir isimli yurttaş, kulaktan kulağa aktarılan Soğmatar’ı anlattı. Antik bir kent olma özelliğini taşıyan tarihi mağaraların ve yapıların 5 bin yılı aşkın bir süre önce yapıldığını aktaran Demir, bulundukları yerin Musa Peygamberin köyü olarak bilindiğini söyledi. Demir, “Bizim ailemiz 70 yıl önce buraya geldi. Doğma büyüme buralıyım. Onlar ilk geldiklerinde burası bir harabeydi, sadece mağaralar vardı. Heran’dan buraya kadar 30 kilometrelik bir alan susuzdu. Burada 84 kuyu bulunuyordu, o yüzden buraya yerleştik. Bunlardan sadece 15’inden su içilebiliyor” dedi. 

 

Salih Demir

 

MA / Ceylan Şahinli

 

Kaynak: Mezopotamya Ajansı.
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***

Share1Tweet1
Previous Post

Azerbaycan ve Ermenistan arasında barış mümkün mü? Aliyev ve Paşinyan yanıtladı

Next Post

Dış cephe yalıtımı sırasında yangın çıktı: Bir işçi öldü

Related Posts

TR724 HABER
Güncel

Kayyım yönetimindeydi; Esenyurt Belediyesi soruşturmasında 9 tutuklama

11 Ekim 2026
TR724 HABER
Güncel

Kayyım yönetimindeydi; Esenyurt Belediyesi soruşturmasında 9 tutuklama

11 Ekim 2026
TR724 HABER
Güncel

Mansur Yavaş’tan “AKP’ye katılacak!” iddiasına net cevap verdi: “İtibar etmeyin”

10 Ekim 2026
TR724 HABER
Güncel

Çeşme’de ‘rüşvet’ soruşturması; başkan yardımcısı dahil 10 tutuklama

10 Ekim 2026
TR724 HABER
Güncel

Düzenleme Meclis yolunda; sigara satışına kimlik şartı geliyor

10 Ekim 2026
TR724 HABER
Güncel

Bahçeli: “Siyasallaşma koordinatörlüğü İmralı’da bulunan kişinin de hakkıdır”

10 Ekim 2026
Next Post
Dış cephe yalıtımı sırasında yangın çıktı: Bir işçi öldü

Dış cephe yalıtımı sırasında yangın çıktı: Bir işçi öldü

  • Ana Sayfa
  • Gizlilik politikası
  • Görüş & Analiz Gönder
  • Newsletter

No Result
View All Result
  • Ana Sayfa
  • Gizlilik politikası
  • Görüş & Analiz Gönder
  • Newsletter