Usta yazar Milan Kundera hayatını kaybetti

“Varolmanın Dayanılmaz Hafifliği”, “Ölümsüzlük”, “Bilmemek” gibi Türkçeye de çevrilen kitaplarıyla tanınan yazar Milan Kundera, 94 yaşında hayatını kaybetti. Çekya’da dünyaya gelen ve daha sonra Fransız vatandaşlığına geçerek Paris’te yaşayan yazar, “varoluşçu” olarak nitelendiriliyordu.

Kundera, gündelik hayatın dünyevi gerçekliği ile fikirlerin gösterişli dünyası arasında gidip gelen temaları ve karakterleri betimleme tarzıyla övgüler kazandı.

MİLAN KUNDERA KİMDİR?

1929 yılında dünyaya gelen Milan Kundera, küçük yaşta piyano çalmayı öğrendi. Tüm eserlerinde müziği belirleyici bir unsur olarak kullandı. 1945 yılında henüz bir lise öğrencisiyken, Rus şair Vladimir Mayakovski’nin bir şiirini tercüme etti, şiir yazmaya başladı. Lise eğitimini 1948 yılında Brünn’de bitirdikten sonra, Charles Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi’nde, edebiyat ve estetik üzerine eğitim gördü. İki dönem sonra film akademisine geçti ve yönetmenlik konusunda ilk makalelerini yazdı. Çalışmalarını politik baskı yüzünden durdurmak zorunda kaldı.

II. Dünya Savaşı’nın sonunda Komünist Parti’ye üye oldu. Ancak 1948’in şubat ayında partiden çıkarıldı. 1950 yılında da bir diğer Çek yazar Jan Trefulka Komünist Parti’ye karşı faaliyetlerde bulunmaktan, partiden uzaklaştırıldı. Kundera, o günlerde başına gelenleri bir şaka olarak görmüş olacak ki, partiden çıkarılma sürecinde başına gelenleri anlattığı kitabının ismini Žert (Şaka) koydu. 1956 yılında Komünist Parti’ye tekrar giren Milan Kundera, 1976 yılında Václav Havel gibi ünlü yazarlar ve sanatçılarla birlikte ikinci kez partiden ihraç edildi.

1968’deki Rus istilasından sonra, Prag Müzik ve Sanatlar Akademisi’ndeki görevinden uzaklaştırılan Kundera, politik baskılara dayanamayarak Fransa’ya göç etti ve 1981 yılında Fransa vatandaşı oldu. 1979 yılında yazdığı “Gülüşün ve Unutuşun” kitabının yayınlanmasının ardından Çekoslovak hükümeti Kundera’yı vatandaşlıktan çıkardı.

1980 yılında Gabriel Garcia Marquez’in aldığı Commonwealth Ödülü’nü, 1981 yılında Tennessee Williams’la paylaştı. En bilinen romanı Varolmanın Dayanılmaz Hafifliği, 1988 yılında Philip Kaufman tarafından sinemaya uyarlandı. 1983 yılında Michigan Üniversitesi tarafından fahrî doktora unvanı verilen Kundera 1985 yılında da Kudüs Ödülü’ne layık görüldü.

Çağımızın en başarılı düşünsel roman yazarı ve varoluşçuların sonuncusu olarak nitelendirilen Kundera’nın son kitabı Bir Buluşma, 2009 yılında yayınlandı ve 2010 yılında Türkçeye tercüme edildi.