Kentsel dönüşüm mü, devlet gücü mü?

MÊRDÎN – Rişmîl’de mahkeme kararına rağmen binası yıkılan Ata Opak, belediye başkanını “Devletin gücünü arkasına almış, istediğini yapıyor” şeklinde suçladı. Belediye Başkanı Hayrettin Demir ise, Opak’ı yalanlayarak “Kentsel Dönüşüm” projesini savundu. 

Mêrdîn’in Rişmîl (Yeşilli) ilçesine bağlı Gül ve Tepebaşı mahallelerine dair 2016 yılında Bakanlar Kurulu tarafından “riskli alan” kararı alındı. Kurulun kararının ardından her iki mahallede “Kentsel Dönüşüm” projesinin startı verildi. Bir süre sonra “bölgenin dokusuna uygun olmadığı” gerekçesiyle proje iptal edildi. Ancak “Kentsel Dönüşüm” kapsamındaki çalışmalar durdurulmadı. 

Opak ailesinin de aralarında olduğu bir grup mahalle sakini, “riskli alan” kararına itiraz etti. Danıştay, Bakanlar Kurulu kararını “kanuna aykırı” gerekçesiyle iptal etti. Kararın iptali sonrası AKP yönetimindeki Yeşilli Belediyesi, iki mahalleyi bu kez “rezerv alanı” ilan etti. Mahalle sakinleri, bu kararı da yargıya taşıdı. Hemen sonrasında Cumhurbaşkanlığı kararıyla her iki mahalle için 2022 yılında “acele kamulaştırma” kararı alındı.

DAVALARI KAZANINCA YIKIM KARARI ALINDI

Opak ailesi, Cumhurbaşkanlığı kararını da mahkemeye taşıdı. Danıştay, kısa bir süre önce aileyi haklı bularak, “acele kamulaştırma” kararını “hukuka uyarlılık bulunmadığı” gerekçesiyle iptal etti. Fakat mahkeme kararları da Opak ailesinin binasının yıkılmasını önleyemedi. 

AKP’li belediye, mahkeme kararları sonrası Opak ailesinin yaşadığı bina hakkında “ruhsatsız olduğu” iddiasıyla yıkım kararı aldı. Belediyenin şikayeti üzerine ilk olarak Dicle Elektrik Dağıtım A.Ş. (DEDAŞ) tarafından binanın elektrikleri kesildi. 25 Temmuz’da ise belediye ekipleri, polis eşliğinde binanın duvarlarını yıktı. Bu sırada ailenin eşyalarını binadan çıkarmasına izin verilmedi. Ailenin tepkisi üzerine, eşyaların çıkarılması için bir süre yıkım işlemi durduruldu. Belediye ekipleri, bir gün sonra sabah saatlerinde yeniden polis eşliğinde gelerek, eşyaları dışarıya çıkardı. Aile, yaşadıkları mağduriyete karşı Mardin İdare Mahkemesi’ne “Yürütmenin Durdurulması” talebiyle yeni bir başvuru yaptı.  

AİLE MAĞDUR

Yaşananlara dair konuşan aile fertlerinden Ata Opak, mahkeme süreçlerini anlatarak, Danıştay kararı sonrası evinin yıkılmaya başlandığını söyledi. Arsanın tapusunun olduğunu, binanı “kargir ev” olarak geçtiğini ve inşaat sürecinde belediyeden belge aldığını aktaran Opak, “Ben Mardin’de iken gelmişler. Çoluk çocuğum, bütün eşyalarım içerdeyken binaya vurdular. Eşyalarım berbat olmuş içeride. Sonra belediye ekipleriyle evimi tahliyeye başlamışlar. Bir kısmını götürmüşler bir kısmı daha duruyor. Şimdi ne yapacağız bilmiyoruz” sözleriyle yaşadığı çaresizliğe değindi. 

‘DEVLETİN GÜCÜNÜ ARKASINA ALMIŞ’

Belediye Başkanı Hayrettin Demir’in kendisinden “caminin görüntüsü bozulmasın” diye evini taş kaplama yapmasını istediğini, bunun üzerine borçlanarak taş kaplamayı da yaptığını kaydeden Opak, evi tamamladıktan sonra “Kentsel Dönüşüm” gerekçesiyle evin yıkılacağının kendisine tebliğ edildiğini söyledi. Kendisinin de bunun üzerine mahkeme süreçlerini başlattığını dile getiren Opak, şunları söyledi: “Kentsel dönüşüm iptal edildi, Cumhurbaşkanlığı acele kamulaştırma çıktı. Onu da mahkeme iptal etti. Şimdi de ‘kaçak bina’ diyorlar. Kaçak ise, Yeşilli’de binaların yüzde 80’i kaçak. Çıksınlar yıksınlar bakalım. Bildiğim kadarıyla her kim geliyor, ‘sen git inşaatını yap, sonra ruhsatını alırsın’ diyorlar. Devletin gücünü arkasına almış, istediğini yapıyor.”

BELEDİYE BAŞKANI OPAK’I SUÇLADI  

Yaşananlara dair görüştüğümüz Belediye Başkanı Demir ise, ailenin savunduklarını yalanladı. Demir, “Bu adam kafayı yemiş ve yalan söylüyor. Benim ona yaptığım teklifi ve öneriyi hiçbir vatandaşa yapmadım” sözleriyle Opak’ı suçladı. “Kentsel Dönüşüm” projesini savunan Demir, inşaat sırasında Opak’a binanın “kaçak olduğunu” ve binayı yapmamasını istediğini iddia etti. Opak’ın buna rağmen inşaata devam ettiğini ifade eden Demir, binanın yıkımının “Kentsel Dönüşüm” projesi kapsamında bakanlık tarafından istendiğini kaydetti. Demir, ilçede benzer durumda olan başka binaların olduğunu, söz konusu bina sahipleriyle proje kapsamında anlaşıldığını, ailelerin “mutlu” olduğunu ve kimseye ayrıcalık yapmadığını söyledi. 

MA / Ahmet Kanbal