İktisatçı Murat Birdal: Ciddi bir enflasyonist tehlike bekliyorum

Cengiz Anıl BÖLÜKBAŞ

ANKARA – Merkez Bankası Para Politikası Kurulu’nun bugünkü toplantısında politika faizi yüzde 15’ten yüzde 17,50’ye yükseltildi. Piyasa beklentileri politika faizinin yüzde 20’ye çıkarılması yönündeydi.

Faiz artışını değerlendiren İktisatçı Murat Birdal, yerel seçimlerden dolayı hükumetin ekonomi yönetimine baskısı olduğunu belirterek, enflasyon etkilerinin daha da ağırlaşacağı değerlendirmesinde bulundu.

‘DAHA UFAK ADIMLARLA İLERLEYECEKLER’

Faiz konusunda temkinli bir yükseltme sürecinin yaşanacağının ortaya çıktığını belirten Birdal, ‘ciddi bir enflasyonist tehlike’ beklediğini ifade etti. Riskli hareketlerin gerçekleştirildiğini ve sürecin başından beri ikili yapının olduğunu ifade eden Birdal, ekonomi yönetiminin özerk olmadığına vurgu yaparak, şunları söyledi:

“Ekonomi yönetiminin başına Mehmet Şimşek ve Gaye Erkan gibi iki figür atandı. Onların politik hattının bu olmadığını fark ediyoruz. Daha kararlı bir faiz artırım politikasından yanalar. Ancak diğer tarafta da yerel seçimlerden dolayı hükumetin bir baskısı söz konusu. Bunun ortasında bir yol belirlenmiş gibi gözüküyor. Önümüzdeki dönemlerde de daha ufak adımlarla ilerleyeceklerini sanıyorum.”

Birdal: Hazine’nin açığını Merkez Bankası’ndan kapatmaya çalışırsanız bu dehşet bir enflasyonist sürecin başlangıcı anlamına gelir.

‘TL’DEN KAÇIŞ HIZLANACAK’

Geçen aylarda TÜİK’e göre yıl sonu enflasyon oranını yüzde 60 gibi tahmin ettiğini ancak bunun üstünde bir oran olacağını anlatan Birdal “Böyle bir ortamda siz TL’ye yüzde 40 faiz verirseniz bu hiçbir şekilde paranın oraya gitmeyeceği anlamına gelir. TL’den kaçış hızlanacak. KKM’ye dönecek. Çünkü para kur marjını aştıkça TL cinsi olmayan varlıklara gidiyor ve KKM’de burada başlıca destinasyonlar bir tanesi. Bunun yükünü de Merkez Bankası’na devrettiler” dedi.

‘KKM ENFLASYON SARMALININ NEDENLERİNDEN OLACAK’

TBMM’ye sunulan teklifle, kur korumalı mevduatta (KKM) Hazine desteği uygulamasının Merkez Bankası’na devredildiğini hatırlatan Birdal, bu adımın büyük hata olduğunu belirterek, şu değerlendirmede bulundu:

“Merkez Bankası bağımsızlığı derken finansal mimari açısından Hazine ile Merkez Bankası arasındaki doğrudan borç alma verme ilişkisini koparmaya çalışıyorsunuz. Eğer Hazine’nin açığını Merkez Bankası’ndan kapatmaya çalışırsanız dehşet bir enflasyonist sürecin başlangıcı anlamına gelir. Burada yükü bankaya veriyorsunuz. Bunu nasıl finanse edecek? Vergi mi topluyor Merkez Bankası? Bunu para basarak yapacak. Dolayısıyla bir enflasyon döngüsünü tetiklemiş oluyorsunuz. Bu kolay kolay tasfiye edilebilecek bir hesap değil. Bugün 100 milyar doların üstünde bir varlığın bulunduğu hesaptan bahsediyorsunuz. Bunu tasfiye etmeye çalışırsanız da kurda çok daha büyük artışları tetiklersiniz. Yavaş yavaş TL’nin faizini artırarak o tarafı cazip hale getirmelisiniz.”

Şu an uygulanan para politikasının bunu hayata geçirmekten yoksun olduğunun altını çizen Birdal, KKM’nin kısa vadede kurdaki artışı engellemesine rağmen uzun vadede enflasyon sarmalına girilmesinin nedenlerinden biri olacağını söyledi.

NE OLMUŞTU?

Merkez Bankası, haziran ayında yaptığı toplantıda 27 ay sonra ilk kez faiz artırmıştı. Hafize Gaye Erkan başkanlığındaki ilk PPK toplantısında, politika faizi 650 baz puanlık artışla yüzde 8,5’tan yüzde 15’e yükseltilmişti. Ancak bu artırım beklentileri karşılamamış ve karar sonrası döviz kurlarında hızlı bir yükseliş görülmüştü. Merkez Bankası bundan önceki en yüksek politika faizi artışını ise Mayıs 2018’de 850 baz puanla yapmıştı.

Faiz kararı sonrası dolar ve borsada son durum