Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu, hak ihlaline uğrayan mağdurların başvurusunu cevapsız bıraktı

AKP iktidarının Avrupa‘ya şirin görünmek için kurduğu, üyelerini Erdoğan’ın atadığı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu’nun (TİHEK) yayımladığı 2022 Yılı Faaliyet Raporu’na göre kuruma en çok mahkûmlar başvurdu. Ulusal Önleme Mekanizması kapsamında yapılan 947 başvuru hakkında ise bir karar verilmedi.

Birgün’den Dilan Esen’in haberine göre, 2022 yılında 50 milyon 883 bin 687 TL bütçe ayrılan TİHEK’e en çok başvuru yapılan kent 225’le Ankara oldu. Başkent’i 215’le İstanbul, 104’le İzmir, 87’yle Afyonkarahisar, 81’le Antalya izledi. Başvurucuların 254’ü kadınlardan oluşurken 1.704’ü erkekler; 62’si de tüzel kişiler tarafından yapıldı.

2022 yılı içerisinde kuruma 2 bin 20 başvuru yapıldı. Kuruma Ayrımcılıkla Mücadele ve Eşitlik (AME) görevi kapsamında 355, Ulusal Önleme Mekanizması (UÖM) görevi kapsamında 947, İnsan Haklarının Korunması ve Geliştirilmesi (İHKG) görevi kapsamında 400 başvuru yapıldı. Çeşitli başvuru ve talep içeren 318 dilekçe de kuruma iletildi.

AME görevi kapsamında kuruma yapılan 355 başvurunun yalnızca 7’si hakkında ihlal kararı verildi, 217’si ise reddedildi. Kuruma UÖM görevi kapsamında 2022 yılında yapılan 947 başvuru hakkında da henüz karar verilmedi. Raporda, bu başvurulara dair işlemlerin hâlâ sürdüğü belirtildi.

UÖM kapsamında yapılan başvuruların konularına göre dağılımları şu şekilde:

İnfaz kurumu genel idaresine ilişkin: 376
Özel hayat ve aile hayatının korunması: 268
Dış dünya ile iletişim: 227
Sağlık hakkı: 216
İşkence ve köyü muamele yasağı: 162
Etkili başvuru ve dilekçe hakkı: 148
Sosyal, kültürel, eğitsel ve sportif faaliyetlerden faydalandırılma: 98
Süreli ve süresiz yayınlara erişim: 46
Fiziksel koşullar: 40
Diğer: 32
Mülkiyet hakkı: 25
Eğitim hakkı: 23
Yaşam hakkı: 5

İHLAL KARARI ÇOK AZ

2022’de başvuru ve re’sen yapılan incelemelere ilişkin verilere de yer verilen raporda, toplam 791 konu hakkında karar verildi. Ancak bu başlıkta yalnızca 3 konu hakkında insan hakları ihlali yapıldığına kanaat getiren kurum, 36 da ayrımcılık yasağının ihlaline karar verdi.

Öte yandan 2021’de yalnızca 12 merkezi ziyaret eden kurum 2022’de 63 yere gitti. Bunlardan 25’i cezaevi olurken 10’u nezarethane, 7’si engelli ve özel bakım merkezi, 6’sı geri gönderme merkezi, 4’ü çocuk evleri, 4’ü ruh ve sinir hastalıkları merkezi, 2’si huzurevi, 2’si transit geçiş merkezi, 2’si adliye binası, 1’i geçici barınma merkezi.