– İktisat profesörü Aziz Konukman, iktidarın Orta Vadeli Program’dan (OVP) önce ek bütçe hazırlaması gerektiğine dikkat çekti ve bunun da vatandaş için dolaylı vergilerde ve oranlarında yüksek artışlar anlamına geleceğini belirtti. Konukman, iktidarın yerel seçimlerden sonra da “IMF’siz IMF programını” devreye sokacağını ileri sürdü.
EK BÜTÇE EYLÜL’DEN ÖNCE ÇIKARILMALI
Medyascope‘a konuşan Konukman, bütçenin tabi olduğu 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na göre OVP’nin eylülün ilk haftasında yayınlanmak zorunda olduğunu belirtti. “AKP iktidarının 5018 sayılı kanuna uymama geleneği” olduğunu söyleyen Konukman, iki yıldır takvime sadık kalındığını hatırlattı. OVP’nin 3 yıllık olduğunu ve bu yıl programın 2024 2025 2026 yıllarına ait tahminler ile 2023 yılı için gerçekleşme tahminlerini kapsayacağını hatırlatan Konukman, “2023’ün başlangıç ödeneği, sonra ek bütçe, sonra da gerçekleşme tahminlerine yer verilecek, OVP’nin formatı gereği ek bütçe eylülden önce çıkarılmak zorunda” dedi.
5018 sayılı kanuna göre ek bütçenin denk hazırlanması ve ne kadar ödenek alınacaksa, Meclis’e o kadar gelir taahhüdü ile gelinmesi, zorunlu. Bu zorunluluğa itiraz eden Konukman, “Ek bütçenin denk olması yasal zorunluluk ama 5018’de bir maddede değişiklik yapılarak ek bütçenin de açık vermesi sağlanabilir. Bütçenin kendisi açık verirken ek bütçe neden denk olsun ki? Bu 5018’le getirilen neoliberal dayatma nedeniyle oldu. AKP neoliberal ideolojinin taşıyıcısı zaten, 5018’e uygun davranacaklardır” diye konuştu.
“İKTİDAR, DOLAYLI VERGİLERLE YÜKLENECEK”
Deprem, seçim gibi sebeplerle iktidarın büyük harcamalar yaptığını söyleyen Konukman, ek bütçe ile ödenek artırılmazsa, yasadışı olarak ödenek üstü harcama yapılacağını vurguladı. Bunun için gelirlerin artırılması gerektiğini belirten Konukman, şöyle konuştu:
“Gelirin en önemli kalemi vergiler. İnanılmaz bir şekilde Özel Tüketim Vergisi’ne (ÖTV), Katma Değer Vergisi’ne (KDV) yüklenecekler. Oranlarını da artırabilirler. Dolaylı vergileri artırırlar çünkü bu hükümetin sınıfsal tercihlerinde bir servet vergisi olacağını sanmıyorum. Belki Tansu Çiller döneminde olduğu gibi, bir defalık yeni vergi türleri de çıkartabilirler. Deprem sırasında sermaye kesimlerine bir torba yasa ile istisna muafiyeti tanınmıştı, vazgeçtikleri verginin yüzde 10’unu geri aldılar. Buna benzer bir vergi daha tekrar gündeme gelebilir.”
VERGİ GELİRLERİ İÇİNDE YÜZDE 70’LİK DİLİM DOLAYLI VERGİ
Ürün ve hizmetlere getirilen dolaylı vergiler, gelir düzeyine bakılmaksızın tüm vatandaşlardan alınıyor ve bu durum toplumun yoksul kesimlerinin aleyhine bir adaletsizliği gündeme getiriyor. Türkiye’de vergi gelirleri içinde dolaylı vergilerin payının yüzde 70, doğrudan vergilerin payının ise yüzde 30 civarında olduğunu belirten Konukman, “OECD ülkelerinde ise tam tersi, dolaylı vergilerin payı yüzde 30, doğrudan vergilerin payı yüzde 70. Demek ki kapitalist sistemde illa böyle olacak diye bir kural yok, bu AKP’nin tercihi” dedi.
‘MARTTAN SONRA ‘İMF’SİZ İMF PROGRAMI”
AKP Genel Başkanı ve Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın, 2024 yerel seçimlerinden önce oylarını etkileyecek bir kemer sıkma programı istememesine karşın gelir artırmak için dolaylı vergilerde ve oranlarında artış olacağını düşünen Konukman, şunları söyledi:
“Yeni gelen Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek mali disiplin diyor ya, mali disiplin faiz dışı fazla yaratmak, onu artırmak demek. Böylece rantiyeye rahat bir kaynak transferi yapabilmek demek. IMF’nin yüzde 6,5 enflasyon çıpasına benzer bir çıpa getirilebilir, ben buna ‘IMF’siz IMF programı’ diyorum. Ama bunun yürürlüğe girmesi marttan sonra olur çünkü Tayyip Erdoğan seçimleri almak istiyor.”
‘ÜCRET ARTIŞLARI ENFLASYON VE VERGİ ZAMLARIYLA GERİ ALINABİLİR’
“IMF benzeri istikrar tedbirlerini açıklamak seçim sonrasına kalabilir ama ek bütçe için mecburen, yasa gereği vergileri salmak zorunda. Seçimlerden önce vaat ettiği için az da olsa asgari ücreti yükseltti, en düşük memur maaşı konusunda da düzenleme yapabilir ama bunların hepsini enflasyonla, vergi zamlarıyla bir nevi geri alabilir. Mart sonrası devreye girecek istikrar paketi kadar sert olmayabilir ama bir şekilde kemer sıkılacak.” (HABER MERKEZİ)
Merkez Bankası’nın kritik kararı sonrası döviz kurlarında yeni rekor: Dolar/TL 26’yı gördü, Euro/TL 28’i geçti
Kulis: Merkez Bankası Başkanı Hafize Gaye Erkan, bankacıların sorularına yanıt vermedi
Menkul kıymet tesisi gevşedi: Merkez Bankası’ndan bankacılığa yönelik ilk ‘sadeleştirme’ adımı
Merkez Bankası’nın faiz kararını ekonomistler nasıl yorumladı?
Merkez Bankası faizi 650 baz puan artırdı
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***
