Ekonomide Gordiyon düğümü: ‘Çözüm için Büyük İskender gerek’

Ekonomist Tunç Şatıroğlu, Türkiye ekonomisindeki mevcut durumu ‘Gordiyon düğümü’ne benzetti.

Şatıroğlu faizin hangi hızda artırıldığından bağımsız bazı olumsuzluklara yol açacağını dile getirirken, faizin artırılmamasının da başka problemlere neden olduğunu söyledi.

Gordiyon düğümü, zor bir sorunu çözmeye çalışmak yerine kaba kuvvet göstermek anlamında kullanılan bir metafor. Kimsenin çözemediği Gordiyon düğümünün Büyük İskender tarafından kılıçla kesilerek çözüldüğü rivayet edilir. Rivayete göre Büyük İskender’in 33 yaşındaki ölümü, Gordiyon düğümünü çözmek yerine sabırsızca davranmasının cezası olarak yorumlanır.

İktidar uyarılara rağmen düşük faiz politikasında ısrar edince ekonomi krize girmiş, işleri toparlaması içinse Mehmet Şimşek ve Gaye Erkan gibi ‘piyasanın sevdiği’ isimler göreve getirilmişti. Yeni yönetimin ekonomi politikalarını ‘normalleştirmesi’, 22 Haziran’daki toplantıda Merkez Bankası’nın faiz artırması bekleniyor.

Uzmanlar ve uluslararası kuruluşlar, faiz artırımının önemli olduğunu vurgularken ve yüzde 20-40 arasında rakamlar dillendiriliyor.

Erdoğan artışı kabul etti

Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’sa dün, faiz açıklamasıyla kafaları karıştırmıştı: “Bazı arkadaşlar ‘Cumhurbaşkanı faiz politikalarında ciddi bir değişime mi gidiyor’ gibi bir yanılgının içine düşmesin. Ben burada aynıyım. Ama hazine ve maliye bakanımızın (Şimşek) şu andaki düşüncesi noktasında, biz tabii kendisine burada atacağı adımları süratle, rahatlıkla Merkez Bankası’yla (Erkan) atmasını kabullendik, ‘Hayırlı olsun” dedik.”

‘Ağbal’ çekincesi

Ayrıca, eski politikanın mimarlarından eski MB başkanı Şahap Kavcıoğlu’nun Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (BDDK) başına getirilmesi ve Naci Ağbal tecrübesi, piyasa aktörlerinin Türkiye’ye temkinli yaklaşmasına neden oluyor. Eski MB başkanı Ağbal, para politikası konusunda Erdoğan’la ters düşünce bir gece kararnamesiyle görevden alınmış ve yerine Kavcıoğlu atanmıştı.

‘O Büyük İskender kim?’

Ekonomist Şatıroğlu, mevcut durumu ‘Gordion düğümü’ne benzetti. Faiz artırmadan enflasyonun ve döviz talebinin düşmeyeceğini belirten Şatıroğlu, faizin yavaş yavaş veya hızlı artırılmasında da olumsuzlukların olacağını dile getirdi.

Twitter hesabından paylaşım yapan Şatıroğlu, şunları dedi:

*Rezerv tüketilmeden doların ateşi düşürülemiyor. Böyle giderse rezervler tamamen tükenecek.

*Faiz artmadan enflasyon düşmüyor ve insanlar döviz bozmuyor hatta daha fazla talep ediyor.

*Faizin artması zorla düşük faizli bono aldırılmış bankalar için olumsuz.

*Zorla aldırılan bonoları MB alsın denirse bu sefer de bu para basmak olup enflasyonu daha da yükseltir. Döviz talebi daha da artar.

*Ayrıca faiz yavaş artarsa istenilen etkiyi yapamaz ve döviz talebini düşüremez.

*Faiz hızlı artarsa bu sefer istenilen etkiyi yapar ama krediye bağımlı birçok şirket zor durumda kalır ve bankalar için olumsuz olur.

*Gordiyon düğümünü çözmemek Türkiye’nin uçurumdan yuvarlanmasını izlemek olur. Çözmek için de Büyük İskender gerek. O Büyük İskender kim?