Eski Büyükelçi Pierini: Avrupa için Türkiye’nin jeopolitik tercihleri seçim sonucundan daha önemli

ENSAR NUR, TR724 HABER

2006-2011 yılları arasında Avrupa Birliği’nin (AB) Türkiye Büyükelçisi olarak görev yapan Marc Pierini Fransız Le Monde gazetesi için kaleme aldığı yazısında, sahadaki jeopolitik gerçeklerin kendini dayattığını ve Batı için Türkiye’nin jeopolitik tercihlerinin seçimi kimin kazandığından daha önemli olduğunu belirtti.

Carnegie Endowment’ta misafir araştırmacı olarak çalışmalarını yürüten ve AB’nin eski Türkiye Büyükelçisi olan Pierini, güncel jeopolitik gerçekler ışığında Avrupalı liderlerin seçilecek Türkiye Cumhurbaşkanı ile diyalog kapısını kapatmayacağını ifade etti.

Avrupalı liderlerin Türk halkının ABD ve Batı’ya karşı olumsuz tutumunu ve Türkler için milli gururun her şeyin önünde geldiğini bildiğini vurgulayan Perini, Avrupa devletlerinin 28 Mayıs’taki cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci turunun sonucu ne olursa olsun, Türkiye’nin seçimden sonraki uluslararası duruşunu merak ettiklerinin altını çizdi.

Muhafazakar ve milliyetçi oyların 14 Mayıs’taki artışı göz önünde bulundurulduğunda, yeni Cumhurbaşkanının ülkeyi Avrupa ve Batı ile kalıcı bir karşıtlık pozisyonuna yerleştirmeyi tercih edip etmeyeceği yakından takip ediliyor.

TÜRKİYE JEOPOLİTİK GERÇEKLERE DAHA FAZLA DİRENEMEZ

Eski Büyükelçi, “Brüksel’den bakıldığında, Türkiye’deki son seçimler karmaşık bir Avrupa gerçeğinin parçası olarak görülüyor: Belki yıllar sürecek bir savaş kıtaya geri döndü. Rusya’nın saldırganlığı aynı zamanda Avrupa’yı ve NATO’yu da hedef alıyor ve Türkiye, ekonomisi derin bir kriz içindeyken bile Rusya ile bağlarını arttırdı” diyerek, Türkiye’nin Rusya ve Ukrayna arasındaki denge politikasının NATO’yu zayıflattığına ve bunun Batı tarafında hoş görülmediğine dikkat çekti.

Pierini, NATO ve Avrupa Birliği için Türkiye’nin jeopolitik duruşunun sorunlu olduğunu belirtiyor: “Atlantik İttifakı ve Avrupa Konseyi üyesi olan Türkiye, tam da son 20 yılın stratejik dengelerinin Kremlin tarafından zorlandığı bir anda Avrupa kıtasının satranç tahtasına taşındı. Seçim kampanyasının da gösterdiği üzere, 2017’de oylanan ve son beş yıldır uygulanan Anayasa ile Türkiye, hukukun üstünlüğüne ilişkin Avrupa standartlarından da kasıtlı olarak uzaklaştı.”

“Türkiye, Atlantik İttifakı ile yıkıcı bir Rusya arasındaki yerini değerlendirmek zorunda kalacak. Dahası, Rusya Devlet Başkanı’nın Ukrayna’yı işgalinin Batı medeniyetine karşı Rus medeniyeti anlayışına taşınması, Ankara’nın Kiev ve Moskova arasında arabuluculuk yapma isteğini etkisiz kılıyor. Türk siyasi söylemine, geçmiş ve gelecekteki büyüklük, sözde dış komplolar ve kendini özerk bir güç olarak ayırt etme arzusu damgasını vururken, sahadaki gerçekler de kendilerini dayatıyor.”

YENİ CUMHURBAŞKANI HASSAS TERCİHLER YAPACAK

Pierini’ye göre, Türkiye’nin bir sonraki cumhurbaşkanı, ülkenin ekonomik, mali ve diplomatik durumunun objektif bir analizini görme fırsatı verilirse, içeride hukukun üstünlüğü, ekonomi politikası gibi, dışarıda da NATO, dış askeri operasyonlar, Avrupa ile ortaklık gibi hassas seçimler yapmak zorunda kalacak.

Seçim döngüsü sona erdiğinde, Avrupalı liderler Türkiye’nin müstakbel cumhurbaşkanını değerlendirecekler ve şu soruların cevabı önemli olacak:

Ekonominin gerçek durumunu ve son yıllardan miras kalan mali çıkmazı ölçebilecek mi?

Avrupalı mevkidaşlarıyla barışçıl bir diyaloğun değerini görecek mi?

Komşu Avrupa ile geniş ekonomik işbirliği potansiyelini takdir edecek mi?

Kıtadaki stratejik dengenin altüst oluşunun önlemini alacak mı?

Muhafazakar ve milliyetçi güçlerin 14 Mayıs’taki ilerleyişi göz önünde bulundurulduğunda, ülkesini Avrupa ve Batı ile kalıcı bir karşıtlık pozisyonuna mı yerleştirmeyi tercih edecek?

Rusya ile ortaklığını güçlendirmek isteyecek mi? Ve bu süreçte ülkesini daha otokratik bir sisteme daha derinden bağlayarak kendisini Batı’dan daha net bir şekilde koparacak mı?