12 günde ne değişti? AYM’nin suçüstü yakalandığı karar

Hukukçu Gökhan Güneş, Anayasa Mahkemesi’nin (AYM) Ahmet Aslan ve Bilal Celalettin Şaşmaz kararlarını, ”İşlediği insanlığa karşı suçların delili olarak iddianamelerde yerini alacaktır.” sözleriyle değerlendirdi.

‘Düşman hukuku’ uygulamakla suçladığı AYM’nin ‘suçüstü’ yakalandığını kaydeden Güneş, Twitter hesabından şunları yazdı:

*Kararlardan ilki 06/10/2022’de Ahmet Aslan hakkında verilmiştir. Kararın konusu; başvurucunun Facebook’da PYD-YPG’ye ait bayrağın arkasında çektirdiği fotoğrafı 15/5/2015 tarihinde beğenmesi nedeniyle örgüt propagandası yaptığı belirtilerek verilen HAGB kararına ilişkindir.

* terör örgütüne hukuki varlık kazandırması ve bu bağlamda yapının bir terör örgütü olduğunu bilinebilecek hâle getirmesidir. PYD-YPG’nin bir terör örgütü olduğu bu yöndeki mahkeme kararının Yargıtay’ca 21/5/2015’te onanmasıyla bilinir hâle gelmiştir.

* Yargı mercileri,başvurucunun henüz kesin bir yargı kararıyla ortaya konmadan önce PYD/YPG’nin bir terör örgütü olduğundan haberdar olduğunu da iddia etmemişlerdir. Bir oluşumun yapılanmanın terör örgütü olduğuna dair kesinleşmiş yargı kararının varlığı şartının aranmaması ve

*bu bağlamda oluşumun terör örgütü olduğunu bildiklerinin ortaya konulmaması, ceza hukukunun genel ilkelerine aykırı olduğu gibi kişilerin önceden suç olarak tanımlanmayan fiilleri işledikleri gerekçesiyle örgüt propagandasından cezalandırmalarına neden olabilir.

*AYM,yukarıdaki gerekçelerle Anayasa’nın 38. maddesinde düzenlenen alınan suç ve cezaların kanuniliği ilkesinin ihlal edildiğine karar vermiştir. Aslında, başvurucunun paylaşım yaptığı tarih itibariyle PYD-YPG’nin bir terör örgüt olduğuna dair verilmiş bir mahkeme kararı vardır.

*Zira Mardin 2. Ağır Ceza Mahkemesi bu yöndeki kararını 17/9/2014’te vermiş, başvurucu da 15/5/2015’te Facebook paylaşımında bulunmuştur. AYM ise bu kararın kesinleşmediğini ve bu nedenle PYD-YPG’nin bir terör örgüt olarak bilinir olmadığını belirterek ihlal kararı vermiştir.

*Karar bu yönüyle doğru ve Yargıtay içtihatlarına da uygundur. Yanlış olan ise AYM’nin bu başvuruda ısrarla aradığı “kesinleşmiş mahkeme kararı bulunması” zorunluluğuna güncel yargılamalar kapsamındaki başvurularda hiç değinmemesi ve hatta bu hususu karardan “cımbızlamasıdır.”

*.Bahse konu kararlardan biri B. Celalettin Şaşmaz hakkında verilmiştir. Bu kararda AYM, sanki 12 gün önce hususları kendi söylememiş gibi; Bir oluşumun terör örgütü olduğuna dair kesinleşmiş yargı kararının suçun unsurlarından biri “olmadığının” altını çizmek gerektiğini ve

*Örgütün niteliklerinin mahkemece belirlenmesinin bir “tespit kararı” olduğunu söylemiştir. Yani, A. Aslan kararında olmazsa olmaz kabul edilen “kesinleşmiş bir mahkeme kararının bulunması şartı”, C. Şaşmaz kararında sadece “tespite” dönüşmüştür.

*Başka bir deyişle, terör örgütü kabulü ve bu örgütün bilinir hale gelmesi için kesinleşmiş mahkeme kararının bulunması zorunluğu olmadığı gibi bu konuda verilecek kararlar da sadece tespit niteliğindedir ve mahkemelerin tespitinden önce buna idari merciler de karar verebilir.

*A. Aslan kararında örgüt kabulü ve bilinirlik için kesinleşmiş mahkeme kararının varlığı zorunludur diyen AYM, C. Şaşmaz kararında; cemaatin nihai amacının herkesçe bilindiğinin kabul edilebileceği kesin bir tarih vermek yerine,

*bu hareketin Yargıtay’ca kabul edilen nihai amacının (darbe teşebbüsü) herkesçe bilinir hâle geldiği olaylara, yani MİT tırları, 17/25 Aralık ve Milli Güvenlik Kurulu’nun, 30 Ekim 2014, 29 Nisan 2015 ve 26 Mayıs 2016 tarihli kararlarına atıf yapılmasını yeterli görmüştür.

*Başka bir ifadeyle, örgüt kabulünün bilinirliği açısından PYD/YPG için aranan kesinleşmiş mahkeme kararı şartının yerini, güncel yargılamalarda MGK kararları ve hükümet yetkililerinin açıklamaları almıştır. Oysa ki, MGK’nın örgütü ilanı yapılamayacağını söyleyende AYM’dir.

*AYM, bu tutumunun ve yaptığı cımbızlamanın sebebini C. Şaşmaz kararında şöyle itiraf etmiştir; “birçok durumda yargılamalara konu eylemler F…/PDY’nin hukuk alanında terör örgütü olarak kabulünden ve üçüncü kişiler için de bilinir hâle gelmesinden önce işlenmiştir”

*Dolayısıyla, güncel yargılamalarda da kesinleşmiş mahkeme kararı zorunluluğunu arasa, bu dosyaların tamamına yakınında suç ve cezaların yasallığı ilkesine aykırı şekilde karar verildiğini tespit etmek zorunda kalacaktır ve bu durum,

*7 yıldır yaşanan hukuksuzluklara en başta yol veren AYM’nin “günah çıkarmasından” başka bir anlama gelmeyecektir. Zira, güncel yargılamalar kapsamında terör örgütü kabulüne ilişkin ilk kararın kesinleşme ve bu kabulün bilinirlik tarihi 26/9/2017’dir.

*Eğer AYM, A. Aslan kararında olduğu gibi bu kararın kesinleşme tarihini esas alacak olursa güncel yargılamalar kapsamında yapılan tüm başvuruları da suç ve cezaların yasallığı ilkesinin ihlaliyle sonuçlandırmak zorunda kalacaktır.

*Ancak, bu hukuksuz durumun ortaya çıkmasına sebep olan bizzat AYM’dir ve AYM, bu şansını çoktan kaybetmiştir. Bu nedenle de daha önceki verdiği kararlarından dönememekte ve açıklanması beklenen Yalçınkaya dosyasında AİHM’in güçlü bir ihlal kararı vereceğini bildiğinden,

*Bylock dışındaki hususlarda ihlal vermektedir. Ancak, AYM’nin bu çabaları nafiledir ve tıpkı yukarıdaki kararlarda atıf yapmak zorunda kaldığı Y. Özdemir kararı gibi Yalçınkaya kararına atıf yapmak zorunda kalacak ve sebep olduğu bu durumu AİHM kararıyla düzeltmeye çalışacaktır

*Aynı heyetin 12 gün arayla verdiği iki karar arasındaki bu muazzam çelişki de göstermiştir ki,yargı mercileri müsaade etmeselerdi bu hukuksuzlukların hiç biri yaşanmazdı ve içine düştükleri kısır döngüden kurtulmak için AİHM’in imdada yetişmesini beklemek zorunda kalmazlardı.

*Bu karar, AYM’nin verdiği hukuksuz kararları bile isteye, yani kasten verdiğinin somut bir delilidir. On binlerce insanın hayatı işte böylesi kararlarla karartılmış ve bu kişiler adeta sivil ölüme terk edilmişlerdir.

*Bu hukuk garabeti kararları yazan ve kararı imzalayan üyelerin bazılarından daha etkin konumda olan raportör Yunus Heper’in kim olduğunu merak edenler aşağıdaki videoyu izleyebilirler.