Özel okul ücretlerine zam: Fiyatlar ne kadar arttı, zam oranı nasıl belirleniyor?

Özel okul ücretlerine 2023-2024 eğitim öğretim yılında yapılacak zam oranı belli oldu. Özel okullar yüzde 65’e kadar zam yapabilecek. Özel okul ücretleri zam oranı 2022-2023 yılında yüzde 37’ydi. Türkiye İstatistik Kurumu’na göre ise okul ücretlerinde tüketici enflasyonu daha düşük seviyede seyrediyor. 

TÜİK’e göre orta öğretim ücretleri Aralık 2022’e yıllık yüzde 30 yükseldi. Bu oran geçtiğimiz yıl aynı dönem yüzde 17 olmuştu.

Özel okul ücretleri nasıl tespit ediliyor?

Özel okulların ücretleri Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği’nin 53. Maddesine göre belirleniyor. Kurumlar; öğrenci ve kursiyer ücretlerini, veli veya kursiyerlerle yapacakları Bakanlıkça belirlenerek Genel Müdürlük internet sayfasında yayımlanan özel sözleşmelerinde, verecekleri eğitim ve öğretim imkanlarına, gelişmelerine imkan verecek yatırım ve hizmetler ile diğer işletme giderlerine göre ücreti tespit ediyor.

Özel okul ücretlerinde zam nasıl belirleniyor?

Özel okulların ara sınıflarına naklen kaydolacaklar ile özel okullara devam eden öğrencilerin eğitim ücreti aynı yönteme göre hesaplanıyor. 

Eğitim ücreti, bir önceki eğitim öğretim yılında ilan edilen eğitim ücretine; bir önceki yılın ortalama (Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi+Tüketici Fiyat Endeksi) /2 oranına en fazla yüzde 5 artış yapılarak belirleniyor. 

Yani yıllık ÜFE ile TÜFE toplanıp ikiye bölünüyor ve bunun üzerine yüzde 5 eklenerek fiyat oluşturuluyor. Ancak yıllık değişim değil; TÜİK’in oniki aylık ortalamalara göre değişim oranı dikkate alınarak hesaplama yapılıyor.

Özel okul ücretleri ne zaman açıklanıyor?

Milli Eğitim Bakanlığı ocak ayı başında bir sonraki eğitim öğretim yılında geçerli olacak zam oranını açıklıyor. Bunun ardından özel okullar ocak ayından itibaren en geç mayıs ayında ücretleri ilan ediliyor.

Özel eğitim kurumları MEB tarafından duyurulan ücret artışının üzerinde bir artış yapamıyor. 

Eğitimde enflasyon TÜFE’nin altında

TÜİK verileri eğitimde enflasyonun TÜFE’den daha düşük seyrettiğini gösteriyor. Aralık 2022’de yıllık enflasyon yüzde 64 olurken eğitim ana grubunda yıllık artış yüzde 37’de kaldı. Aralık 2021’de ise eğitim grubunda yıllık enflasyon yüzde 17 olmuştu.

TÜİK verilerine göre okul öncesi eğitim ve ilköğretim ücretleri son bir yılda 30 artış gösterdi. Ortaöğretimde yıllık artış yüzde 30 gerçekleşirken üniversite ücretleri ise Aralık 2022 itibariyle son bir yılda yüzde 53 zamlandı.

“10 okuldan biri kapandı”

Öte yandan özel okullar son dönemde hızla artan enflasyon sebebiyle zor durumda kaldıklarını bildiriyor. Özel Eğitim-Öğretim Derneği (ÖZDEBİR) Yönetim Kurulu Başkanı Naci Atalay, geçtiğimiz yıl 1500’ü aşkın özel okulun kapandığını açıkladı. 

Buna göre 2022’de faaliyette olan her 10 okuldan biri kapanmış oluyor. Ekonomim’e konuşan Naci Atalay, 2022 yılını “Sektörün son 40 yıldaki en zor yılı” olarak değerlendirdi.

Atalay, özel okul fiyatlarında artışın geçtiğimiz yıl yüzde 36 ile sınırlandırıldıklarını belirterek yıl içinde yaşanan enflasyon artışı ve enerji maliyetlerindeki artışları fiyatlarına yansıtamadıklarını kaydetti. Bu nedenle özel okul fiyatları ile okulların sabit maliyetleri arasında ciddi bir makas oluştuğuna dikkat çeken ÖZDEBİR Başkanı şöyle konuştu: “Özel okullar artışları sübvanse etmek durumunda kaldı. Elektrik ve doğalgazdaki artışlar da yüzde 300’ü buldu. Pek çok okulun elektrik ve doğalgaz giderleri kiradan çok daha yüksek tutarları buldu. Konutlarda yüzde 25 olan kira sınırlaması iş yerleri için yok. Herkes vicdanına göre yüzde 200-250’lere varan artışlar talep ediyor.”