Boğa piyasası – Ayı piyasası

YORUM | ORHAN ÖZCAN

Sermaye piyasalarının yükseliş trendine girmesi “Boğa Piyasası”, düşüş trendine girmesi “Ayı Piyasası” olarak adlandırılır. Varlık fiyatlarının ana trendinin yükselişe geçmesi, boğaların her şeyi boynuzları ile aşağıdan yukarıya kaldırmalarına benzetilir. Bunun tam tersi olan ayı piyasası ise varlık fiyatlarının uzun bir süre düşüş trendine gireceği beklentisine dayanır. Uzun süreli yükseliş trendi boğa, uzun süreli düşüş trendi ayı piyasası olarak tanımlanır ve kullanılır.

Son dönemde dünyanın belli başlı hisse senedi piyasalarına (S&P 500, Nasdaq, Dax, CAC, Nikei, Hang Seng, Dow) baktığımızda 2021 sonundan itibaren tüm 2022 boyunca bu piyasaların düşüş trendine girdiğini (ayı piyasası) görüyoruz.

ABD’nin S&P 500 endeksi lider endekstir. Kısa veya orta vadede S&P 500 ile tüm borsalar arasında bir doğru korelasyon vardır. S&P 500 düşüş trendine girerse, dünyada ki tüm borsalar buna kısa veya engeç orta vadede tepki verip düşerler.

Finansal piyasaları birçok enstrümanın çalındığı büyük bir orkestraya benzetirsek, bu çok sayıda enstrümanın olduğu orkestranın orkestra şefi tartışılmaz şekilde tahvillerdir, tahvil piyasalarıdır. Tahvil piyasaları aynı zamanda ekonomilerin geleceğine yönelik oldukça güvenilir bir barometredir. Tüm dünya için gösterge teşkil eden en önemli enstrüman ise ABD 10 yıllık tahvil faizidir. Dış borçlanma faizleri ona göre belirlenir. Ekonomik gelişme tahminlerinin önemli verilerindendir.

Özetle, S&P 500, tüm dünya borsalarının barometresi, ABD 10 yıllık tahvil faizi ise ülke ekonomilerinin gelecek tahminlerinin barometresidir.

Bir zamanlar hem S&P 500’den hem de ABD 10 yıllık tahvil faizinden etkilenen Türkiye, son dönemde ayrı bir evrende yol alıyor. S&P 500 düşerken, BIST 100 dolar bazında rekorlar kırıyor. Ülkenin yüksek enflasyonunda tamamına yakını yerliden oluşan, Türk yatırımcısının tek alternatifi İstanbul Menkul Kıymetler Borsası bir balon gibi şişiriliyor. Ancak kendisini enflasyona karşı korumaya çalışan ve başka bir alternatif de göremeyen yatırımcının başka bir yolu, başka bir kapısı yok.