Yılan hikayesine dönen tünel… Sayıştay: Müteahhitlere ödenen 88 milyon TL geri alınmalı

Türkiye’de, 1994’de başlayan Ankara-İstanbul Hızlı Tren projesi, 30. Yılına gidiyor. Proje kapsamında, hala bitmeyen noktalar var.

T24 yazarı Çiğdem Toker, “Sayıştay: T26 tüneli için ödenen 88 milyon müteahhitten istenmeli” başlıklı yazısında, projenin bitmeme nedenlerine değindi ve “Heyelan, göçük, tekrarlanan ihale, göçüğe saplanan tünel delme makinası ve nihayet Sayıştay raporlarına geçmiş usulsüzlük iddialarıyla anılan T26 tüneli, bu nedenlerden biri” ifadelerini kullandı.

“TÜNEL DELME MAKİNASI GÖÇÜK İÇİNDE KALMIŞ SAKLANAN OLAY SAYIŞTAY RAPORUYLA ORTAYA ÇIKTI”

“T26; Bilecik-Bozüyük arasındaki Ahmetpınar köyü mevkiinde, 26 numaralı tünelin kısaltılmış adı” diyen Toker, tünelle ilgili şu bilgileri verdi:

“- Bu tüneli de kapsayan ilk ihale 18 yıl önce yapılmıştı. 610 milyon dolar bedelli ihalenin adı Ankara-İstanbul Demiryolu Hattı 2. Etap Vezirhan-İnönü Arası (2. Kesim) Yapım işiydi. İhaleyi Cengiz-İçtaş-China Railway Construction-China Railway Machinery konsorsiyumu almıştı.

– T26 tüneli bu işin içinde yaklaşık 49 milyon dolar bedelli ve 4983 m uzunluğundaydı. Yer teslimi ihaleden üç yıl sonra yapılabildi. İnşaata başlandıktan kısa bir süre sonra kazılar sırasında göçük meydana gelmiş, teknik sorunlar çıkınca, tünel delme makinası göçük içinde kalmıştı.

– Kamuoyundan saklanan bu olay Sayıştay raporuyla ortaya çıktı.”

YENİ İHALEYİ CENGİZ-İÇTAŞ ORTAKLIĞI ALDI

TCDD’nin 22 Şubat 2017’de açtığı “T26’nın Açılmamış Kısmı ile YHT hattına Bağlanması İşi” başlıklı ihaleyi hatırlatan Toker, ihaleyi 792 milyon 869 bin 80 TL teklif veren Cengiz-İçtaş ortaklığının aldığını kaydetti.

Tünelle ilgili hazırlanan son Sayıştay raporunu aktaran Toker, yazısını şöyle sürdürdü:

“TCDD hesaplarını denetleyen Sayıştay raporunda, aynen şöyle bir başlık yer alıyor:

“T26 Tünelinin Deformasyon Hasar ve Göçük Olan Kısımlarında Yüklenici Nam ve Hesabına Yaptırılan İmalatlar ile Katlanılan Tüm Masrafların İlgili Yükleniciden Alınmaması”

Sayıştay’ın son raporundaki tespitler özetle şöyle:

– Tünel için yapılan sondajların maliyeti 182 milyon 739 bin 338 dolar.

– 2011 yılında TCDD Genel Müdürlük onayı ile TBM adı verilen makinayla 1 m. Tünel açılması bedelinin 29 bin 957 dolar olarak ödenmesi uygun bulundu.

– Deformasyonların ve hasarın artması üzerine yapılan incelemelerde tüneldeki imalatın en güvenli noktada durdurulması önerildi ancak Yüklenici çalışmaları sürdürdü, deformasyon ve hasar arttı Bunun üzerine tünel imalatları 2013 yılı Haziran ayında durduruldu. Göçükteki TBM cihazının parçalanarak çıkarıldığı hatırlatılıyor.

SAYIŞTAY, ÖDENİLEN PARANIN GERİ ALINMASINI İSTEDİ: YAKLAŞIK 88 MİLYON TL’DEN SÖZ EDİYORUZ

Raporda, TCDD’nin maliyet hesabı çıkarması istendiği belirtilerek çıkan büyük fatura raporda şöyle anlatıldı:

– Kurum tarafından, 1020 metrelik tünelin ıslahı için yeni yüklenici firmaya (…) 21 milyon 611 bin 97 TL ödemede bulunulduğu,

– 1020 metreden sonraki kısım için (…) arasındaki fark kadar 64 milyon 491 bin 271 TL ödemede bulunulduğu bildirilmiştir.

– Ayrıca yüklenicinin kusuru sonucu tünelin çökmesi nedeniyle danışmanlık hizmeti alınmış ve bu kapsamda idare toplam 1 milyon 720 bin 179 TL maliyete katlanmıştır.”

Öneri olarak da sayılan bu üç kalemin yükleniciden yani müteahhit firmadan istenmesi gerektiğini kayda geçirdi.

Toplam mı? Yaklaşık 88 milyon TL’den söz ediyoruz. Yılan hikâyesine dönen bir tünel, bitemeyen bir demiryolu, durmadan tekrarlanan ihaleler, “dur” denildiği halde durdurulmayan kazı, dolar üzerinden hesaplanan tünel açma parasını almak için kazıya devam ve tünel gibi karanlık, kıvrıla kıvrıla uzayan bir kamu zararı. Adı T26.”