Noel Baba rallisi

YORUM | ORHAN ÖZCAN

Her yıl ABD borsalarında (Dow Jones, S&P ve Nasdaq) yılın sonuna yaklaşırken adı “Noel Rallisi” olan önemli artışlar, coşkular yaşanırdı. Bu yıl tüm dünyada artan enflasyon oranları, tüm merkez bankalarının (Türkiye hariç) faiz artırımları ve sıkılaştırma hamleleri Noel Baba rallisi diye bilinen bu coşkuyu piyasalarda, borsalarda yaşatmadı. Bir de son dönemde kripto piyasalarında FTX isimli bitcoin borsasının çöküşü, bu piyasalardaki ciddi kayıplar piyasaların moralini oldukça bozdu.

Özellikle son dönemde piyasalar ile FED arasında gözle görülür bir çekişme yaşanmakta. FED ekonomiyi soğutma anlamında oldukça şahin açıklamalar yaparken, piyasalar bu şahin açıklamalara itibar etmemekte ısrar ediyor. Piyasalar FED’den nihai olarak yüzde 5’in altında bir nihai faiz oranı beklerken FED’in açıklamaları bu psikolojik sınır olan yüzde 5’in üstüne işaret ediyor. Piyasa analistleri ve bankalar ABD’de 2023’te bir resesyon yaşanacağını kesin olarak öngörüyorlar ama yaşanacak resesyonun boyutunun tespitinin de zor olduğunu özellikle ifade ediyorlar.

Aslında burada önemli olan nokta ABD’de faizin nereye çıkacağından daha çok, çıkacağı bu seviyede ne kadar süre kalacağı. Bir başka deyişle faiz indirimlerinin ne zaman başlayabileceği.

FED’in gerçekte çekindiği iki konu var. Birincisi, piyasanın enflasyon konusunda erken rahatlamasını istemiyor ve bu erken rahatlamadan çekiniyor. İkinci çekindiği konu ise, resesyondan daha çok finansal istikrarın bozulması. Bu nedenle FED piyasaların enflasyon konusunda erken rahatlamaması için şahin duruşunu sürdürmeye devam ediyor.

Aslında ABD’de son ay içinde gelen ve oldukça karışık olan veriler ( beklentinin altında ve beklentinin üstünde gelen veriler) piyasaların daha optimist olmasına neden oluyor. Tüm bu verilere ve daha fazlasına sahip FED ise ne bekliyorsa ve ne tahmin ediyorsa, bu karışık gelen verilere hiç aldırmadan şahin duruşunu sürdürmeye devam ediyor.

Neden en çok FED’den ve ABD’den bahsediyoruz. Çünkü tüm dünya ekonomisi için tek oyun kurucu FED ve onun kararları tüm dünyayı doğrudan ve dolaylı etkiliyor.

Yabancı payının giderek azaldığı Türkiye ise bu gelişmelerden şimdilik pek etkilenmiyor görünüyor ve kendi evreninde devam ediyor. İşin ilginç olan yanı dolar bazında rekor üstüne rekor kıran İstanbul Menkul Kıymetler borsasına yabancı yatırımcının hiç ilgisinin olmaması. Geçmişte daha düşük kazançlara rağmen yabancı ilgisinin fazla olduğu borsadan yabancı yatırımcı çekilmiş durumda ve ilginç bir şekilde uzak duruyor. Bakalım 2023’te ne gelişmeler olacak göreceğiz.