Geri ödemeler yapılamıyor; bankalar kredi musluğunu kıstı

TR724 ÖZEL | OĞUZ AYAR

Özellikle orta ölçekli şirketlerin ardı ardına kepenk indirmesi ve alınan kredilerin geri ödemesinde yaşanan sorunlar kamu ve özel bankaları harekete geçirdi. Tr724’ün güvenilir kaynaklardan ulaştığı bilgilere göre; kefil ve teminat gösteremeyen gerçek ve tüzel kişilere artık kredi verilmiyor.

Bankalar, iktidarın tepkisini çekmemek için konut kredilerinde de rakamı alt seviyelere düşürdü. Kamu bankaları ev almak isteyen müşterilerine 300 bin liraya kadar kredi kullandırıyor. Bu rakam özel bankalarda 500 bin liraya kadar yükseliyor.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, Türkiye genelinde konut satışları Ekim ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 25,3 azaldı. Bu veriler ışığında ülke genelinde sadece 102 bin 660 adet konut satışı gerçekleştirildi. İkinci el satışlarda ise bu rakam yüzde 26,7 olarak kayıtlara geçti. Konut satışlarında İstanbul yüzde 16,5’lik satışla ilk sırada yer alırken, onu Ankara ve Antalya gibi şehirler takip etti. Konut satış sayısının en az olduğu iller ise Hakkari, Ardahan ve Bayburt olarak kayıtlara geçti.

Tr724’ün aldığı bilgilere göre; konut satışının düşmesindeki temel neden ekonomiye güvensizlik. Artık kimse bankalardan kredi çekerek ev almak istemiyor. Ayrıca bankalardan çekilen kredi miktarının bir önceki yıla oranla geri ödemesinin yüzde 50’nin üzerinde zamlanmasından dolayı vatandaşlar kredi çekmeye cesaret edemiyor. Bir banka yetkilisinin verdiği bilgilerse yaşananları gözler önüne seriyor. Buna göre; özel ve kamu bankaları, Merkez Bankası’nın belirlediği politika faizi üzerinden gün içerisinde Merkez Bankası’ndan yüzde 10,5 faizle borç para alıyor. Ancak bankalar aldığı bu parayı vatandaşa yüzde 25 ile 30 oranında faizle satıyor. Hatta bu oran bazı bankalarda yüzde 35’e kadar yükseliyor.

Bankacı kaynağın verdiği bilgilere göre; son dönemde konut kredisi kullanımında ciddi bir düşüş yaşanıyor. Bunda vatandaşın kredi kullanma iştahının düşmesinin yanı sıra, bankaların da kredi kullandırmama kararı önemli rol oynuyor. Çünkü kredi ödemelerinde hem özel hem de kamu bankaları ciddi sorunlar yaşıyor. Kamu ve özel bankalar siyasetin tepkisini çekmemek için kredi musluğunu kısmış durumda.

Son birkaç aydır kamu bankaları, konut alımı için başvuran vatandaşlara sadece 300 bin TL’ye kadar kredi kullandırıyor. Yüksek limitli kullanımlar için ise kefil ve teminat şartı getiriyor. Aksi durumda kredi onayı verilmiyor. Bu rakam özel bankalarda en fazla 500 bin lira. Bankacı kaynak, “En iyi karar kredi ödemesi peşinde koşmaktansa, hesapta tutmak” diyerek yaşanan durumu özetliyor. Ayrıca Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın bankaların kredi musluklarını açmaları yönündeki çağrılarının da sektörde hiçbir karşılık bulmadığının altını çiziyor.