Enflasyonun yapışkanlığı

YORUM | ORHAN ÖZCAN

Merkez bankaları bir taraftan para politikası araçlarını kullanırken, bir taraftan da sözlü yönlendirmeler ile piyasaları yapacakları aksiyonlara hazırlamaya çalışırlar. Dünya’da sözlü yönlendirmeler ile piyasaları en iyi şekilde hazırlayan merkez bankası tartışmasız FED’dir.

Geçtiğimiz hafta ABD’de bölgesel FED başkanları ile bu sözlü yönlendirmeler devredeydi. Piyasaların beklediğinin tersine bu başkanlar, biraz daha şahin tonda bu sözlü yönlendirmeyi gerçekleştirirken, genel olarak verdikleri mesaj enflasyonda daha gidilecek çok yolun olduğu şeklindeydi.

ABD’de çok yakından takip edilen finansal koşullar endeksinde görülen gevşemeden FED yetkilileri çok hoşlanmamış olmalı ki (finansal koşullar endeksindeki gevşeme enflasyonun tekrar yukarıya çıkabileceğinin işaretlerindedir) genel olarak sözlü mesajlarında şahinleşmeyi tercih ettiler.

ABD’de geçtiğimiz hafta karışık gelen veriler ve özellikle yapılan faiz artışlarına rağmen perakende satışlarda beklentinin üzerinde artışın gerçekleşmesi, ABD borsalarında geçen haftalarda yaşanan büyük coşkunun ardından daha durgun bir hafta geçirilmesine sebebiyet verdi.

Enflasyonla mücadele gerçekten çok ciddi ve zor bir iş. Enflasyonla mücadeleyi en fazla zorlaştıran unsur, enflasyonun yapışkan hale gelmesidir. Enflasyonda atalet de denilen bu olgu, yani enflasyonun yapışkanlığı, enflasyonu düşürmek için uygulanan tüm maliye ve para politikalarına rağmen, halkın enflasyonun düşmeyeceğine inanması sebebiyle enflasyonun istenen seviyede düşürülememesidir. Bu fizik biliminde eylemsizliktir. Sosyal bilimlerde ise tembellik ve boş vermişlik halidir.

Şu anda bu mücadeleyi en iyi şekilde yapan başta FED olmak üzere tüm gelişmiş ülke merkez bankaları enflasyon hastalığının en önemli virüsü olan bu yapışkanlığı kırmaya, yok etmeye çaba harcamaktalar.

Türkiye’de ise enflasyonun yapışkanlığı gözle görülür hale gelmiştir ve bu yapışkanlık virüsü tüm vücudu kaplamış ve esir almıştır. Gelişmiş ülkeler bu virüsün kartopu hali ile uğraşırken, Türkiye’de bu virüs çığa dönüşmüş durumdadır.