Adalet Nöbeti 1’inci yılında: Sonuna kadar mücadele edeceğiz

AMED – Tutuklu yakınlarının başlattığı Adalet Nöbeti, bir yılını geride bırakırken, Diyarbakır Adliyesi önünde kitlesel açıklama yapan aileler, adalet arayışına devam edeceklerini söyledi. 

Hasta ve infazı yakılan tutuklular için Amed’de başlatılan Adalet Nöbeti, birinci yılını geride bıraktı. Diyarbakır Adliyesi önünde toplanan tutuklu yakınları ve sivil toplum örgütleri temsilcileri, eylemin birinci yıldönümüne ilişkin açıklama yaptı. Eyleme, Medeniyetler Beşiğinde Yakınlarını Kaybeden Ailelerle Yardımlaşma Dayanışma Birlik ve Kültür Derneği (MEBYA-DER), Med Tutuklu ve Hükümlü Aileleri Hukuki ve Dayanışma Dernekleri Federasyonu (MED TUHAD-FED), Amed Tutuklu Hükümlü Aileler ile Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği (TUHAY-DER), Özgür Kadın Hareketi(TJA), Halkların Demokratik Partisi (HDP) Amed Milletvekili Remziye Tosun, HDP İl Eşbaşkanları Gülistan Atasoy ve Zeyyat Ceylan, Demokratik Bölgeler Partisi (DBP), Özgürlük için Hukukçular Derneği (ÖHD), Diyarbakır Barosu, Amed Tabip Odası, Rosa Kadın Derneği, Sağlık ve Sosyal Hizmet Emekçileri Sendikası (SES) Amed Şubesi, Eğitim ve Bilim Emekçileri Sendikası (Eğitim Sen), 78’liler Derneği, Mezopotamya Dil ve Kültür Araştırma Derneği (MED DER), DİSK Amed Temsilciliği ve çok sayıda yurttaş katıldı.

‘SONUNA KADAR ADALET ARAYACAĞIZ’

Eylemlerine destek veren herkese teşekkür eden hasta tutuklu Abdulselam Güler’in kardeşi İnci Güler, “Çalmadığımız kapı kalmadı. Aramadığımız yer kalmadı. Bizlerin devletten talep ettiği adalettir. Adaletsizliği yaratmayın” diye konuştu. Adalet eylemine başladıktan sonra tutukluların aç ve susuz bırakıldığını ifade eden Güler, “Yapılan bu haksızlığı kabul etmiyoruz. Her zaman tutuklularımızın yanında olacağız. Sonuna kadar adalet arayacağız” dedi.

‘ATK TEK BAŞINA KARAR VERMEMELİ’

Amed Tabip Odası Başkanı Elif Turan ise, Cezaevlerini Türkiye’nin kanayan yarası olarak tanımlayarak, “Cezaevlerinde tutuklular bizlere mektuplarla bize ulaşıyorlar. Orada yaşadıkları hak ihlallerinden bahsediyorlar. Gelen başvurularda görüyoruz ki sağlığa erişim hakkı engelleniyor. Kelepçeli muayenelerin ve hastanelere sevklerin geç yapıldığına dair başvurular bize yapılıyor” diye konuştu. Hasta tutukluların durumuna değinen Turan, sağlık kurumların verdiği raporlara rağmen hasta tutukluların bırakılmadığına dikkati çekerek, “ATK’nin tek başına karar vermemeli, uzman doktorların görüşü alınarak rapor hazırlanmalıdır. Hasta tutukluların serbest bırakılmasını istiyoruz” dedi.  

‘HERKES DUYDU İKTİDAR DUYMADI’

MED TUHAD-FED yöneticisi Av. Yusuf Çakas, onlarca hasta tutuklunun yaşamını yitirmesi ve yüzlerce tutuklunun infazının yakılmasını hatırlatarak, annelerin direnişinin haklı olduğunu kaydetti. İktidara seslenen Çakas, “Herkes bu adalet sesi duydu, fakat iktidar duymadı. Bu sesi duyun. Yağmur yağsa da adalet arayışı sürüyor. Bizler bu adalet arayışının yanında mücadele ediyoruz. Bijî berxwedana zindana” dedi.

‘TALEPLER YERİNE GETİRİLMELİDİR’

Ailelerin yaz, kış, soğuk, çamur demeden cezaevi, ATK ve adliye önünde adalet arayışına devam ettiğini belirten HDP Hukuk ve İnsan Hakları Komisyonu üyesi Serhat Eren, “Adalet nöbetine başlayan ailelerimiz; cezaevlerinde insanlık onuruna yaraşmayan uygulamaların son bulmasını istiyor. Cezaevlerinde yaşanan sorunlar sadece cezaevlerinin değil, ailelerin, baroların, kurumların yani ülkede yaşayan herkesin sorunudur. İnsan hakları mücadelesi herkes tarafından verilmesi gerekiyor. Tam bir yıldır adaleti nöbeti olan aileler hasta tutukluların serbest bırakılması ve infaz yakılmasının durdurulmasını istiyorlar. Bu haklı talepler bir an önce yerine getirilmelidir” diye ifade etti.

‘İNSAN HAKLARININ GEREKTİRDİĞİ GİBİ…’

Konuşmaların ardından basın metinin okuyan ÖHD Amed Şube Eşbaşkanı Özüm Vurgun, “Hasta mahpusların cezaevi koşullarında sağlık hakkına erişiminin engellenmesi, mevcut sağlık durumu karşısında, hukuka aykırı kararlarla infaz ertelenme taleplerinin reddedilmesi karşısında, ailelerin başlattıkları adalet nöbetinin birinci yılını geride bırakmaktadır.  Türkiye hapishanelerindeki mahpus nüfusunda her geçen gün ciddi bir artış yaşanmaktadır. Bu artış, yaşanan ihlallerin önemli ölçüde artmasına neden olurken, var olan sorunların tespiti ve çözümünü elzem hale getirmektedir.  Hapishanelerde ‘insanca’ yaşamı sağlamak için getirilmiş ‘asgari standart’ kurallar vardır, Özgürlüğünden yoksun bırakılan herkese, insan haklarının gerektirdiği gibi saygılı davranılmalıdır. Hapsetmenin, başlıca ceza infaz yöntemi olarak varlığını koruduğu ve mahpus sayısının her yıl arttığı Türkiye’de hapishanelerin insan hakları ve uluslararası standartlar ile olabildiğince uyumlu hale getirilmesi gerekir. Türkiye hapishanelerinde sağlığa erişim hakkının engellenmesi, kelepçeli muayene dayatması, revire geç çıkarılma, hastane sevklerinin geç yapılması ya da yapılmaması, hapishanede çalışan sağlık personel sayılarının yetersiz olması sağlık problemi olan mahpusların durumunu kötüleştirebilmekte ve yaşam hakkı ihlaline yol açabilmektedir” diye ifade etti.

YAŞAM HAKKI VURGUSU

Cezaevlerindeki aşırı kalabalık koğuşlar, sağlığa erişim hakkının engellenmesi, tek kişilik nakil araçları, kelepçeli muayene, muayene sonrası ağız içi arama dayatması, revire geç çıkarılma, hastane sevklerinin geç ya da hiç yapılamaması, yetersiz iaşeler, ısıtılmayan ve havalandırılmayan koğuşlar, cezaevlerinde yeterli doktor ve sağlık personeli bulundurulmaması, diyet yemeklerinin verilmemesi, temiz suya erişimde yaşanan problemler, atak geçirmesi riski yüksek ve kendi ihtiyaçlarını karşılayamayan mahpusların tek kişilik yerlerde tutulması gibi uygulamalar sebebiyle de sağlık problemlerinin tedavi edilemez boyutlara evirildiğine dikkati çeken Vurgun, “İnsanın en temel hakkı ‘yaşam hakkı’dır. Bu hak hiçbir koşul ve durumda engellenemez ve askıya alınamaz. İnsanların bulundukları her ortamda insan onuruna yakışır bir yaşam sürmeleri bütün insan hakları metinlerinin temelini oluşturur. Yaşam hakkının korunmasının temel kriterlerinden biri de kişinin sağlık hizmetlerine ayrımsız ulaşabilmesi, yani sağlık hakkıdır” dedi.

HASTA TUTUKLULARIN DURUMUNA DİKKAT ÇEKİLDİ

ATK’nin hasta tutuklular için verdiği olumsuz raporları da hatırlatan Vurgun, sözlerini şöyle tamamladı: “Adli Tıp Kurumu sağlık sebebiyle infazın ertelenmesi raporlarında son ve tek merci olmaktan çıkarılmalı ve tam teşekküllü hastaneler ve üniversite hastanelerinin raporları da kabul edilmelidir. ATK, mevcut bağımlı kurumsal yapısından başlayarak değişmeli ya mali ve idari özerkliğe sahip bağımsız ve tarafsız bir kurum haline getirilmeli ya da görevini tam teşekküllü üniversite ve devlet hastanelerine bırakmak suretiyle lağvedilmelidir. Hasta mahpus yakınlarının 1 yılı bulan adalet nöbeti eyleminin hapishanelerde artan hak ihlalleri karşısında, insanlık onuru ve yaşam hakkını savunduğu gerçeğini yadsıyamayız. Sağlık hizmetlerine erişim ve yaşam hakkı başta olmak üzere temel hakların asgari ölçüde sağlanması,  bir yıldır sadece ve sadece adalet için mücadele eden mahpus yakınlarının taleplerinin karşılanarak hasta mahpusların derhal salıverilmesini ve sağlık hakkına erişimin sağlanması gerektiğini belirtiyoruz.”