Diyarbakır- Diyarbakırlı Metin Bekiroğlu, geçen yıl bu zamanlar açtığı şarküteriyi bugün son kez açtı. Ancak bu kez açılış nedeni, ilk günden farklıydı. Türkiye’deki ekonomik çalkantılara ancak bir yıl dayanabilen Bekiroğlu, işyerini kapatmak zorunda kaldı. Bekiroğlu, içeride kalan son ürünleri çıkarmak için son defa dükkana geldi.
Son ay dışardan ürün almayan Bekiroğlu, kalan mallarını satmaya çalıştı. Ancak hala kalan ürünler bulunuyor. Ürünlerini raflardan indiren Bekiroğlu dikkatlice paketlere yerleştiriyor. Kalanları tek tek tartıp deftere not alıyor. Kalanları elden satabilirse ne kadar getireceğini hesaplıyor. Hesap defterinin bir sayfasına da asıl kapatma nedenini yani elektrik faturasını yazıyor. Sattığı ürünlerin maliyetleri etkili olsa da, Bekiroğlu’nun dükkanı kapatmasındaki en önemli gerekçe elektrik fiyatlarının yükselmesi olmuş.
“İlk ve son fatura arasında yüzde 100’den fazla fark var”
VOA Türkçe’nin sorularını yanıtlayan Bekiroğlu, son iki faturasını göstererek konuşmasına başladı. Dükkanı açtığında ilk ay 320 TL fatura ödediğini söyleyen Bekiroğlu, son faturasının 782 TL olduğunu vurguladı. Bir ay önce bin 165 TL fatura ödediğine dikkat çeken Bekiroğlu, şunları söyledi: “Her ay ödediğimiz fatura sonraki ay yüzde 50 artıyordu. İki dolap çalıştırırken önceki ay gelen fatura bin 165 lira. Basit usul olduğumuz için vergi de yok fakat elektrik faturası çok kabarık geliyordu. Bizi kapatma aşamasına getirdi. Son ay kapatmadan hemen önce tek bir dolap çalışıyordu, 782 lira fatura geldi. Hamallıktan başka bir şey ifade etmedi. Biz de kapatma kararı aldık.”
Bekiroğlu’nun hayali köylerden topladığı organik ürünleri satmaktı. Ancak piyasa şartları hayallerini suya düşürdü. Ekonomik krize bir yıl direnebildiğine vurgu yapan Bekiroğlu, “Fiyatlar haftada 1-2 kez artıyordu. Kapatmayalım belki şartlar düzelir, iyileşir ülke genelinde diye düşündük ama her geçen gün daha da kötüye gidiyordu. Burayı kapatmasak belki daha da kötüye giderdi. Geleni doğrudan elektrik, su ya da kiraya veriyorduk. Bunları ödemek zorunda kalıyorduk. Getirisi olmayan işi yapmanın da anlamı yoktu” dedi.
Bekiroğlu, kalan ürünleri çıkardıktan sonra, dükkanın kepengini bir daha açmamak üzere kapattı.
18 ayda 2 bin işyeri kapandı
Diyarbakır’da 32 bini esnaf odalarına kayıtlı 60 bin civarında esnaf bulunuyor. Ancak son 18 ayda kentte 2 bini aşkın esnaf kepenk kapattı. Bu bilgi, esnafın üyesi olduğu Diyarbakır Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği’ne (DESOB) ait. VOA Türkçe’ye konuşan DESOB Başkanı Alican Ebedinoğlu, esnafın, pandeminin etkisini atlatamadan ekonomik sorunlarla yüz yüze geldiğini söyledi. Son 18 ayda 2 bini aşkın işyerinin kapandığına dikkat çeken Ebedinoğlu, “2021-2022 arasındaki tarihe bakıyorsunuz; 5 binin üzerinde iş yeri açılmış. Bunlar zaten açık olan işyerleri, krizden dolayı kayıt altına girmiş ki kredi çekebilsin. Bunun karşılığında 2 bin 22 iş yerimiz kapanmış maalesef. Tarihimizde bu kadar bu rakamı görmedik” diye konuştu.
Ebedinoğlu tablonun daha da kötüleşmemesi için, esnafa destek çağrısı yaptı. Küçük esnaftan vergi alınmamasını isteyen Ebedinoğlu, şöyle konuştu: “Esnaftan vergi hiçbir şekilde alınmaması gerekir. Bölgeler arası ekonomik dengesizliğin ortadan kaldırılması lazım. Esnaf ve sanatkarın, özellikle can çekişen hizmet sektörünün bir an önce desteklenmesi lazım. Enerjiden suya kadar, stopajına, vergisine kadar destek verilmeli. Hatta faizsiz desteğin verilmesi lazım. Faizsiz destek verilmediği takdirde uzun vadede bu kapanma sayılarımızda ciddi artış bekliyoruz maalesef.”
Bekiroğlu dükkanını kapattıktan birkaç saat sonra elektrik fiyatlarına yüzde 20 ile 50 arasında bir zam daha geldi.
