Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) için formül arayışı devam ediyor.
Cumhuriyet’ten Nergis Şimşek’in haberine göre, emeklilik yaş hadlerinden indirim yapılması alternatifinde, emeklilikte yaş koşulunun tamamen kaldırılması yerine, yine yaş şartı korunmakla birlikte, bu yaşlardan belirli kurallar çerçevesinde indirim yapılması öngörülüyor. Bu konuda geliştirilen iki öneri var.
Birincisinde, statülere göre geçici maddelerde yer alan emeklilik yaş hadlerinden, kadınlar için üç, erkekler için beş yaş indirim yapılması (Bu indirimler rakamsal olarak farklılaştırılabileceği gibi, erkek ve kadın için eşit yaş şeklinde de uygulanabilir), ikincisinde ise statülere göre geçici maddelerde yer alan emeklilik yaş hadleri kademelendirme yerine, kadın ve erkek için daha makul olmak üzere tek yaş olarak yeniden belirlenmesi öngörülüyor.
1- Kademelendirme süreçlerinde yer alan emeklilik yaş hadlerinden kadın için üç, erkek için beş yaş indirim yapılması
Bu alternatif statü bazında açıklanacak olursa;
• SSK’liler için 506/Geçici 81. maddenin (B) bendinde yer alan, kademeli yaşlar kadın için 40’tan 56’ya, erkek için 44’ten 58’e kadar kademelendiriliyor. Bu yaşlardan kadın için üç, erkek için beş yaş indirim yapılarak, kademeli yaşlar kadın için 37’den, 53’e, erkek için 39’dan 53’e indirilerek yeni emeklilik yaşları belirlenebilir. Maddenin (C) bendi yani ileri yaştaki sigortalılar için yaşlar, kadın için 50’den 58’e, erkek için 55’ten 60’a kadar kademelendiriliyor. Bu yaşlardan kadın için üç, erkek için beş yaş indirim yapılarak, kadında 47’den 55’e, erkekte 50’den 55’e kadar indirilerek yeni emeklilik yaşları belirlenebilir.
• Tarım SSK’liler için daha önce emeklilik koşulları arasında yaş şartı bulunmayan tarım SSK sigortalıları için emeklilik yaşları, kadın için 40’tan 54’e, erkek için 44’ten 58’e kadar kademelendirilmiş. Bu yaşlardan kadın için üç, erkek için beş yaş indirim yapılarak, kadın için 37’den 51’e, erkek için 39’dan 53’e indirilerek yeni emeklilik yaşları belirlenebilir.
• Tarım sigortalıları dahil Bağ-Kur’lular için 1479 sayılı kanunun GM/10 ikinci fıkrası kapsamında olanlar için emeklilik yaşları, kadın için 40’tan 55’e, erkek için 44’ten 58’e kadar kademelendirilmiş. Bu yaşlardan, kadın için üç, erkek için beş yaş indirim yapılarak, kadın için 37’den, 52’ye, erkek için 39’dan 53’e indirilerek yeni emeklilik yaşları belirlenebilir.
• Tarım sigortalıları dahil Bağ-Kur’lular için 1479 sayılı kanunun GM/10 üçüncü fıkrası kapsamında olanlar için emeklilik yaşları, kadın için 51’den 56’ya, erkek için 56’dan 58’e kadar kademelendirilmiş. Bu yaşlardan, kadın için üç erkek için beş yaş indirim yapılarak, kadın için 48’den 53’e, erkek için 51’den 53’e indirilerek yeni emeklilik yaşları belirlenebilir.
• Devlet memurları için kadında 41’den 55’e, erkek için 45’ten 56’ya kadar kademelendirilen yaşlardan, kadın için üç erkek için beş yaş indirim yapılarak, kadın için 38’den 52’ye, erkek için 40’tan 51’e indirilerek yeni emeklilik yaşları belirlenebilir.
2- Statülere göre kadın ve erkek için daha makul emeklilik yaşlarının tespit edilmesi
EYT’liler için yaş şartı olmaksızın emeklilik hakkı hiçbir şekilde verilmeyecek ise o halde tüm statüler için ülke çalışma koşullarına daha uygun emeklilik yaşları belirlenebilir. Kadın ve erkek sigortalılar için statüler bazında yeniden belirlenen ve kademeli olmayan emeklilik yaşları şöyle:
• SSK’liler için kadın ise 45, erkek ise 50 yaş, 25 yıldan beri sigortalı olma ve en az 5 bin gün veya kadın ise 50, erkek ise 55 yaş, 15 yıldan beri sigortalı olma ve en az 3 bin 600 gün.
• Tarım SSK’liler için yaş şartı kaldırılarak emeklilik için 15 yıllık sigortalılık süresi ve en az 3 bin 600 gün.
• Tarım sigortalıları dahil Bağ-Kur’lular için 1479 sayılı kanunun GM/10 ikinci fıkrası kapsamında olanlardan, kadın ise 48, erkek ise 50 yaş, kadında 20, erkekte 25 tam yıl hizmet süresi.
• Tarım sigortalıları dahil Bağ-Kur’lular için 1479 sayılı kanunun GM/10 üçüncü fıkrası kapsamında olanlardan, kadında 50, erkekte 55 yaş ve 15 tam yıl.
• Devlet memurları için kadın ise 48, erkek ise 50 yaş ve kadında 20, erkekte 25 tam yıl hizmet süresi.
İNDİRİMLİ MAAŞ ÖDEME YÖNTEMLERİ
EYT çalışmaları içinde yer aldığı belirtilen alternatiflerden biri de emeklilik yaş koşulu dışında diğer süre ve gün koşulu yerine getirilmiş olmak kaydıyla, yapılacak yasal düzenlemenin yürürlüğe girmesinin ardından bu sigortalılara aylık bağlamak. Ancak bu aylıktan, yaş koşulu yerine gelene kadar belirli oranda indirim yapmak. Emeklilik yaşına ulaşıldığında, aylıktan yapılan indirime son vermek.
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***
