Temmuz ayında Türkiye’nin dış ticaret açığı yüzde 147 ile beklentilerin çok üzerinde arttı.
Türkiye İstatistik Kurumu’nun açıkladığı Dış Ticaret İstatistikleri’ne göre, geçtiğimiz ay ihracat bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 13,4 artarak 18 milyar 551 milyon dolar, ithalat ise yüzde 41,4 artarak 29 milyar 240 milyon dolar olarak gerçekleşti.
Ocak-Temmuz döneminde 144 milyar dolarlık ihracat, 206 milyar dolarlık ithalat yapıldı. Böylelikle yılın ilk yedi ayındaki dış ticaret açığı 62 milyar dolara yükseldi. 2021 yılının aynı dönemindeki dış ticaret açığı 25,5 milyar dolar olarak ölçülmüştü.
Son bir yılda ihracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 82,6’dan yüzde 69,9’a düştü.
Prof. Kozanoğlu: ‘‘Veriler, dış ticaret açığının yıl sonunda 100 milyar doları aşacağını gösteriyor’’
Altınbaş Üniversitesi İşletme Anabilim Dalı öğretim üyesi Hayri Kozanoğlu, dış ticaretin vahim bir şekilde büyüdüğüne dikkat çekti.
VOA Türkçe’nin sorularını yanıtlayan Profesör Kozanoğlu, ‘‘Dış ticarette Türkiye’nin karşı karşıya kaldığı tablo yıl sonuna dair çok olumsuz işaretler veriyor. Dış ticaret açığının 2022 yılının ilk yedi ayında 62,2 milyar dolara ulaşması, açığın yıl sonunda 100 milyar doları aşacağını gösteriyor. Bankacılık Düzenleme Denetleme Kurumu iki ay önce şirketlere döviz tutma kısıtlaması getirdi. Şirketler bu dövizleri bozdurmak yerine ithalata devam etmişler belli ki. Çünkü ithalatta ara mallarının payının yüzde 80,5’e kadar yükseldiğini görüyoruz. Bu artış nedeniyle her ne kadar gelecek aylarda bir gevşeme gelmesi mümkün olsa bile 32,4 milyara ulaşan cari açığın yıl sonunda 50 milyar doları aşması Türkiye’yi ödemeler dengesi problemi ile karşı karşıya bırakabilir’’ dedi.
İthalatın zirvesinde Rusya, ihracatın zirvesinde ise Almanya var
Türkiye’nin ithalat ve ihracat pazarlarında bir değişiklik gözlenmiyor. Ocak-Temmuz döneminde ithalatta ilk sırayı 32 milyar 116 milyon dolar ile Rusya Federasyonu alırken bu ülkeyi 23 milyar 887 milyon dolar ile Çin, 13 milyar 279 milyon dolar ile Almanya, 8 milyar 971 milyon dolar ile ABD, 7 milyar 956 milyon dolar ile İtalya izledi. Sıralamanın ilk 5 sırasında yer alan ülkelerin toplam ithalattan aldığı pay yüzde 41,7 olarak ölçüldü.
Aynı dönemde ihracatta ise ilk sırada Almanya yer aldı. Almanya’ya yapılan ihracat 12 milyar 114 milyon dolar olurken, onu ; 9 milyar 938 milyon dolar ile ABD, 7 milyar 501 milyon dolar ile İngiltere, 7 milyar 460 milyon dolar ile İtalya ve 7 milyar 355 milyon dolar ile Irak takip etti. İlk 5 ülkeye yapılan ihracat, ise toplam ihracatın yüzde 30,7’sini oluşturuyor.
‘‘Türkiye’nin jeopolitik yönelimlerinin Şanghay eksenine yaklaşmasının dış ticaret üzerinde basınç yaratacağını söylemek mümkün’’
Profesör Hayri Kozanoğlu, özellikle Türkiye’nin jeopolitik tercihlerindeki olası değişimlerin dış ticaret açığını daha da büyütebilme ihtimaline dikkat çekiyor.
Altınbaş Üniversitesi öğretim üyesi, ‘‘ Türkiye’nin ihracattaki ana ekseni Avrupa ülkeleri, ithalattaki ana faktör ise Rusya ve Çin. Türkiye, Almanya’ya karşı dış ticaret fazlası verirken Rusya ve Çin’e karşı çok ciddi dış ticaret açığı veriyor.
Türkiye’nin jeopolitik yönelimlerinin Şanghay eksenine yaklaşmasının dış ticaret üzerinde basınç yaratacağını söylemek mümkün’’ diye konuştu.
İthalattaki bu artışın sorumlusu olarak enerji fiyatlarında artışın gösterilmesinin doğru olmadığını belirten Profesör Kozanoğlu, toplam ihracatın yüzde 41,4, enerji hariç ithalatın da yüzde 28,5 arttığına dikkat çekti.
Öztrak: ‘‘Saray ihracatı sahipleniyor, şişen ekonomi neticesinde rekorlar kıran ithalatı sahipsiz bırakıyor’’
Dış ticaret faturasında artış, bugün parti genel merkezinde konuşan CHP Parti Sözcüsü Faik Öztrak’ın da gündemindeydi.
Öztrak, ‘‘Saray şişen ekonomiyi sahipleniyor. Ama bunun neticesinde azan enflasyonu sahipsiz bırakıyor. İhracatı sahipleniyor, şişen ekonomi neticesinde rekorlar kıran ithalatı sahipsiz bırakıyor. Dış ticaret hacmini sahipleniyor. Arşa çıkan dış ticaret açığını sahipsiz bırakıyor. İşte daha bugün rakamlar açıklandı. İlk 7 ayda ihracatımız 144 milyar dolar. İthalatımız 207 milyar dolar. Dış ticaret açığımız ise 62 milyar dolar. Oysa 2022’nin tamamında hedeflenen dış açık, 51 milyar dolar. Daha 7 ayda, hedef 11 milyar dolar aşıldı. İlk 7 ayda ihracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 70’e düştü. Ama bunları hiçbir yerde millet duymayacak. Atama bakanlar bu ürkütücü rakamlara yorum bile yapmayacak’’ dedi.
