Devlet hele ki ‘büyük devlet’ kolay olunmuyor!

YORUM | ADEM YAVUZ ARSLAN

Amerika önceki akşam tarihi bir gelişmeye şahit oldu ve Federal Soruşturma Bürosu (FBI) eski Başkan Donald Trump’ın Florida’daki Mar-a-Lago tatil sitesindeki evini bastı.

Onlarca FBI ajanı evi didik didik ederken Trump’ın özel kasasını dahi açtılar.

Doğal olarak hukukun üstünlüğü, siyaset ve seçimler konusunda hararetli bir tartışma başladı.

Trump yapılanı “derin devlet darbesi” olarak tanımlarken baskını destekleyen Demokratlar “kimse hukuktan üstün değildir” diyor.

Peki ama biz ne yaşadık? Şimdi ne olacak?

KOLİLERCE GİZLİ BELGE KAYIP

Başkan Trump ile ilgili aynı anda çok sayıda soruşturma sürüyor. 4 kişinin hayatını kaybettiği 6 Ocak Kongre Baskını bunlardan birisi.

Dünkü baskına neden olan soruşturma ise Başkan Trump’ın Beyaz Saray’dan ayrılırken bazı gizli evrakları da götürdüğü iddiasına dayanıyor.

ABD yasalarına göre resmi devlet kayıtları ABD Ulusal Arşiv ve Kayıt İdaresi’nde tutuluyor. İlgili yasa ABD tarihinin en tartışmalı başkanı olan Nixon’un bir takım belgeleri yanında götürmesini engellemek için çıkarılmıştı.

Başkan Trump’ın görevi bıraktıktan sonra 15 koli gizli evrakı da beraberinde götürdüğü yönünde bulgular vardı.

Nitekim Ulusal Arşiv ve Kayıt İdaresi geçtiğimiz şubat ayında Kongre’ye başvurarak Florida’daki evde 15 koli evrakın olduğunu bildirmişti.

Yani baskının nedeni bu gizli evraklar.

Demokratlara göre politik bir nedeni yok, Cumhuriyetçilere göre Trump’ın 2024’te yeniden başkan adayı olmasını istemeyen çevrelerin komplosu.

TRUMP NELERİ YOK ETTİ?

Konu baskınla dünya çapında gündem olsa da bir süredir ABD kamuoyu bu konuyu tartışıyor. Nitekim Trump döneminin bazı bürokratları başkanın bazı gizli evrakları imha ettiğini hatta bazılarını tuvalete atıp sifonu çektiğini anlatmıştı.

Hatta bu olayın fotoğrafları da internete düştü.

Trump’ın bazı eski danışmanları başkanın gizli belgeleri cebine attığını gördüklerini anlattılar.

Bir diğer kritik veri ise geçtiğimiz Şubat ayında Washington Post’ta yer almıştı. Gazete haberine göre Başkan Trump, Beyaz Saray’dan ayrılırken söz konusu 15 kutunun içinde başka ülke liderleriyle yaptığı yazışmalar, mektuplar ve bazı hatıra eşyaları da götürdü.

Bu noktada en dikkat çekici konu Trump’ın yazışmaları ve mektuplar. Kamuoyu Trump’ın hangi dünya liderleri ile ne tür yazışmalar yaptığını merak ediyor. Tabi bunların devlet arşivine konmamış olması da merakı arttıran bir faktör.

TRUMP: ‘BU ANCAK ÜÇÜNCÜ DÜNYA ÜLKELERİNDE OLUR’

Baskın doğal olarak tüm dünya televizyonlarında ilk haber oldu. ABD tarihinde ilk kez bir eski başkanın evi basıldı.

Üstelik iddialar çok ciddiydi.

Trump baskının yapıldığı saatlerde New York’taki meşhur Trump Tower’daydı ve sosyal medya üzerinden açıklama üzerine açıklama yaptı.

Demokratları suçlayan Trump, baskının adaylığını engelleme çabası olduğunu ve bu tip şeylerin ancak üçüncü dünya ülkelerinde olabileceğini iddia etti.

Ancak Trump’ın evine yapılan baskınla ilgili ilginç bir nokta var. Baskın kararını alan, baskın kararını onaylayan isimlerin hepsini başkan Trump’ın kendisi atamıştı.

Yani “kendi adamları” denebilir.

İşte bu nokta hukukun üstünlüğü tartışmalarının en kritik boyutu. Baskını destekleyenler kimsenin hukukun üstünde olmadığını, yüksek bürokratların siyasetin değil anayasanın emrinde olduğunu savunuyorlar.

Bu yönüyle bakıldığında aslında yaşanan baskın ABD demokrasisi için de bir turnusol işlevi görüyor.

Trump yaşananları komplo olarak tanımlayıp taraftarlarını sokağa çağırırken toplumun hatırı sayılır bir kesimi de “hukukun üstünlüğü” hatırlatması yapıyor.

Bir başka ifadeyle: Başkan Trump açıkça yasaları ihlal ederken en başta kendi danışmanları olmak üzere, atadığı hakimler, FBI direktörü ve polisler baskın kararı karşısında hukuka tabi oluyorlar.

BÜYÜK DEVLET HUKUKLA OLUYOR

Bu noktada insan ister istemez Türkiye’de yaşanan 17 Aralık 2013 operasyonunu hatırlıyor.

Türkiye’deki savcılar da çok ciddi delillere ulaşıp operasyon için düğmeye bastığında Erdoğan yargıya darbe yapmış, hakim ve savcıları görevden alıp polisleri – aileleri ile birlikte – tutuklatmıştı.

Kasalardan taşan, gün boyu uğraşılsa da sıfırlanamayan paralar belgelense de hukuk askıya alındı.

ABD ise bırakın kasalar dolusu parayı, dağıtılan milyonlarca dolar rüşveti, sıradan bir evrakın bile kanun dışı kullanılması durumunda kimsenin gözünün yaşına bakmıyorlar.

Eski başkan da olsanız mahkeme kararıyla evinize giriliyor, her evraka bakılıyor.

Bu yönüyle dünkü baskın hem ABD hem dünya tarihine geçen önemli bir gelişmeydi. Artçı sarsıntıları mutlaka büyük olacak. Zira böyle bir baskın için FBI’ın elinde çok somut dayanaklar olmalı ki hakim arama onayını versin.

Sağlam delil ise beraberinde yargılamayı da getirir.

Dolayısıyla bu soruşturma önümüzdeki yılların hatta gelecek seçimlerin temel argümanı olacak.

Konu çeşitli boyutlarıyla önümüze gelmeye devam edecek ama ben en çok şunu merak ediyorum: Acaba Başkan Trump’ın Beyaz Saray’dan götürdüğü çok gizli evrakların içerisinde Türkiye ve Erdoğan ailesi ile ilgili neler vardı? Acaba Trump, Cumhurbaşkanı Erdoğan’a şantaj yapabileceği “gizli dokümanları” beraberinde mi götürdü ?

Acaba telefon görüşmelerinde ya da ulusal güvenlik danışmanlığının ürettiği raporlarda Trump’ın Erdoğan ailesi ile ticari işlerinde kullanabileceği özel bilgiler var mıydı?

Son yıllarda yaşanan gelişmelere, Trump’ın karakteri ve politik serüvenine dahası Erdoğan’ın pragmatist kişiliğine baktığımızda söz konusu 15 koli belge içinde bahsettiğim türden gizli belgelerin olması kimseyi şaşırtmaz.