Uyuduk, uyandık; durum vahim, çözüm yok!

HABER İNCELEME | YUSUF DERELİ

Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati, 21 Aralık’ta vatandaşa çekilen KKM operasyonunun ardından kurlarda bir anda yüzde 4-5’lik bir düşüş olunca çok mutlu olmuştu. 27 Aralık’ta katıldığı bir televizyon programında tam olarak şunları söylemişti: “Hani şöyle hayal edersiniz ya ‘Bir uyusam da altı ay sonra uyansam’ diye… Bir uyuyun altı ay sonra uyanın Türkiye’de… Çok farklı noktalarda olacağız.”

Ve bu konuşmanın üzerinden 6 ay geçti. Peki bugün neredeyiz?

Nebati bu konuşmayı yaptığında TÜİK’e göre yıllık tüketici enflasyonu yüzde 36,08’di. Üretici enflasyonu ise yüzde 79,89 olarak açıklandı.

Yine 27 Aralık 2021’de KKM operasyonunun etkisiyle Türk Lirası değerlenmiş, dolar kuru 11 lira 40 kuruşa kadar gerilemişti.

Türkiye’nin cari işlemler hesabı, aralık ayında 3 milyar 841 milyon dolar açık vermiş, 12 aylık cari açık 14 milyar 882 milyon dolar olarak açıklanmıştı.

Aralık ayı dış ticaret açığı 6,8 milyar dolar olarak gerçekleşirken, 2021 yıl genelinde dış ticaret açığı 46,1 milyar dolar seviyesindeydi.

Uyuduk ve uyandık…

Bugün TÜİK’e göre bile yıllık enflasyon Mayıs ayında yüzde 73,5. Haziran ayı itibariyle muhtemelen yüzde 76’yı aşacak. Enflasyon düşmediği gibi 40 puan civarında artmış!

Üretici Fiyat Endeksi ise 6 ayda yüzde 79,89’dan yüzde 132,16’ya yükselmiş… Orada da düşüş yok; aksine fırlamış…

Dolar kuru, yılbaşından bu yana satılan 40 milyar dolar civarındaki rezerve rağmen bugün yine 17 lira sınırına dayanmış durumda. Üstelik geçtiğimiz hafta açıklanan GES’e rağmen… TL için dip yok!

CARİ AÇIK KOPTU GİDİYOR

Cari açıkta da durum pek parlak görünmüyor. Türkiye’nin cari işlemler hesabı, nisan ayında 2 milyar 737 milyon dolar açık verdi. Yılın ilk 4 ayında cari açık geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 132.6 yükselerek 21 milyar 73 milyon dolara çıktı. 2021 Ocak-Nisan döneminde cari açık 9 milyar 59 milyon dolar olmuştu. 12 aylık cari açık 25 milyar 710 milyon dolar!

DIŞ TİCARET AÇIĞI ALTI AYDA 51 MİLYAR DOLARI AŞTI

Bir de dış ticaret rakamlarına bakalım; Haziran ayı ihracat rakamları yüzde 18,5’luk artışla 23,4 milyar dolar oldu. İthalat ise yüzde 40 artışla 31,555 milyar dolara çıktı. Haziran ayı haziran ayı dış ticaret açığı 8,1 milyar dolar olarak kayıtlara geçti. Haziran-Ocak arası 6 aylık açık 51,36 milyar dolara fırladı.

İKİNCİ BÜTÇE YAPILDI

Yıl ortasında ikinci bir bütçe yapılmak zorunda kaldı zira hiç bir öngörüleri tutmadı. Sapma oranı, bütçe giderleri açısından yaklaşık yüzde 62, bütçe gelirleri açısından yüzde 73. Rejim o kadar çaresiz ki, yıl ortasında yeni bir bütçe yapmak zorunda kaldı.

ASGARİ ÜCRETE ARA ZAM

Asgari ücret yıl başında yüzde 50’lik bir artışla 4 bin 253 liraya çıkarılmıştı. Yüksek enflasyonun etkisiyle maaşlar 5 ayda eridi. Öyle bir hale geldi ki, iki ay önce karşı çıktıkları ‘asgari ücrete ara zam’ tartışmalarına boyun eğdiler. Asgari ücret yıl ortasında yüzde 30’luk bir artışla 5 bin 500 liraya çıkarıldı. Mecbur kaldılar… Ancak hemen söyleyelim; 5 bin 500 TL’de yetmeyecek… Enflasyonun yüzde 80’le dayandığı bir ortamda değil 5 bin 500, 8 bin lira bile alsanız anlamı yok!

Peki bunlar neden oldu? Bu hale nasıl geldik? Yıl içerisinde ikinci bir bütçe yaparak, asgari ücreti neden artırmak zorunda kaldık?

Bu tablonun tek müsebbibi, ‘tek adam’ rejimidir. “Ekonominin sorumlusu benim ben!” diyen Tayyip Erdoğan’ın hatalı para/faiz politikası nedeniyle kur fırladı, emtia fiyatları/maliyetler katlandı. MB’nın bağımsızlığı bitirildi, riskler arttı. Bütün bunları sonucu olarak enflasyon patladı, millet açlığa ve yokluğa mahkum edildi.

Sorun şu ki; iktidar temsilcileri ortada bir sorun olduğunu kabul etmiyor…

Demem o ki; bunlar iyi günler…