TMMOB: Sur’daki yapılar sermaye ve ranta açıldı

Diyarbakır Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) İl Koordinasyon Kurulu, Diyarbakır’ın yıkılan ve yeniden onarıldığı iddia edilen Sur’da inşa edilen yeni yapılardaki ticari mekanların oluşturduğu aykırılıklar ve bunlara yönelik yetkililerin görevlerini yapmamasına ilişkin açıklama yaptı. Sur ilçesi Yenikapı’da yapılan açıklamada “Tarihi surda kırım sürüyor” pankartı açıldı.

Açıklamayı okuyan, TMMOB Diyarbakır Şube Eşbaşkanı Ferit Kahraman, “Yıktınız, yerine ucubeler inşa ettiniz, bugün bu ucubeleri bile koruyamıyorsunuz” dedi.

‘SİVİL MİMARİDEN UZAK’

Kentsel Sit Alanı olan Suriçi’nin 2016 yılında Bakanlar Kurulunca ‘acele kamulaştırma’ kararı alınarak kamulaştırıldığını belirten Kahraman, karar sonrası hasar tespit raporları hazırlanmadan, yapıların tescilli olup olmadığına bakılmadan binlerce ev ve işyerinin iş makinelerince yıkıldığını ve on binlerce kişinin ise zorunlu göçe maruz bırakıldığını söyledi. Yeniden yapılan betonarme yapıların Suriçi Koruma Amaçlı İmar Planı’na uymadığı ve restorasyon çalışması adı altında yürütülen onarımların ise geleneksel sivil mimariden ve kent dokusundan uzak olduğunu ifade eden Kahraman, Sur’daki bu uygulamaların politik birçok amacının olduğunu, Suriçi’nin sermayeye ve ranta açıldığını belirtti.

‘YILLARIN BİRİKİMİ YOK EDİLDİ’

Yenikapı’daki tarihi sokak dokusunun oluşturduğu ahengin yok edildiğini belirten Kahraman, tarih ve mekanların ruhtan kopuk birer meta olarak sermayeye sunulduğunu ve Sur içindeki özgün sosyal-kültürel dokunun yok edildiğini söyledi. Sur’da yılların birikimi olan belleğin de yok edildiğini söyleyen Kahraman, “ Ekolojik ve Ekonomik yıkım gerçekleşti. Demografi değiştirildi” dedi.

‘YAPILARDA UYGUNSUZLUK’

Sur halkının işlettiği ticari mekanlar yerine yapılan Yenikapı sokakta bulunan 52 dükkanın  farklı işlevlerde işletilmek üzere 10 Şubat 2022 tarihinde Emlak Yönetim Hizmetleri ve Ticaret A.Ş. tarafından ihale edildiğini belirten Kahraman,  ihale sonrası yapılarda bir takım değişiklikler yapıldığını gözlemlediklerini söyledi. Son incelemelerinde göre Koruma Amaçlı İmar Planı’na uygunsuz olarak teras katlara merdiven eklendiğini, teras ve damlarda kullanıma yönelik mekan düzenlemeleri yapıldığı, tente, güneşlik, korkuluk gibi aykırı eklentilerin yapıldığını belirten Kahraman, “Ayrıca kiraya verilen dükkanların yapı arka bahçelerini kendi özel mülkleri gibi görerek peyzaj alanları olarak düzenlediği ve işletmeye yönelik kapatmalar yaptığı tespit edilmiştir. Herhangi bir yapıya ait olmayan bu parseller başta olmak üzere kamusal alan niteliğinde olup bütün halkın kullanım hakkına sahip olduğu cadde, sokak ve kaldırımların kişisel mülk olarak işgalini kabul etmiyoruz. Bu bağlamda denetleyici ve yetki sahibi tüm kurum kuruluş ve yetkili kişilerin görev ve sorumluluklarını yerine getirmeye çağırıyoruz” dedi. (MA)