Sosyal Medya Yasası’nın ilk 15 maddesi kabul edildi

AKP ve MHP tarafından hazırlanan, basın kartı verilmesi ve iptaline ilişkin düzenlemelerin yanı sıra Türk Ceza Kanunu’na “halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yaymak” suçunun eklendiği; sosyal medya ve internet medyasına yeni yaptırımların öngörüldüğü 40 maddelik Basın Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’nin görüşmeleri, TBMM Adalet Komisyonu’nda bugün ikinci madde üzerinden devam etti. Bugünkü görüşmelerde teklifin 14 maddesi daha kabul edildi.

Şu ana kadar yapılan görüşmelerde muhalefetin önergeleri reddedildi. AKP tarafından verilen önergelerle de kısmi düzenlemeler yapıldı.

Yapılan düzenlemeler şöyle:

-Süreli yayınların çıkarılması için Basın İlan Kurumu’na beyanname verilmesi ve beyannameye dair yayının durdurulmasında İstanbul Asliye Ceza Mahkemelerinin görevlendirilmesine ilişkin maddeden, “İstanbul” ibaresi; iş yükünün ülke geneline yayılması amacıyla çıkarıldı.

-İnternet haber sitelerinin tekzipleri aldıkları en geç bir gün içinde yayınlaması ve yayın hakkında verilen erişimin engellenmesi, çıkarılma kararının uygulanması veya çıkarılması durumunda bir hafta süreyle kalması maddesinde bir haftalık süre 24 saat olarak değiştirildi.

-Serbest basın kartının tanımı “geçici bir süreyle çalışmayan medya mensuplarına verilen basın kartı” iken “yurt dışında serbest gazetecilik yapan Türk vatandaşlarına verilen basın kartı” eklemesi yapıldı.

-‘Medya alanında faaliyet göstermeleri şartıyla sendikalar ile kamu yararına faaliyette bulunduğu cumhurbaşkanı kararıyla tespit edilen dernek ve vakıfların yöneticilerine basın kartı verilebilmesi’ hükmündeki ‘cumhurbaşkanı kararı’ ibaresi çıkarıldı.

-Basın kartı alabilecek yabancı medya mensuplarında aranan şartlar arasında

“Türkiye’de çalışma izinlerinin olması” ibaresi “6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu uyarınca çalışma izinlerinin olması” olarak değiştirildi.

-Basın Kartı Komisyonu kararlarının başkan tarafından onaylandıktan sonra uygulanacağına ilişkin hüküm metinden çıkarıldı.

Basın kartının iptaline ilişkin “basın ahlak esaslarına aykırı davranışlarda bulunması halinde Komisyon kararıyla basın kartı iptal edilir” maddesi, “basın ahlak esaslarına aykırı davranışlarda bulunması halinde ihlalin mahiyeti göz önünde bulundurularak Komisyon tarafından basın kartı sahibi uyarılabileceği gibi basın kartının iptaline de karar verilebilir” olarak değiştirildi.

‘İLETİŞİM BAŞKANLIĞI KİMİN GAZETECİ OLUP OLMADIĞINA NASIL KARAR VERİYOR?’

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı’nın basın kartını kontrol etmesi ve enformasyon görevlilerinin basın kartı alabilmesini düzenleyen madde üzerinde konuşan CHP İzmir Milletvekili Tuncay Özkan, “Biz bu yasayla kime kart veriyoruz? Kart sahibi kimdir? Ben sürekli basın kartı sahibiyim. Beyefendiler lütfederlerse bu kartın devamını verecekler. Yaptığınız şey mesleğe zarar. Yaptığınız şey, olağanüstü baskı ve zulüm yaratır. Bir kişi imzalarsa yürürlüğe giriyor imzalamazsa yürürlüğe girmiyor. Gelin bu karta koyulan bütün ayrıcalıkları kaldıralım. Bırakalım gazeteciler bu kartlarını sendikalardan alsın” dedi. Özkan, “Enformasyon görevlileri niye basın kartı alıyor” diye sordu.

HDP Batman Milletvekili Mehmet Rüştü Tiryaki, “52 yıllık gazeteci rahmetli Aydın Engin’e basın kartı vermemiş bir İletişim Başkanlığı’ndan bahsediyoruz. Bu İletişim Başkanlığı kimin gazeteci olup olmadığına nasıl karar veriyor? Ayrıca enformasyon görevlilerine verilirse İletişim Başkanlığı görevlilerinin basın kartı sahibi olması mümkün. Bu da basın etiği açısından sorunlu” dedi.

Teklif sahibi MHP İstanbul Milletvekili Feti Yıldız, “Eğer burada maksat gazeteci kartı olsaydı kanun koyucu gazeteci kartı yazardı. Burada basın kartından bahsediyoruz. Elbette TRT çalışanlarını, İletişim Başkanlığı’nı, Bakanlık basın biriminde çalışanları kapsayacak” dedi.

Yıldız’ın konuşmalar esnasında ekonomik değerlendirmeler ile birlikte seçimlere ilişkin değerlendirme yapan milletvekillerine uyarıda bulununca CHP Mersin Milletvekili Alpay Antmen, “Ne konuşacağımıza da karar verin. Bu kadar baskıcılığı anlamıyorum” diye tepki gösterdi. Yıldız ve Antmen arasında kısa süreli gerginlik yaşandı.

Muhalefet tarafından verilen değişiklik önergeleri reddedildi. İlgili düzenleme olduğu gibi kabul edildi.

‘İKTİDARIN SOPASI HALİNE GELEN KURUMU DAHA FAZLA YETKİLENDİRİYORUZ’

Süreli yayınların çıkarılması için yönetim yerinin bulunduğu cumhuriyet başsavcılığına bir beyanname verilmesi yerine Basın İlan Kurumu’na beyanname verilmesi ve beyannameye dair yayının durdurulmasında İstanbul asliye ceza mahkemelerinin görevlendirilmesine ilişkin madde hakkında CHP Aydın Milletvekili Süleyman Bülbül, “İktidarın sopası haline gelen kurumu ‘daha fazla yetkilendirmek istiyoruz’ anlamına geliyor. Bu basın özgürlüğüne yönelik açıkça bir müdahaledir. Önceki durumda olduğu gibi cumhuriyet savcılıklarının beyannameleri alması gerekir” dedi.

Teklif sahibi Feti Yıldız, “Basın İlan Kurumu, düşünce ifade özgürlüğü kapsamında ayrımcılık gözetmeyen kurumdur. Beyanname meselesi, daha önce 2004 yılında, il ve ilçeliklerdeki mülki amirliklere veriliyordu. Yapılan iş sadece alındı belgesinden ibarettir. Ayrıca kamu bankalarına ait reklamlar Basın İlan Kurumu aracılığıyla dağıtılmamaktır” dedi.

AKP tarafından verilen önergeyle sadece ‘İstanbul’ asliye ceza mahkemelerine verilen yetkide düzenlemeye gidildi. Teklif metninden iş yükünün ülke geneline yayılması gerekçesiyle ‘İstanbul’ ibaresi çıkarıldı.

‘HER HABER İÇİN CEVAP HAKKI DOĞMASI GÜNDEME GELECEK’

İnternet haber sitelerinin ‘zarar gören kişinin’ düzeltme ve cevap yazısının aldıktan en geç bir gün içinde yayınlaması ve yayın hakkında verilen erişimin engellenmesi, çıkarılma kararının uygulanması veya çıkarılması durumunda bir hafta süreyle yayımlanmasına ilişkin madde hakkında, CHP Antalya Milletvekili Rafet Zeybek, “Zarar gören dediğinizde çok sakıncalar ortaya çıkacak. Her haber için cevap hakkı doğması da gündeme gelecek. Gerçeğe aykırı haber olarak değiştirilmesinde fayda var” dedi.

AKP tarafından verilen önerge internet sitelerinde bir hafta yerine 24 saat süreyle tekzip metninin ana sayfada tutulması değişikliği yapıldı.

Teklifin 15 maddesi kabul edildi. TBMM Genel Kurulu’nda yapılan yoklama nedeniyle komisyon görüşmelerine yarım saat ara verildi.