Almanya’dan Volkswagen’e Çin ayarı

TR724 HABER |ERSAN AY

Der Spiegel kaynaklarının aktardığına göre, Almanya Ekonomi Bakanlığı, Sincan bölgesindeki insan hakları ihlalleriyle ilgili endişeler nedeniyle otomobil üreticisi Volkswagen’e Çin’deki yeni yatırımları karşılama garantisi vermeyi reddetti. Bu, gelecekte Volkswagen’in Çin’deki katılımıyla ilgili riskleri tek başına üstlenmesi gerektiği anlamına geliyor.

Almanya Ekonomi Bakanlığı, Sincan’daki insan hakları endişeleri nedeniyle bir şirketin dört başvurusunu geri çevirdiğini doğruladı, ancak şirketin adını vermeyi reddetti. Der Spiegel, kaynak belirtmeden söz konusu şirketin Volkswagen olduğunu söyledi. Bakanlık yaptığı açıklamada “Sincan’daki insan hakları durumu, son yıllarda daha da kötüleşti ve Uygurların zorla çalıştırılması ve toplu olarak gözaltında tutulmasını içeriyor” dedi. Bakanlık bu sebeple Alman hükümetinin Sincan bölgesindeki veya orada faaliyet gösteren kuruluşlarla ticari bağları olan projeler için garanti vermemeye karar verdiğini duyurdu.

Uygurların toplu olarak gözaltına alındığı, işkence gördüğü ve zorla çalıştırıldıkları yerleri Çin hükümeti insanların gönüllü olarak bulunduğu eğitim kampları olarak nitelese de batılı birçok ülke ve insan hakları grupları yaşananları soykırım olarak tanımaya devam ediyor. ABD Dışişleri Bakanlığı, Kanada ve Hollanda parlamentoları bölgede yaşananları soykırım olarak nitelendirmişlerdi. Alman Volkswagen firmasının da Uygur Müslümanlarının soykırıma uğradığı Sincan bölgesindeki Urumçi’de Çinli bir firmayla ortak girişimleri olan fabrikası bulunuyor. Der Spiegel, insan hakları aktivistlerinden gelen yoğun eleştirilere rağmen firmanın Sincan’ın kalbinde bir fabrika işletmeye devam etmesinin ticari olarak anlamsız olduğunu vurgularken şirketi Çin hükümetine bağlılığını kanıtlamaya çalışmakla suçluyor. Alman firması ürettiği araçlarının yaklaşık yüzde 40’ını Çin Halk Cumhuriyeti’nde satıyor. Der Spiegel kaynakları fabrikanın neredeyse terkedilmiş görüntüsünde olduğunu, etrafında sadece çitlerin, kameraların ve yol bariyerlerinin bulunduğunu ve fabrikanın önündeki kavşağa park etmiş bir polis arabasının varlığını bildiriyor.

Volkswagen continues to operate a factory in the heart of Xinjiang, despite massive criticism from human rights activists. The factory is largely meaningless from a business perspective. Is the company trying to prove its loyalty to the Chinese government? https://t.co/oZSFPJJCs3

— DER SPIEGEL (@derspiegel) May 27, 2022

Sincan’da 2013’ten beri Çin devletine ait SAIC şirketi ile ortaklaşa bir fabrika işleten Volkswagen, SAIC’in Volkswagen’in Çin’deki stratejik yönünün ayrılmaz bir parçası olduğunu söylerken fabrikanın 25 kilometre yakınında olası gözaltı kamplarının bulunup bulunmadığı sorulduğunda bilmiyoruz yanıtı veriyor. Der Spiegel, “Volkswagen’in bölgede izlediği kafayı kuma gömme politikası, Çin’in bu bölgesinde fabrikaları bulunan önde gelen birçok Alman şirketlerinin tipik bir örneğidir” derken insan haklarına önem verdiklerinde ısrar eden BASF, Bosch ve Siemens gibi diğer firmaların da Sincan’da fabrika işlettiklerini aktarıyor.

Volkswagen’den bir yetkili Çin’de yatırım garantisi için Alman hükümetine başvuruda bulunduklarını doğrulamış ve bakanlıktan henüz resmi bir karar almadıklarını belirtmişti. Yetkili, firmanın başvurularının Sincan’da ya da yakınındaki bölgelerdeki yatırımlar için olmadığını söylerken ülkenin başka bir yerindeki bir fabrikada üretilen bir ürünün bölgeye gelebileceğinin göz ardı edilemeyeceğini de sözlerine ekledi.

Sincan bölgesinde 2013 yılından beri fabrika işletmeye devam eden ve ürettiği araçlarının yaklaşık yüzde 40’ını Çin Halk Cumhuriyeti’nde satan Alman firması, Birleşmiş Milletler’in iş ve insan haklarına ilişkin ilkelerinin takipçisi olduklarını ve bunun şirketin davranış kurallarının ayrılmaz bir parçası olduğunu belirtiyor. Almanya Ekonomi Bakanı Robert Habeck ise geçtiğimiz günlerde yaptığı açıklamada, Rusya’nın Ukrayna’yı işgal etmesinin ardından Almanya’nın Çin ile olan ilişkilerini yeniden değerlendirdiğini ve insan haklarına daha fazla ağırlık vereceğini söyledi. Ayrıca geçtiğimiz günlerde kamplarda kilit altında tutulan insanların binlerce fotoğrafını içeren Sincan Polis Dosyalarının yayınlanmasının ardından Amerikalı Cumhuriyetçi Senatör Marco Rubio, “Çin’de bir şeyler yapan herhangi bir şirket, soykırım rejiminin iş ortaklarıdır” diye tweet atmıştı.