Türkiye’yi F-35 programından çıkaran ABD’den F-16 satışı için yeşil ışık

Türkiye’yi Rusya’dan aldığı S-400 hava savunma sistemi nedeniyle F-35 programından çıkaran ABD’den F-16 satışı için yeşil ışık geldi. ABD Dışişleri Bakanlığı, Kongreye gönderdiği mektupta, Türkiye’ye F-16 satışına olumlu yaklaştığını belirterek, Washington açısından “ikili ilişkilerde savunma alanındaki ticari bağların desteklediği önemli çıkarlar olduğuna” vurgu yaptı.

ABD yönetiminin 17 Mart’ta Kongreye gönderdiği ve Türkiye’ye F-16 satılmasıyla ilgili kamuoyuna yansıyan mektubu, 4 Şubat’ta Kongre üyelerince Bakanlığa gönderilen mektuba cevaben kaleme alındı.

Rusya’dan S-400 alımı nedeniyle Türkiye’ye 2020 yılında uygulanmaya başlayan yaptırımların hatırlatılmasıyla başlayan mektupta, Moskova’dan olası yeni silah alımlarının ek yaptırımlara neden olacağı vurgulandı.

Türkiye’nin, NATO’nun ikinci en büyük ordusuna sahip ülke olarak farklı coğrafyalarda NATO müttefikleriyle birlikte hareket ettiği belirtilen mektupta, “Türkiye’nin, Ukrayna’nın toprak bütünlüğüne ve işbirlikçi savunma ilişkilerine olan desteği, bölgedeki zararlı unsurlar karşısında önemli bir caydırıcıdır.” ifadesine yer verildi.

Dışişleri Bakanlığı Yasama-Kongre İlişkilerinden Sorumlu Müsteşar Yardımcısı Naz Durakoğlu imzasıyla Kongreye gönderilen mektupta, ABD ile Türkiye ilişkilerinde ‘ciddi zorluklar’ bulunduğu vurgulanarak, “Çıkarlarımıza aykırı durumlarda Erdoğan hükümetini sorumlu tutmaya devam edeceğiz” denildi.

Türkiye’nin Rusya’dan S-400 almasıyla F-35 programından çıkarılmasının Ankara’ya ‘azımsanmayacak ekonomik kayıp yaşattığı’ kaydedilen mektupta, yaptırımlarla Türkiye’nin “kayda değer bir bedel ödediği” savunuldu.

Türkiye’ye F-16 satılmasıyla ilgili doğrudan ifadelerden kaçınılan mektupta, “Bununla beraber yönetim, NATO ittifakının uzun vadeli bütünlüğü ve kapasitesine, aynı zamanda ABD ile Türkiye arasında savunma alanındaki ticari ilişkilerle desteklenen ABD ulusal güvenlik, ekonomik ve ticari bağlarına yönelik ikna edici çıkarlar olduğuna inanıyor.” ifadeleriyle söz konusu satışa ABD yönetiminin olumlu baktığı kaydedildi.

Mektupta söz konusu satışa ABD Dışişleri onay verirse ardından bu satışın Kongrenin onayına tabi olduğu da belirtildi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, ABD Başkanı Joe Biden ile 10 Mart’ta yaptığı telefon görüşmesinde, Türkiye’nin ABD’den 40 yeni uçak alımı ve mevcut F-16’ların modernizasyonunu içeren talebinin en kısa sürede neticeye ulaştırılmasını beklediğini ifade ederek, savunma sanayii alanında Türkiye’ye yönelik tüm haksız yaptırımların kaldırılmasının zamanının da çoktan geldiğini dile getirmişti.

Yabancı ülkelere silah satışı nasıl işliyor?

ABD’nin yabancı ülkelere silah satışlarına onay veren Dışişleri Bakanlığı, resmi satış onayından önce Kongrenin satışa ilişkin talebi ya da sorusu olursa bunlara mektup ile yanıt vererek yönetimin yaklaşımını ortaya koyuyor.

Bakanlık, ilgili silah satışına onay verdiğinde bunu resmi bir bildirimle Kongreye iletiyor. Dışişleri Bakanlığının silah satış onayları ABD yönetimi açısından satışın bir mahzuru olmadığı anlamına geliyor.

ABD Kongresinin 30 iş günü içinde Bakanlığın kararına itiraz etmemesi durumunda, yönetim satışın yapılmasına onay verilen ülke ile satış paketinin içeriği için görüşmelere başlıyor.

Bu görüşmelerin sonunda ABD, o ülkeye bir teklif mektubu sunuyor; teklife olumlu yanıt aldığı takdirde de tedarik işlemi gerçekleşiyor.