Macaristan’da kritik seçim: 6 partili ittifak Başbakan Orban’a karşı

Muhalefetin 12 yıllık Victor Orban iktidarına karşı birleştiği Macaristan, Ulusal Meclisin yeni üyelerini belirlemek ve referandum için sandık başında.

Anketler, 6 partili muhalefet ittifakı ile 2 partili hükümet ittifakı arasında 2 puanlık bir fark olduğunu gösteriyordu.

Yaklaşık 9,7 milyonluk nüfusa sahip ülkede 8 milyon 200 bin seçmen, hükümeti belirlemek ve referandum için oy kullanıyor.

Toplam 199 sandalyeli Macaristan parlamentosunda 106 milletvekilli, en çok oy alan adayın kazandığı “dar bölge sistemi”ne göre belirleniyor. Dar bölge sisteminde, ilk turda en yüksek oyu alan aday milletvekili oluyor. Geri kalan 93 milletvekili ise partilerin listesinden oy oranına göre belirleniyor.

Yapılan son kamuoyu araştırmalarına göre, seçmenlerin yüzde 41’i Macar Yurttaş Birliği (Fidesz) ve Hristiyan Demokrat Halk Partisi (KDNP) ittifakını, yüzde 39’u Demokratik Koalisyonu (DK), Jobbik, Momentum, Macaristan Sosyalist Partisi (MSZP), Macaristan Yeşiller Partisi (LMP) ve Macaristan için Diyalog partisinin (PM) oluşturduğu çatı oluşumu “Macaristan için Birlik”i desteklerken yüzde 16’sı ise kararsız kaldı.

Parlamentoya giriş barajı olan yüzde 5’i, sadece Fidesz-KDNP ittifakı ve Macaristan İçin Birlik’in aşması öngörülüyor.

Muhalefetin ortak başbakan adayı, kendisine pek şans tanınmamasına rağmen sonbaharda muhalefetin düzenlediği ön seçimlerini kazanan Peter Marki-Zay, Fidesz-KDNP ittifakının başbakan adayı ise 2010’dan bu yana başbakanlık görevini yürüten Viktor Orban olarak belirlendi.

Ülkede, muhalefet tarafından “homofobik yasa”, hükümet tarafından ise “çocukları koruma yasası” olarak nitelendirilen ve birçok Avrupa Birliği (AB) ülkesinin sert tepki gösterdiği, 18 yaşından küçükleri eş cinselliğe ve cinsiyet değişikliğine “teşvik etmeyi” yasaklayan yasal düzenlemeye ilişkin referandum da düzenleniyor..

Halk oylamasında cevap verilmesi istenen sorular şöyle:

“Ebeveynlerin rızası olmadan reşit olmayan çocuklara okullarda cinsel yönelim dersleri verilmesini destekliyor musunuz? Reşit olmayan çocuklara cinsiyet değiştirme operasyonu tanıtımı yapılmasını destekliyor musunuz? Çocukların gelişimini etkileyen cinsel içeriklerin herhangi bir kısıtlama olmadan medyada gösterilmesini destekliyor musunuz? Cinsiyet değiştirme tanıtımı yapan görüntülerin medyada yayınlanmasını destekliyor musunuz?”

Muhalefet seçime ortak aday ve listeyle giriyor

2018 seçimlerine muhalefet ayrı ayrı partiler olarak girerken bu seçime, aşırı sağcı Mi Hazank partisi haricinde, tüm muhalefet partileri ortak liste ve tüm seçim bölgelerinde ortak adayla giriyor. Ortak başbakan adayı ve tüm milletvekilleri sonbahardaki ön seçimlerde belirlendi.

Ukrayna-Rusya savaşının seçimi ciddi anlamda etkileyeceği öngörülüyor. Savaş öncesinde yapılan kamuoyu araştırmalarında bazı küçük partilerin de yüzde 5’lik barajı geçtiği görülürken savaştan sonra sadece hükümet ve muhalefet ittifakının parlamentonun yüzde 5’lik seçim barajını aştığı ölçüldü.

Halk oylamasının geçersiz olması bekleniyor

Yapılan kamuoyu araştırmalarına göre, muhalefetin çağrısı üzerine halk oylamasında birçok kişinin geçersiz oy kullanacağı ve bu yüzden oylamanın yüzde 50’nin altında kalarak referandumun geçersiz olacağı öngörülüyor.