Et ve Süt Kurumu’ndan ikinci Ramazan müdahalesi

Enflasyonun rekor derecede arttığı ve alım gücünün düştüğü Türkiye’de Et ve Süt Kurumu (ESK), Ramazan ayında vatandaşların et satın alabilmesine destek amacıyla ikinci kez tedbir alma yoluna gidiyor.

Geçen hafta kıyma ve kuşbaşının Ramazan’da ucuza satılacağını duyuran ESK şimdi de  yetiştiriciye sığır başına 2 bin 500 TL yardım verileceğini açıkladı. Bugün Resmi Gazete’de yayınlanan Et Piyasası’nın Düzenlenmesine İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı’na göre uygulama 2 Nisan’dan itibaren geriye dönük olarak yürürlüğe giriyor. Kararın, “hayvancılık faaliyetlerinin sürdürülebilirliğine katkı sağlamak, besiciyi ve tüketiciyi korumak, piyasada oluşan fiyat dalgalanmalarını önlemek ve kamu yararı kapsamında 2022 yılı Ramazan ayı içinde kırmızı et piyasasını düzenlemek amacıyla hazırlandığı” belirtildi.

Serbest piyasaya göre görece ucuz olan ESK’nın mağazaları önünde son aylarda uzun kuyruklar oluştuğu dikkat çekiyor. ESK, “şubelerinin önündeki kuyrukları azaltmak amacıyla et fiyatına yüzde 48 zam yaptığını” duyurmuş, bu gerekçelendirme yoğun tepki ve tartışmalara yol açmıştı. Gelen tepkiler üzerine ESK yüzde 15 indirime gitmişti. Şimdi de 2 Nisan’dan itibaren geri dönük olarak kesimi ve satışı yapılan veya yaptırılan sığır başına yetiştiricilere 2 bin 500 lira ödenmesi Ramazan’a yönelik alınan ikinci tedbir olma özelliğine sahip.

ESK, ilk olarak 8 Nisan‘da Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın talimatıyla Ramazan ayı günlük satış miktarı 8 ton olan eti 15 tona çıkarma ve kıyma ve kuşbaşını market ortalamalarının yüzde 15-20 altında fiyatla satmayı hedeflediğini duyurmuştu. Bu arada et piyasasına yönelik tedbirler çerçevesinde ülkedeki büyük baş hayvan sayısının da tespiti için talimat verilmişti.

Sığırların kesimi ve satışı nasıl olacak?

Karara göre, sığırların kesimi ve satışı ESK tarafından belirlenecek kriterler çerçevesinde yapılacak veya yaptırılacak. Kesimi yapılan hayvanların ve yetiştirici bilgilerinin yer aldığı ıslak imzalı ve onaylı icmal, ESK tarafından hazırlanacak ve Tarım ve Orman Bakanlığı Hayvancılık Genel Müdürlüğü’ne (HAYGEM) gönderilecek. Hazırlanan icmallerde yer alan bilgilerin doğruluğundan ESK sorumlu tutulacak. HAYGEM, ESK’dan bildirilen kesilen hayvan sayısı ve destekleme tutarını kontrol ederek “bütçe imkanları çerçevesinde” Ziraat Bankası aracılığıyla yetiştiricilerin hesabına aktaracak.

Karar kapsamında yapılacak ödemeler için gerekli kaynağın ise Tarım ve Orman Bakanlığı’nın 2022 yılı tarımsal destekleme bütçesinden sağlanacağı belirtildi. Bakanlığın, ödemelerde ihtiyaç duyulacak belgeleri belirlenmeye ve değiştirmeye, ödemeye esas bu kararın yürütülmesine ilişkin diğer düzenlemeleri yapmaya, Ziraat Bankası ve diğer kamu kurum ve kuruluşları ile protokol yapmaya yetkili olacağı da haber verildi.

Ödemeler için gerekli finansman, bütçenin ilgili harcama kaleminden tahsil edilerek sağlanacak. Bu kararın uygulanmasıyla ilgili olarak Ziraat Bankası’na hizmetlerinden dolayı ödenen tutarın yüzde 0,2’si ayrıca komisyon olarak ödenecek. Bu karar uyarınca ödeme, ESK tarafından tarımsal üretimi destekleme bütçesi ödeneğinden yetiştiricilerin hesaplarına aktarılacak ve destekleme ödemeleri kamu kaynağı niteliğinde olduğu için hak ediş sahibinin hesabına aktarılmadan önce haciz, icra ve temlik işlemlerine de konu edilemeyecek.