AKP’nin torba teklifinden Varlık Fonu’na ‘ayrıcalık’ çıktı

AKP’nin Meclis’e sunduğu 20 maddelik yeni “torba tekliften”, Türkiye Varlık Fonu’nun (TVF) satın aldığı şirketlere “ayrıcalık” çıktı. Torba teklife göre TVF’nin şirketleri, kamu şirketlerine uygulanan mevzuat ve kısıtlamalara tabi olmayacak. Bu uygulama şirket, TVF’de olduğu sürece devam edecek. TMSF’nin, devlet aleyhine açılan uluslararası davaların takibine ilişkin Cumhurbaşkanlığı’nca verilen görevleri yerine getirirken oluşan giderler, fon bütçesinden karşılanacak. Şirketler, 31 Mart 2022 tarihli bilançolarında yer alan yabancı paraların bu yılın sonuna kadar TL’ye dönüştürülmesi halinde, bu kapsamda açılacak mevduata tahakkuk ettirilecek faiz ve kâr payları ile diğer kazançları kurumlar vergisinden istisna olacak.

‘MUAFİYET VE İSTİSNALAR, DAHA ÖNCE KURULMUŞ ŞİRKET VE ALT FONLARA DA UYGULANACAK’

Cumhuriyet’te yer alan habere göre tam ismi, “Bankacılık Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 655 Sayılı KHK’da Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi” olan “torba teklif” 20 maddeden oluşuyor. Teklife göre, TVF tarafından hâkim hissedar olarak kurulacak şirketler ve alt fonlar ile bunların bedelini ödeyerek sermayesinin veya katılım paylarının yarısından fazlasına sahip olduğu şirketler ve alt fonları, hisse devir tarihinden itibaren kamu iktisadi teşebbüsleri de dahil, sermayesinin yarısından fazlası kamuya ait olan veya özel kanunla kurulan kamu kurum, kuruluş ve ortaklıklarına uygulanan mevzuat, uygulama ve kısıtlamalara tabi olmayacak. Bu uygulama şirket, TVF’de olduğu sürece devam edecek. Şirket TVF’den çıkarsa bu “özel” uygulama da sona erecek. Teklifin gerekçesinde, “şirketlerin değer kaybına uğramaması, özel sektörle rekabetlerine devam edebilmelerinin” amaçlandığı savunuldu. Gerekçede, yapılan değişiklik ile stratejik yatırımların TVF’nin sektöre (finans, teknoloji, liman yatırımları gibi) özgülenmiş şirketleri tarafından yapılmasının önünün açılmasının hedeflendiği de belirtildi. TVF tarafından kurulacak şirket ve alt fonlara tanınan muafiyet ve istisnalar, daha önce kurulmuş şirket ve alt fonlara da uygulanacak. Ancak daha önceki dönemlere ilişkin kamu idareleri tarafından geriye yönelik olarak herhangi bir ödeme veya iade yapılmayacak.

‘FON BÜTÇESİNDEN KARŞILANACAK’

Teklifte yer alan diğer bir maddeye göre TMSF’nin, devlet aleyhine açılan uluslararası davaların takibine ilişkin Cumhurbaşkanlığı’nca verilen görevleri yerine getirirken oluşan giderler, fon bütçesinden karşılanacak. 

‘KURUMLAR VERGİSİNDEN İSTİSNA OLACAK’

Teklifteki başka bir maddeye göre, bilançolarındaki yabancı paraları TL’ye çeviren şirketlere yeni bir istisna daha getiriliyor. Şirketler 31 Aralık 2021 tarihli bilançolarında yer alan yabancı paralarını TL’ye çevirmeleri halinde kurumlar vergisinde bazı istisnalara tabi tutuluyordu. Şimdi kapsam daha da genişletiliyor. Teklife göre, 31 Mart 2022 tarihli bilançolarında yer alan yabancı paraların bu yılın sonuna kadar TL’ye dönüştürülmesi halinde, bu kapsamda açılacak mevduata tahakkuk ettirilecek faiz ve kâr payları ile diğer kazançları kurumlar vergisinden istisna olacak. Cumhurbaşkanı, 30 Haziran 2022 tarihli veya 30 Eylül 2022 tarihli bilançolarda bulunan yabancı paraların TL’ye dönüşümünde de istisnanın uygulanabilmesine karar verebilecek.

28 ŞİRKETİ BULUNUYOR

TVF son olarak Türk Telekom’un yüzde 55’lik hissesini 1.6 milyar dolara satın almıştı. Yönetim kurulu başkanlığını Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın yaptığı TVF’nin portföyünde 28 şirket, iki lisans ve çeşitli taşınmazlar bulunuyor. TVF’nin portföyünde bulunan bazı kuruluşlar şöyle:

Ziraat Bankası, Halk Bankası, Vakıfbank, THY, PTT, Türkiye Denizcilik İşletmeleri, BOTAŞ, Türkiye Petrolleri, Turkcell, Türksat, Çaykur, Kayseri Şeker, Türk Şeker, Eti Maden.