Rusya’nın Ukrayna işgali, daha tehlikeli bir aşamaya mı yaklaşıyor?

Rusya’nın Ukrayna’yı işgali bir ayını geride bırakırken, ‘hızlı bir zafer’ elde edemeyen Rusya Devlet Başkanı Putin’in başlattığı savaşın artık potansiyel olarak daha tehlikeli bir aşamaya yaklaştığından endişe ediliyor.

Uluslararası güvenlik stratejisi uzmanlarına göre, Rusya’nın Ukrayna’ya sevk ettiği kara birliklerini nasıl ve nereye göndereceği, Ukrayna’ya Batı’dan yapılan silah sevkıyatına yönelik saldırı düzenleyip düzenlemeyeceği bilinmezliğini korurken, en önemlisi Putin’in savaşı tırmandırıp, genişletme konusunda ne tür bir yol izleyeceği ilk akla gelen soruların başında geliyor.

Ukrayna karşısında hızlı bir zafer elde edemeyen Putin, ülke ekonomisini sarsan yaptırımlar da dahil olmak üzere uluslararası baskılar karşısında şu anda pes etmiş gözükmüyor.

Batı dünyası Rusya karşısında birleşmesine rağmen Putin’in Rus halkının çoğunluğunun desteğini hala aldığı tahmin ediliyor.

ABD ve NATO’dan son yıllarda eğitim alan ancak yeterli silah donanımın olmayan Ukrayna ordusu, Rusya karşısında savaşırken, Batı’dan gelen silah sevkıyatı ve moral desteği ile ülkesini savunan Kiev yönetiminin ve halkın psikolojik olarak kendine olan güveninin de arttığı gözlemleniyor.

Rus ordusu tahmin edildiği gibi güçlü değil mi?

Rus ordusunun Ukrayna’da yaşadığı sorunlar savaşın şu ana kadar ki en önemli şoku olarak görülüyor. Son 20 yıldır aralıksız süren modernleştirme çabalarına rağmen Putin’in birliklerinin hazırlıksız, yetersiz olması ve koordinasyonsuz bir performans sergilemesi, en azından artık karşı konabilecek bir güç olarak görülmesine yol açıyor.

NATO kaynaklarına göre, Rusya şu ana kadar 7 bin ila 15 bin arasında kayıp verdi.

CIA’nin eski yöneticilerinden Robert Gates, bir toplantıda yaptığı konuşmada Putin’in Rus ordusunun performansından memnun olmaması gerektiğinin altını çizerek,

“Rus askerlerinin neden Ukrayna’da olduklarını tam olarak bilmediklerini, bu birliklerin gerçekte çok iyi eğitilmediğini, komuta ve kontrol ile ilgili büyük sorunlar yaşandığını, Rus ordusunun inanılmaz derecede berbat taktikler uyguladığını görüyoruz.” diyerek görüşlerini özetledi.

Ukrayna daha ne kadar direnebilir?

Savaş alanındaki gelişmeleri dışarıdan gözlemlemek oldukça zor olsa da Batılı yetkililer sahada potansiyel olarak önemli gelişmeler yaşandığına işaret ediyor.

İngiltere’nin ABD’deki savunma ataşesi Mick Smeath, İngiliz istihbaratına göre Ukrayna birliklerin Kiev’e yakın iki kasabada kontrolü tekrar ele geçirdiğini belirterek, “Büyük ihtimalle Ukrayna birliklerinin karşı saldırıları, Rus birliklerinin yeniden organize olma ve Kiev’e yeniden saldırma planlarını büyük ölçüde sekteye uğrattı.” dedi.

Ukrayna donanması, dün yaptığı açıklamada bir Rus çıkarma gemisini batırdığını duyurmuştu.

Ukrayna ordusu karşı saldırıya geçebilir mi?

Ukrayna’nın gösterdiği direnme devam ederken, Kiev yakınlarındaki bölgeleri bombalamayı sürdüren Rus birliklerinin başkent Kiev’i ele geçirme konusunda fazla ilerleme sağlayamadıkları yine gelen haberler arasında.

Pentagon, çarşamba günü yaptığı açıklamada, Kiev’in etrafındaki Rus birliklerinin saldırı hazırlığı değil savunma hazırlığı içinde olduklarını rapor etti.

Atlantik Konseyi ise dün açıkladığı değerlendirme raporunda, Rus birliklerinin önemli bir saldırı gerçekleştirme olasılığının olmadığını duyurdu. Putin’in işgale başlamasından önce tahminlerde bulunan ABD askeri kaynakları, Kiev’in bir kaç gün içinde düşeceği yorumunu yapmıştı.

Putin’in savaş stratejisi ne?

Ukrayna’nın önemli şehirlerine karşı kuşatma taktiği uygulayan ancak kara birliklerini büyük ölçüde harekete geçirmeden bu kentleri bombalayan Putin’in taktikleri ise Batılı uzmanlar tarafından farklı yorumlanıyor.

Columbia Üniversitesi Dış Politika Profesörü Stephen Biddle, Putin’in yoğun çatışma içine girmektense Kiev yönetiminin yenilgiyi kabul edeceği beklentisiyle savaşı sürdürdüğünü belirterek, “Bu planın işe yaraması pek olası değil. Masum sivilleri katletmek ve evlerini ve topluluklarını yok etmek çoğunlukla Ukrayna’nın direnişini ve kararlılığını güçlendirmekten başka bir işe yaramaz.” diyerek görüşlerini açıkladı.

“Sonucu Zelensky’nin müzakere edilmiş anlaşmayı kabul etmeye istekli olup olmadığı belirleyecek”

2013 ila 2016 yılları arasında NATO’nun Avrupa’daki ordusuna komutanlık yapmış olan ABD ordusundan emekli general Philip Breedlove, Ukrayna’nın Rus ordusunun gücü hesaba katıldığında savaşı şimdi kazanma ihtimali bulunmadığını belirterek, görüşlerini şu şekilde özetledi:

“Ukrayna savaşı doğrudan kazanmayabilir, ancak sonucu Zelensky’nin müzakere edilmiş bir anlaşmayı kabul etmeye istekli olup olmadığı belirleyecek. Rusya’nın savaş alanında yenilmesi pek olası değil, çünkü Rusya’nın başvurabileceği büyük bir askeri gücü var. Ancak Ukrayna kazanmayı, Rusya’yı bir anlaşmaya varıp geri çekilmeye razı olacak kadar yüksek bir bedel ödemeye zorlamak olarak görebilir. Bence bu ihtimal oldukça fazla.”