‘Rusya’nın müzakere dışı talepleri İran Anlaşması’nı tehlikeye soktu’

Rusya’nın ‘müzakere dışı taleplerinin’ İran ile yürütülen Nükleer Anlaşma görüşmelerini tehlikeye attığı belirtildi.

Fransa, İngiltere ve Almanya’nın ortak yaptığı açıklamada, İran ile nükleer anlaşmanın Rus talepleri nedeniyle “sonuca bağlanamama riski” ile karşı karşıya olduğu belirtildi.

Avusturya’nın başkenti Viyana’da sona gelindiği bildirilen görüşmelere, “Rusya’nın talepleri nedeniyle” ara verilmişti.

Anlaşmanın taraflarından Rusya, Ukrayna savaşıyla ilgili kendisine yönelik yaptırımların İran ile iş birliğine zarar vermeyeceğine dair ABD’den yazılı garantiler talep etmişti.

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, 5 Mart’ta yaptığı açıklamada, “ABD tarafından tetiklenen mevcut sürecin, İran ile ticaret, ekonomik ve yatırım iş birliği ile askeri-teknik iş birliği hakkımıza hiçbir şekilde zarar vermeyeceğine dair yazılı bir garanti istedik” demişti.

Mevcut nükleer anlaşmaya yeni bir madde eklenmesini gerektiren Rusya’nın bu “beklenmedik talebinin” nihai aşamaya gelinen müzakerelerde pürüze yol açtığı belirtilmişti.

Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Josep Borrell de son olarak “dış etkenler” nedeniyle Viyana’da İran nükleer anlaşmasının yeniden uygulanması için yürütülen müzakerelere ara verilmesine ihtiyaç olduğunu açıklamıştı.

“Hiç kimse İran Nükleer Anlaşma’dan ek güvenceler elde etmek için yararlanmaya çalışmamalı”

Rusya’nın Kapsamlı Ortak Eylem Planı (KOEP) olarak adlandırılan İran nükleer anlaşmasının dışında yer alan, İran ve Rusya’yı doğrudan ilgilendiren bir hususa yönelik talepte bulunduğunu kaydeden Fransa, İngiltere ve Almanya yönetimleri, “Hiç kimse İran Nükleer Anlaşma’dan ek güvenceler elde etmek için müzakerelerden yararlanmaya çalışmamalı. Bu, anlaşmanın çökme riskini artırır” açıklamasında bulundu.

Üç ülke masadaki anlaşmanın son derece acil bir şekilde sonuçlandırılması gerektiğini de eklerken, Washington, Rusya’nın taleplerini kabul etmeyeceğini bir kez daha yineledi.

11 aydır süren uluslararası müzakereler, ABD’nin 2018’de tek taraflı olarak çekildiği nükleer anlaşmaya dönmesi, İran’a uyguladığı yaptırımların kaldırılması ve İran’ın nükleer faaliyetlerini 2015’de imzalanan anlaşma sınırlarına çekmesini amaçlıyor.

Petrol piyasaları, İran’ın ham petrol ihracatı üzerindeki kısıtlamaların kaldırılıp kaldırılamayacağını görmek için müzakerelerin ilerlemesini yakından izliyor ve bu da Rusya’nın Ukrayna’daki savaşından kaynaklanan arz kesintilerini dengelemeye yardımcı olabilir.