Rusya parayı kesti, Türk TIR’ları sınır kapılarında bekliyor

Rusya’nın uluslararası finans sisteminden (SWIFT) çıkarılması nedeniyle dünya ile ticareti durma noktasına geldi. Avrupa ülkeleri, Rusya Merkez Bankası’nın rezervlere ulaşımını da dondurdu. Rusya Merkez Bankası’nın rezervleri 18 Şubat itibarıyla 643 milyar dolar düzeyindeydi. Rezervlerin yüzde 21.7’si altın olarak Rusya’da bulunurken, yüzde 13.8’i Çin’de, yüzde 12.2’si Fransa’da, yüzde 10’u Japonya’da, yüzde 9.5’i Almanya’da ve yüzde 6.6’sı ise ABD’de tutuluyor. Rezervlere ulaşımın ve SWIFT sistemine katılımın engellemesinin ardından bir yaptırım da finans ve ödeme dünyasının önemli isimlerinden Visa ve Mastercard’dan geldi. İki ödeme kuruluşu da, Rusya Merkez Bankası’nın ve Rusya merkezli finans kuruluşlarının engelleneceğini duyurdu.

Devam eden savaş ve yaptırımlarla birlikte Türkiye’nin Rusya ile 35 milyar dolar, Ukrayna ile de 7.5 milyar doları bulan ticareti de etkilendi. İş dünyası yaptırımların henüz yeni olması nedeniyle etkilerinin net olarak görülmediğini söylerken ilk etapta, bütün ödemeler durdu.

Ödemelerin yanı sıra Türk firmaların mallarını taşıyan yaklaşık 500 TIR, altı gündür bölgede mahsur kalmış durumda.

Cumhuriyet’te yer alan habere göre, Uluslararası Nakliyeciler Derneği İcra Kurulu Başkanı Fatih Şener, bekleyen TIR’ların geçiş izin belgesi olmadan Polonya ve Macaristan’a geçebileceğini ancak vize sorunu ile karşı karşıya kaldıklarını belirtti. Şener, “Dışişleri Bakanlığı vize sorununu çözmek için çabalıyor, şu an bir sürü firmanın ürünleri yüklü, teslimatlar yapılamadı” dedi. Bekleyen her TIR’ın günlük zararının 200 Avro olduğunu belirten Şener, “Orada bekleyenler dışında Türkiye’de doldurulmuş bekleyen TIR’lar da var. Ukrayna üzerinden diğer ülkelere geçiş yapıyordu bunlar. Şimdi yapamıyorlar. Biz bu yüzden Rusya ile direkt bir ihracat hattı kurulmasını talep ediyoruz. Devletin bu hat için hemen harekete geçmesi gerekiyor” diye konuştu.

Ukrayna limanında 130 araç 

İç gümrük kapılarında 282 araç

Romanya’da 20 araç

Rusya’da 80 araç

Belarus’ta 95 araç

Rusya ve Ukrayna’ya doğrudan 250 milyon dolar, turizm aracılığıyla ve transfer yoluyla birlikte toplamda 5 milyar dolarlık ihracat yaptıklarını söyleyen Mücevher İhracatçıları Birliği Başkanı Mustafa Kamar ise bütün bu ihracatın durduğunu söyledi. Rusya ile ticarette ruble de kullanamadıklarını söyleyen Kamar, “Döviz kullanamıyorlar. Rublede de kuru tutturamıyoruz. Serbest piyasa ve banka fiyatları çok değişiklik gösteriyor, dolayısıyla şu an ticaretimiz durdu. 8 Mart Kadınlar Günü’nde çok büyük satışlarımız olurdu o bölgeye, net etkiyi o günkü rakamlarda göreceğiz” dedi. Kamar, turizm sezonunun 1 Mayıs’ta başlayacağını hatırlatarak o güne kadar bu kriz çözülmezse Türkiye’nin büyük bir krizle karşı karşıya kalacağını da söyledi. 

Rusya ve Ukrayna ile çalışan iş dünyası yol haritası oluşturabilmek için dün bir araya geldi. DEİK Türkiye-Rusya İş Konseyi üyeleri, Rusya’da faaliyet gösteren Türk bankalarının yöneticileri ile bir araya gelip sorunları konuştu. Türkiye’nin en önemli 430 markasını bir araya getiren Birleşmiş Markalar Derneği (BMD) üyeleri de yaşadıkları sorunları konuştu. BMD Başkanı Sinan Öncel, şunları söyledi:

“Savaş o bölgedeki bütün ülkeleri krize sokacak. Şu an Rusya’ya tek ulaşım yolu Gürcistan, o da lojistik maliyetlerimizi artıracak. Ayrıca Rusya’da çatışma olmasa da sabotaj ihtimali sebebiyle AVM’ler kapanıyor. Halk da tedirgin olduğu için kalabalıklara çıkmıyor. Satışlarımız düşüyor” dedi. 

Hazırgiyim sektörünün iki ülkeye toplamda 1 milyar dolarlık bir ticaret hacmi yarattığını hatırlatan İstanbul Hazır Giyim ve Konfeksiyon İhraatçılar Birliği Yönetim Kurulu üyesi Özkan Karaca ise ödeme akışının durmasıyla firmaların kredilere yöneleceğini söyledi. Ukrayna’da iş yapan bine yakın Türk firmasının bütün işlerinin durduğunu söyleyen Ukrayna-Türkiye İş Konseyi Türkiye Tarafı Başkanı Ruşen Çetin de birçok şirketin kredi ödemeleri bulunduğunu ve faiz riskiyle karşı karşıya olduklarını söyledi. Çetin, “Firmaların bekleyen ödemeleri var, işin bankacılık ayağı var” dedi.