Anayasa Mahkemesi, Basın İlan Kurumu’nun (BİK) son yıllarda muhalif basına yönelik artan resmi ilan ve reklam kesme cezalarıyla ilgili emsal niteliğinde bir ihlal kararına imza attı. Yüksek Mahkeme, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Başbakanlığı döneminde Mersin’de bir çiftçiye yönelik “artistlik yapma lan” ifadesinin bir köşe yazısında kullanıldığı gerekçesiyle Cumhuriyet gazetesine üç günlük resmi ilan kesme cezası verilmesinin, ifade ve basın özgürlüğünün ihlali olduğuna karar verdi. Mahkeme, yerel mahkemeden ihlalin ortadan kaldırılmasını istedi.
DW Türkçe’den Alican Uludağ’ın haberine göre, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın 2006 yılında başbakan olduğu dönemde, Mersin’de çiftçilik yapan Kemal Öncel’e “artistlik yapma lan” ifadesini kullanmıştı. Erdoğan’ın ifadesi uzun süre ülke gündeminde tartışılmıştı.
2015 yılında hayatını kaybeden gazeteci-yazar Cüneyt Arcayürek, Cumhuriyet gazetesindeki 28 Şubat 2013 tarihli köşe yazısının başlığında Erdoğan’ın bu sözüne atfen “Artist!” ifadesini kullanmıştı.
Basın İlan Kurumu, bu yazı nedeniyle Cumhuriyet gazetesine aynı yıl üç günlük resmi ilan ve reklam kesme cezası vermişti. Kararda, şöyle denilmişti:
“…Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’a yönelik olduğu anlaşılan ‘artistlik yapma lan’ cümlesinde yer alan ‘lan’ kelimesinin, küçüklere ve gençlere de yayın yoluyla ulaşan gazetelerde yer almaması basın etiği açısından önemli ve gereklidir. Bu açıdan, bir gazete yayınında yer alan ‘lan’ kelimesi basın etiğine ve ahlaka aykırı bir ifadedir.”
“Lan” kelimesinin hakaret suçu kapsamında olabileceği savunulan kararda, yazının Erdoğan’a yönelik eleştiri sınırlarını aşan aşağılayıcı ve incitici olduğu iddia edilmişti.
Cumhuriyet gazetesinin avukatları karara itiraz etti. Ancak İstanbul 1. Asliye Hukuk Mahkemesi, 2015 yılında itirazı reddetti. Gazete son çare olarak 2016 yılında bireysel başvuruda bulundu.
AYM BASIN İLANIN KARARINI İHLAL SAYDI
Anayasa Mahkemesi, 10 Mart’ta Cumhuriyet’in başvurusunu görüştü. Yüksek Mahkeme, verilen ceza nedeniyle gazetenin ifade ve basın hürriyetinin ihlal edildiğine hükmetti. Kararın bir örneğinin yerel mahkemeye gönderilmesine karar veren AYM, yeniden yargılama yapılarak ihlale neden olan kararın kaldırılmasını istedi.
MUHALİF BASINI SUSTURMAK İÇİN KULLANILIYOR
Basın İlan Kurumu’nun, 2020 yılında gazetelere verdiği ilan kesme cezaları yüzde 150 artmıştı. DW Türkçe’nin daha önce gündeme getirdiği habere göre, ulusal gazetelere verilen cezaların yüzde 97’si BirGün, Cumhuriyet, Evrensel, Korkusuz, Yeni Asya ve Sözcü’ye kesilmişti. 2019 yılında verilen cezaların toplamı 324 gün olurken, 2020 yılında verilen cezaların toplamı ise 808 güne çıkmıştı.
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***
