Uluslararası Adalet Divanı, Myanmar’ın ‘soykırım davasında’ itirazları dinleyecek

Myanmar’ın Arakanlı Müslümanlara yönelik soykırım işlediği suçlamasıyla Uluslararası Adalet Divanı’nda (UAD) görülen davada Nepido yönetiminin itirazları dinlenecek.

Hollanda’nın Lahey kentinde dört gün sürecek duruşmalarda ülkeyi kimin temsil edeceği ise belirsizliğini koruyor. Soykırımın sorumlusu olarak gösterilen Aung San Suu Çii, 1 Şubat 2021’deki darbeden bu yana cezaevinde bulunuyor.

Cunta yönetimini eleştirenler, gölge bir sivil yönetim olan Ulusal Birlik Hükümeti’nin (UBH) Lahey’deki duruşmalarda ülkeyi temsil etmesi gerektiğini söylüyor.

BM’nin en yüksek yargı organında davayı açan Gambiya, Myanmar’ın Arakanlı Müslümanlara soykırım yaptığını kabul etmesini istiyor.

Myanmar’daki askeri yönetimin muhalifleri, ülkenin UAD’de uluslararası yaptırımlara tabi olan hukuk ekibine iki yetkili atadıklarını kaydetti.

Myanmar Hesap Verebilirlik Projesi direktörü Chris Gunness, “Myanmar, Uluslararası Adalet Divanı’nda ağır insan hakları ihlallerinden ve hukukun üstünlüğünü ihlal etmekten cezalandırılan kişiler tarafından temsil ediliyor. Bu yasadışı cunta Myanmar’ı temsil etmemeli.” dedi.

Gambiya’yı temsil eden avukatlar, 2019’daki duruşmalarda Myanmar ordusu tarafından işlenen soykırımla ilgili ayrıntıları haritaları, uydu görüntülerini ve fotoğrafları hakimlere gösterdi.

Bunun üzerine mahkeme, aldığı geçici kararda Myanmar’a Rohingyalılara karşı soykırımı önlemek için elinden geleni yapması gerektiğini kaydetti.

Arakanlı Müslümanlara ‘etnik temizlik’

Myanmar’ın Arakan eyaletinde 2012’de Budistler ile Müslümanlar arasında çatışmalar çıktı, olaylarda çoğu Müslüman binlerce kişi öldürüldü, yüzlerce ev ve iş yeri ateşe verildi.

Arakan’daki sınır karakollarına 25 Ağustos 2017’de düzenlenen eş zamanlı saldırıları gerekçe gösteren Myanmar ordusu ve Budist milliyetçiler, kitlesel şiddet eylemleri başlattı.

BM’ye göre, Ağustos 2017’den sonra Arakan’daki baskıdan kaçıp Bangladeş’e sığınanların sayısı 900 bini aştı.

Uluslararası insan hakları kuruluşları, yayımladıkları uydu görüntüleriyle yüzlerce köyün yok edildiğini kanıtlamıştı.

BM ve uluslararası insan hakları örgütleri, Arakanlı Müslümanlara yönelik şiddeti “etnik temizlik” ya da “soykırım” olarak adlandırıyor.

Myanmar’daki askeri darbe

Myanmar ordusu, 2020’deki genel seçimlerde hile yapıldığı iddialarının ortaya atılması ve ülkede siyasi gerilim yaşanmasının ardından 1 Şubat 2021’de yönetime el koydu.

Ordu, ülkenin fiili lideri ve Dışişleri Bakanı Aung San Suu Çii başta olmak üzere pek çok yetkili ve iktidar partisi yöneticisini gözaltına aldı ve olağanüstü hal ilan etti.

Myanmar ordusunun darbe karşıtı protestocu ve isyancı gruplara silahlı müdahalesi sonucu bugüne kadar 1500’ün üzerinde kişi hayatını kaybetti, binlerce gösterici gözaltına alındı.

Ülkede taraflar arası silahlı çatışmalar ve protestolar sürerken üst düzey hükümet yetkililerinin askeri mahkemede yargılanmalarına devam ediliyor.