Altı muhalefet lideri ‘Güçlendirilmiş Parlamenter Sistemi’ görüştü; ortak açıklama 28 Ocak’ta

CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’nun daveti üzerine 6 muhalefet partisi genel başkanı Cumartesi günü çalışma yemeğinde ilk kez bir araya geldi.

Görüşmede 6 partinin katılımı ile gerçekleştirilen “güçlendirilmiş parlamenter sistem” çalışmasında mutabakat sağlanan esaslar masaya yatırıldı.

Genel Başkanlar, çalışmanın tek bir metin haline getirilmesi ve kamuoyuna açıklanması öncesi yol haritasını belirledi. Toplantıda parti genel başkanlarına sunulan 24 sayfalık taslakta, parlamenter sisteme yönelik hukuki adımların yanı sıra gündemdeki bazı sorunlara ilişkin düzenlemeler de yer aldı.

Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem metni 28 Şubat’ta açıklanacak

Beş saati aşkın süren toplantı sonrası yapılan ortak açıklamada, “Parti genel başkanları olarak bir araya gelerek üzerinde uzlaşıya vardığımız yeni sistemle ilgili mutabakat metninin kamuoyuna takdimi üzerine görüştük ve 28 Şubat 2022 tarihinde milletimizle paylaşılmasında mutabık kaldık” denildi.

Açıklamada öne çıkan diğer konular şöyle:

• “Ülkemiz, Cumhuriyet tarihinin en derin siyasi ve ekonomik krizlerinden birini yaşamaktadır. Toplumsal, siyasal ve ekonomik sorunlar her geçen gün artarak etkisini ağır bir biçimde göstermektedir. Bu krizin en önemli sebebi kuşkusuz ‘Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ adı altında uygulanan keyfi ve kural tanımaz yönetimdir”
• “Altı siyasi parti olarak hepimizin ortak sorumluluğu, uzlaşarak ve birlik içinde bu krizi aşmak, derin sorunlarımızı demokratik siyasetin alanını genişleterek, çoğulculuk temelinde çözebilmektir”
• “Bugün burada milletimiz adına ‘Yarının Türkiye’sini inşa etmek için önemli bir adım attık. Bundan sonra da iş birliği alanlarını genişleterek sürdürmekte kararlıyız”
• “Hedefimiz milletimizin rahat bir nefes almasını sağlamak ve refah düzeyini, kapsayıcı bir anlayışla ivedilikle yükseltmektir”

• “Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem’e geçmek ortak ve öncelikli hedefimizdir. Bu hedefe ulaşabilmemiz için sürecin nasıl işleyeceğinin ve bu süreçte ülkemizin nasıl yönetileceğinin yapıcı bir şekilde planlanması gerekmektedir”

• “Önemli olan, tüm farklılıklarımızla beraber ‘biz’ düşüncesini, Avrupa Konseyi ve Avrupa Birliği normları çerçevesinde temel hak ve özgürlüklerin güvence altına alındığı, herkesin kendini eşit ve özgür vatandaş olarak gördüğü, düşüncelerini özgürce ifade edebildiği, inandığı gibi yaşayabildiği demokratik bir Türkiye’yi inşa etmektir”

• “Hep birlikte inşa edeceğimiz Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem’i milletimize ve gelecek nesillere adalet, barış, refah ve huzur getirmesi inancıyla hayata geçirmeyi taahhüt ettiğimizi kamuoyunun bilgisine sunarız.

Çankaya Belediyesi Ahlatlıbel Tesisleri’nde yapılan ve 5 saat 15 dakika süren toplantı sonrası liderler sosyal medya hesaplarından teşekkür mesajı yayımladı.

CHP Genel Başkanı Kılıçdaroğlu, “Demokrasi için, adalet için, halkımızın refahı ve ülkemizin aydınlık yarınları için 6 siyasi partinin liderleri olarak bir araya geldik. Güçlendirilmiş parlamenter sistem konusunda nihai istişaremizi gerçekleştirdik. Sayın genel başkanların her birine teşekkür ediyorum” paylaşımında bulundu.

İYİ Parti Genel Başkanı Meral Akşener, “Adaleti, vicdanı, liyakati ve ortak aklı esas alan parlamenter sistem önerimizi konuştuğumuz bu kıymetli toplantı için başta Sayın Kemal Kılıçdaroğlu olmak üzere tüm siyasi liderlere teşekkür ediyorum” mesajını paylaştı.

Saadet Partisi Genel Başkanı Temel Karamollaoğlu, altı siyasi partinin liderleri olarak çok verimli bir toplantı gerçekleştirdiklerini belirterek, “Samimi bir ortamda gerçekleştirdiğimiz bu buluşmada aldığımız kararların ülkemiz ve milletimiz için hayırlara vesile olmasını temenni ediyor, değerli genel başkanların her birine teşekkür ediyorum” açıklamasını yaptı.

Gelecek Partisi Genel Başkanı Ahmet Davutoğlu, “Gerçekleştirdiğimiz bu dostane sohbet ve verimli toplantı vesilesiyle başta ev sahibi Sayın Kemal Kılıçdaroğlu olmak üzere tüm siyasi liderlere teşekkür ediyorum” ifadesini kullandı.

DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan da “Bugün ‘Yarının Türkiye’sini inşa etmek için 6 siyasi parti olarak önemli bir adım attık. Güçlendirilmiş parlamenter sistemin milletimize ve gelecek nesillere adalet, özgürlük ve refah getireceğine inanıyorum. Başta genel başkanlar olmak üzere emeği geçenlere teşekkür ediyorum” mesajını yayımladı.

Demokrat Parti Genel Başkanı Gültekin Uysal ise “Herkesin yarınından emin olduğu, işler bir demokratik nizam ve işleyen bir adalet sisteminin varlığı için güçlendirilmiş parlamenter sistem hakkında yaptığımız çalışma üzerinde mutabakata vardık. Milletimize, memleketimize hayırlı uğurlu olsun” değerlendirmesinde bulundu.

‘Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem’de hangi ilkeler var?

İYİ Parti Genel Başkan Yardımcısı Bahadır Erdem’in daha önce euronews’e aktardığına göre akademik özgürlüğün sağlanması, basın özgürlüğü, yargı bağımsızlığı, siyasi etik yasası, seçim kanunu, siyasi partiler kanunu, şeffaflık gibi konular üzerinde durulan ilkelerden bazıları.

Muhalefetin hazırladığı yeni sisteme göre Meclis’in kontrol ve denetim yetkisinin güçlendirileceği öngörülüyor.

Bahadır Erdem, üzerinde çalıştıkları Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem ile ilgili şunları söylemişti:

“Sayıştay mesela, Sayıştay’ın gücünün tam olarak tesis edilmesi. Şimdi olduğu gibi kamu kurumlarının harcamalarının dörtte üçünün Sayıştay’dan kaçırıldığı bir sistem olmayacak. Meclis tam anlamıyla bütçeyi kontrol edecek. Hükümeti, bakanlar kurulunu kontrol edecek. Bakanlar kurulu ve başbakan ve bakanlar tek tek parlamento tarafından denetlenecek hesap verecek”.

Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem’de ayrıca, “eski dönemlerin yarattığı siyasi krizleri önleyen maddeler olacağı” belirtiliyor.

Muhalefet parti yetkilileri, yeni sistemde Cumhurbaşkanının “kesinlikle tarafsız, yetkilerinin sadece devleti temsille sınırlı ve bütün vatandaşları kucaklayan bir cumhurbaşkanı olacak” diyor.