Türk Tabipleri Birliği Başkanı Fincancı: Veriler paylaşılmadan insanlara ‘TURKOVAC yaptırın’ demeyiz

Türk Tabipleri Birliği (TTB) Başkanı Şebnem Korur Fincancı, şehir hastanelerinde kullanılmaya başlanan yerli inaktif Covid-19 aşısı TURKOVAC ile ilgili “Türk Tabipleri Birliği olarak insanlarımıza ‘Turkovac yaptırın’ demiyoruz. Veriler paylaşılmadan bunu söyleme olanağımız yoktur”  açıklamasını yaptı.

TIKLAYIN – Prof. Dr. Mehmet Ceyhan: “Turkovac yaptırın” diyemem, veriler açıklanmalı

Hacettepe Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Ceyhan’ın ardından TTB  Fincancı da Turkovac aşısına ilişkin verilerin açıklanması gerektiğini söyledi. TURKOVAC ile ilgili Sözcü gazetesinden Yusuf Demir’in sorularını yanıtlayan Fincancı “Türk Tabipleri Birliği olarak insanlarımıza TURKOVAC yaptırın demiyoruz. Veriler paylaşılmadan bunu söyleme olanağımız yoktur. Şeffaf olmaları gerektiğini başından beri söylüyoruz. Şeffaf olunmamasının bedeli aşı tereddütü yaratmaktır.” dedi.

Prof. Dr. Şebnem Korur Fincancı’ya yöneltilen soru ve cevaplar şöyle:  

Yerli aşı, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın da katılımıyla yıl sonunda yapılan tören ve canlı yayınlarla tanıtıldı ve hemen arkasından uygulanmaya başlandı. Prof. Mehmet Ceyhan dün SÖZCÜ’ye, “Turkovac yaptırın, diyemem” açıklamasında bulundu. Çok tepki aldı. Sizin Türk Tabipleri Birliği olarak değerlendirmeniz nedir?

“Aslında başından beri Sağlık Bakanlığı aşılar üzerinde tereddütü artıracak çelişkili açıklamalar yapıyor. En başında da sadece Coronavac gelmişti, inaktif bir aşıydı. Bakan, mRNA aşılarını kötüleyen talihsiz bir açıklama yaptı topluma, “İnaktif aşılar daha güvenilir, bildiğimiz aşılar” şeklinde… Oysa mRNA çalışmaları onlarca yıldır süren çalışmalar zaten. O da bilindik bir teknolojiydi. Sadece bu hastalık için yeniydi, tıpkı Coronavac aşısı gibi…

Bir aşı kullanıma girecekse, verilerin özellikle yapılan çalışma sonuçlarının, hiç olmazsa üçüncü faz çalışmasının ön değerlendirme sonuçlarının paylaşılmasını bekleriz biz… Acil kullanım onayı verilecekse… Ancak ne yazık ki Turkovac’la ilgili elimizde böyle bir veri yok.

Sadece Bilim Kurulu’ndan bir üyenin güvenli ve etkili olduğuna dair bir açıklaması var. Hatırlatma dozu olarak hibrit kullanıldığında yani diğer aşılarla karıştırılarak kullanıldığında, hatırlatma dozu Turkovac yapıldığında daha etkili olduğuna dair bir açıklama var. Sağlık Bakanı’nın bir sözü var. Ama biz güveniyor muyuz? Hayır. Güvenmiyoruz ne yazık ki…

Toplum olarak sağlık otoritesine güven duygumuz bu salgın boyunca iyice sarsılmış durumda.

Oysa tabi ki ne kadar iyi, Türkiye’de bilim insanlarının yaptığı çalışmalarla ortaya konulmuş bir aşının  varlığı, etkili ve güvenli olması halinde burada hızla üretilecek olması… Dünya adına bir kazanım. Ama bunun için öncelikle verilerin paylaşılmasına ihtiyaç var. Salgın verilerini paylaşmayan sağlık otoritesi bunu da paylaşmıyor.

Bilim insanlarının da bu konuda yaptıkları çalışmaların yayınlarını biz hekim meslek örgütü olarak görmek isteriz ki, bunu tartışabilelim. Bu verilerin ne kadar nesnel, ne kadar bilimsel değeri olduğunu birlikte değerlendirelim isteriz. Buna olanak yok ne yazık ki…

O yüzden şu anda bu aşı etkilidir, güvenlidir, diyebilecek verimiz olmadan bunu söylemiyoruz biz de…”

“Özellikle Turkovac’ı bekleyen yurttaşlarımıza beklememeleri gerektiğini söylüyoruz”

Peki bu aşı uygulanmaya başlandı. Türkiye’nin hekim meslek birliği olarak vatandaşa ne diyeceksiniz, ne tavsiye edeceksiniz?

Biz en başından itibaren açıklamalarımızı yaptık zaten ve verileri istedik. Verilerin paylaşılmasını istedik. Sağlık Bakanlığı’na yazdık, sorularımızı sorduk. Ancak bir yanıt alamadık. Dolayısıyla yanıt alamadığımız bir konuda, özellikle Turkovac’ı bekleyen yurttaşlarımıza beklememeleri gerektiğini söylüyoruz. Şu anda verileri olan aşılarla hızla aşılanmalarını söylüyoruz insanlarımıza… Özellikle henüz aşılanmamış olanlar hatırlatma dozu yapılmamış olanların, şu anda verileri elimizde bulunan ve Türkiye’de mevcut etkili ve güvenli olduğunu bildiğimiz aşılarla aşılanmalarını söylüyoruz. Turkovac’ın kullanılmasını söyleyebilme olanağımız yok şu anda elimizde veri olmadan.

“Mehmet Hocam da eminim ki bizden aldığı destekle bu açıklamayı yaptı”

Mehmet Hoca’nın söylediğine katılıyorsunuz yani…

Evet Mehmet Hoca’nın söylediğine katılıyoruz. Zaten bizim bütün açıklamalarımız bu yönde başından  beri… Biz zaten veri olmadığı için öneremeyeceğimizi söylemiştik. Mehmet Hocam da eminim ki Türk Tabipleri Birliği’nden aldığı destekle bu açıklamayı yapmıştır. Yanlız değil aslında..

Bir aşının uygulanmaya başlanması için normal prosedür nedir? Bunlar Turkovac için yerine getirildi mi?

Birinci faz hayvan deneyleri, onun makalesi yayınlanmış görüyoruz zaten. İkinci faz az sayıda insan ile yapılan çalışma… Üçüncü faz daha fazla insanla yapılan kapsamlı çalışma… Güvenli ve etkili olmasına dair verileri değerlendirdiğimiz fazlar bunlar…

Burada ne yazık ki bu çalışmaları görmüyoruz, uluslararası alanda ya da ulusal alanda yayın olarak… Tabi bunların bir yayın olarak paylaşılmış olması şöyle bir anlam ifade ediyor: Biz bu verileri, verilerin değerlendirme süreçlerini, güvenlik aralıklarını değerlendirerek ne kadar etkili olduğunu, ne kadar güvenli olduğunu tartışıyoruz bilim ortamlarında… Çalışmayı yapanlar çıkan soruları yanıtlamaya gayret ediyorlar bilimsel ortamlarda.

Tabi ki hakemli dergilerde yayınlandığı için hakem görüşünden de geçmiş oluyor. Dolayısıyla bu aşamalardan geçtikten sonra biz etkili ve güvenli demek olanağına sahip oluyoruz bir aşının…

Kullanım için ulusal boyuttan sonra Dünya Sağlık Örgütü’ne de acil kullanım onayı alınması gerekiyor, değil mi?

Tabi DSÖ’ye başvuruluyor. DSÖ’de çok sayıda aşı başvurusu var. Acil kullanım onayı için… Yayınları bekleyenler var, değerlendirme sürecinde olanlar var… Turkovac da var o listede, ama Turkovac’la ilgili bir veri yok o listede…