TL ile yapılan ihalelerde iptal oluyor: Kalamış’ta Koç’a vize çıkmadı, BAE radara aldı

Geçtiğimiz hafta Koç Holding’in kazandığı, Fenerbahçe Kalamış Yat Limanı ihalesi Cumhurbaşkanı kararı ile iptal edildi. Marmara Bölgesi’nin en önemli turizm projelerinden biri olan Türkiye Denizcilik İşletmeleri A.Ş.’ye ait Fenerbahçe-Kalamış Yat Limanı’nın özelleştirilmesi ekim ayında yapılmış, Koç Holding’in bağlı ortaklığı Tek-Art Kalamış ve Fenerbahçe Marmara Turizm Tesisleri A.Ş. (Tek-Art) 2.5 milyar liralık en yüksek teklifi vermişti.

Cumhurbaşkanlığı’nın daha önce onayladığı proje geçtiğimiz hafta yine Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın imzasıyla iptal edildi. İptalin gerekçesi ise açıklanmadı. Ardından önceki gün bir ihale daha iptal edildi. Bu iptal ise geçen yıl eylül ayında yapılan Muğla’daki Akköprü Hidroelektrik Santrali Projesi’ydi. İhaleyi 605 milyon lira olan en yüksek teklifle Aydem Enerji kazanmıştı. O ihaleyi de Rekabet Kurumu onaylamıştı. Ancak yine Cumhurbaşkanı’nın imzasıyla karar iptal edildi.              

Dünya gazetesinden Kerim Ülker haberinde, “Hem Koç Holding, hem de Aydem’in halka açık olması, iki firmanın yatırımcısını olumsuz olarak etkileyecektir şüphesiz. Gerekçesi açıklanmayan her iki iptal kararının altında ihalelerin TL ile yapılması olduğunu öğrendim. Şöyle ki Koç Holding’in kazandığı Kalamış ihalesinin yapıldığı 7 Ekim 2021’de dolar 8.87 TL idi. Yani kaba bir hesapla 281 milyon dolara mal olmuştu. Eğer dolar üzerinden yapılsaydı 281 milyon doların karşılığı da 3.8 milyar TL. Yani arada 1.3 milyar TL’lik bir değişim fark söz konusu. Benzer şekilde yine TL ile yapılan Aydem’in kazandığı ihale döneminde ise dolar yine benzer rakamlarda; 8.63 TL idi. Kaynaklarımdan edindiğim bilgilere göre TL ile yapılan her iki ihale, dolardaki değişim nedeniyle iptal edilmiş” dedi.

Haberde, ayrıca, “Gelelim Kalamış Yat Limanı ile ilgili ikinci gelişmeye. Körfez Bölgesi’ne yakın, yatırım ve satın alma konularında önemli projelere imza atan kaynağıma bundan sonrasını sorduğumda ise ilginç açıklamalarda bulundu. Dubai’de yaşayan ve bölgeyi iyi bilen kaynağım, “BAE bu konuya en fazla ilgi gösteren ülke. Türkiye’ye 10 milyar dolarlık fon ayırdıklarını açıkladılar. Hatırlarsanız Abu Dabi Kalkınma Holding Yönetim Kurulu Başkanı Mohamed Hassan Al Suwaidi, bu fonun potansiyel gördüğü sektörleri anlatırken liman ve turizm yatırımlarını da söylemişti. Burada Kalamış için bir hazırlık süreci olduğunu duydum. Teklif verecekler diye düşünüyorum” dedi” ifadelerine yer verdi.        

HEM MİLGEM HEM DE KÖPRÜ İHALELERİ DE İPTAL EDİLMİŞTİ

Gerekçesi açıklanmayan iptaller Türkiye’yi tahkim mahkemeleri gibi uluslararası alanda zorlu süreçlere sokabilir. Son olarak İtalyan Enel, Kanadalı Alamos Gold gibi iki yabancı firmanın Türkiye’ye karşı açtığı milyarlarca dolarlık davalara yenileri de eklenebilir.

Daha önce Koç Holding’in önemli ihalelerdeki teklifleri iptal edilmişti. Örneğin 2013 yılında Koç Grubu’na ait RMK Marine’nin kazandığı 1 milyar 150 milyon euroluk MİLGEM savaş gemisi ihalesi, ‘ihaleye çağrılmayan şirketlerin şikayeti’ gerekçe gösterilerek Ağustos 2013’te iptal edilmişti. Ardından 5.7 milyar dolarla Türkiye’nin en büyük ikinci özelleştirmesi olan köprü ve otoyol ihalesini hatırlayacağınız üzere Koç, Ülker ve Malezyalı UEM Group’tan oluşan konsorsiyum kazanmıştı. Yine o ihale 2013’te iptal edilmişti.