Ekonomistler enflasyon verilerini nasıl yorumladı?

Mustafa Sönmez, geçen ayki kur artışının Aralık enflasyonundaki etkisinin az olduğunu söyledi ve Aralık’taki kur artışının esas etkisinin önümüzdeki aylarda kendisini hissettireceğini vurguladı.

Refet Gürkaynak bütün iktisatçıların Merkez Bankası’nın faiz indirmemesi yönünde uyarılarda bulunduğunu hatırlattı ve “Sonuç? Fakirleşen ülke. Bu son baştan belliydi.

Bunu düzeltmesi zor değil, olan bu günlerimize oluyor” ifadelerini kullandı.

Ziraat Bankası’nın eski genel müdür yardımcısı, Prof. Şenol Babuşçu, “Merkez Bankası politika faizi ile enflasyon arasındaki bağlantı tamamen kopmuştur” dedi, mevcut enflasyona göre faizin yüzde 40 seviyelerinde olması gerektiğini söyledi.

Mahfi Eğilmez, faiz indirimlerinin kurda yarattığı artış nedeniyle Türkiye’nin dış borcunun TL cinsinden 1,87 milyar TL arttığını belirtti ve ekledi:

“Bu borç yükü artışı kamu kesimini yeni vergiler almaya, yeni borçlanmalar yapmaya, Merkez Bankası’nı zorunlu karşılık oranlarını artırmaya ve yeni swap anlaşmaları yapmaya, özel kesimi ise varlıklarını satmaya zorluyor.”

Merkez Bankası’nın faiz indirimi yapmaması durumunda dolar/TL kurunun yılı 9 civarında bitirmesinin, enflasyonun ise yüzde 16-18 bandında olmasının beklendiğini aktaran Eğilmez, “Yaşamın kanıtladığı tezleri tersine çevirmek için gerçekleri değiştirmeye çalışmanın maliyeti her zaman yüksek olmuştur” diye yazdı.

Özlem Derici Şengül, “Ekonomi yönetiminin bu politikada ısrar etmeyi bir an önce bırakması gerekiyor” dedi.

Şengül, enflasyona henüz asgari ücret ve maaşlardaki artışın yansımamış olmasına rağmen bu seviyede olduğunu söyledi, “Her geçen gün alım gücü daha da çok eriyor ve erimeye devam edecek” ifadelerini kullandı.

Antalya Ticaret Borsası Başkanı Ali Çandır, ÜFE ve TÜFE arasındaki yüzde 43,8’lik farka dikkat çekti, “ÜFE farkının takip eden aylarda enflasyona yansıması kaçınılmazdır. Enflasyonda iyileşme için ÜFE’nin düşmesi şart” dedi.

İstanbul Kültür Üniversitesi İktisat Bölümü Öğretim Görevlisi Dr. Orhan Karaca, Aralık’taki aylık tüketici enflasyonunun tarihteki en yüksek 4. aylık enflasyon olduğunu paylaştı:

Aralık ayı enflasyonu %13,6 olarak açıklandı. Böylece Aralık 2021, Türkiye’de aylık enflasyonun en yüksek gerçekleştiği 4. ay oldu.Kurlardaki sıçramanın ilk faturası enflasyona çıktı; önceki deneyimlerin gösterdiği gibi, muhtemelen bunun ekonomik büyümeye de faturası çıkacak. https://t.co/qgXtSthGSz pic.twitter.com/bQHwzWBrub

— Orhan Karaca (@Dr_OrhanKaraca) January 3, 2022

Merkez Bankası’nın eski baş ekonomisti Hakan Kara, “Bu dönemde ekonomide yaşananlar ilerde sadece ekonomi kitaplarında değil orta okul ve lisede temel vatandaşlık bilgisi olarak okutulmalı” dedi.

Kara, Türkiye’nin reel faizinin ABD’ye kıyasla ne kadar düşük olduğunu bir grafikle gösterdi:

“Ne var ki bunda, ABD’de de reel faiz bizimki kadar düşük” diyenler için kara bir gün. pic.twitter.com/ZeDEiCPhei

— Hakan Kara (@ali_hakan_kara) January 3, 2022

Merkez Bankası’nın eski başkanı, İYİ Partili siyasetçi Durmuş Yılmaz, “2002 de %29,7 olarak devir alınan enflasyonu 2005 te %7 ye düşürdükten sonra % 36.1 yükseltmek ciddi bir başarı!” paylaşımında bulundu.

Enflasyonla mücadelenin ciddiye alınması gerektiğini belirten Yılmaz, “Ödenen onca bedele rağmen bir inat uğruna başlangıç noktasının gerisine düşüp topluma yeniden bedel ödetmeye kimsenin hakkı yok” ifadelerini kullandı.

Semih Tümen, yüksek enflasyonun dolaylı olumsuz etkileri arasında gençlerin ebeveynlerinin maddi imkanlarına bağımlılığını artırmak, iktisadi eşitsizliği derinleştirmek ve beyin göçünü artırmak olduğunu paylaştı.

Ümit Akçay “Bu aşamada siyasetin devreye girmesi gerekiyor. İktisatçıların iktidara dert anlatmasıyla olacak bir şey yok” dedi.

Gıda enflasyonunun TÜFE’den daha yüksek olduğunu aktaran Devrimci İşçi Sendikaları Araştırma Merkezi ise “En düşük yüzde 20’lik dilimin gıda enflasyonu yüzde 64,6! Asgari ücret ele geçmeden eridi!” paylaşımında bulundu.

Gıda enflasyonu zirvede!

2005’te 4, olan gıda enflasyonu 2021’de 43,8! pic.twitter.com/Vg1M2YolsR

— DİSK Araştırma Merkezi (DİSK-AR) (@disk_arastirma) January 3, 2022

ÜFE yüzde 80’e dayandı.

Önümüzdeki aylarda tüketici ve gıda enflasyonu tırmanmaya devam edecek. pic.twitter.com/vsLTt5Ifso

— DİSK Araştırma Merkezi (DİSK-AR) (@disk_arastirma) January 3, 2022