Anadolu’daki ilk umumi tuvalet olan ‘sık dişini helası’ müze oldu

Tokat’ta Sulusokak Çarşısı’nda bulunan, Osmanlı döneminde 1600’lü yıllarda umumi hela olarak yaptırılan, son dönemde ise depo olarak kullanılan bina, 2021 yılında Tokat Belediyesi tarafından restorasyona alındı.

Osmanlı döneminde esnafın kullandığı tek umumi hela olan, halk arasında ‘sık dişini helası’ olarak bilinen yapıda restorasyon çalışması tamamlandı.

“Su ve Temizlik Müzesi” olarak turizme kazandırılacak olan yapının içerisinde o dönemde kullanılan su yapıları, çamaşır kazanları, ibrikler, sabunluklar ve kanalizasyon sistemi yer alıyor. 

Sulusokak bölgesinde o dönemde 15 hanın bulunduğunu belirten Tokat Belediye Başkanı Eyüp Eroğlu, “Bu bölgede 3 tane hamam var. Birbirine çok yakın. O dönemde buralardaki insanların ihtiyacını gidermek için de bir hela yapılmış. İsmi de ‘Sık dişini helası’ olarak günümüze ulaşmış. Bu isim insan yoğunluğundan dolayı helanın ihtiyaca cevap vermediğinden insanlar dişini sıkarak beklediğinden böyle kalmış.

Buranın belediyemize kazandırılmasından sonra etrafında 3-4 adet ev vardı ve bu evler binayı kapatmıştı. Önce bunları kamulaştırarak etrafını açtık. Yapının üçte birlik kısmı ise toprağa gömülüydü. Hemen bir restorasyon çalışması başlattık. Hem etrafını açtık, dış restorasyon çalışmalarını bitirdik. İçinde restorasyon çalışmalarımızı yaparken çok farklı şeylerle karşılaştık. Öyle ki çok büyük su kanalları, kanalizasyon hatları bunların ucu gözükmüyor. Çok ilerilere kadar gidiyor” dedi. 

‘AVRUPA’DA TUVALET ALIŞKANLIĞININ OLMADIĞI BİR DÖNEMDE YAPILMIŞ’

Yapının Su ve Temizlik Müzesi olarak hizmet vereceğini ifade eden Başkan Eroğlu, “Şubat ayı içerisinde açacağız. Biz bu tesisimizi müze şeklinde hizmete açmış olacağız. İnsanlar geldiğinde burada işte o ecdadımızın eskiden nasıl bir eser yaptığını, böyle ince bir düşünceyle, yani Avrupa’da tuvalet alışkanlığının olmadığı bir dönemde Osmanlı medeniyetinin nasıl bu kadar itinayla bunları düşündüğünü de böylece ortaya koyacağız” diye konuştu. (DHA)